Văn hóa vật thể là gì

*
Nhã nhạc Cung đình Huế đã được UNESCO ghi vào Danh mục Kiệt tác phi đồ gia dụng thể và truyền khẩu của nhân loại, năm 2003.

Bạn đang xem: Văn hóa vật thể là gì


NDĐT - Ngày 3-1, tại Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia cả nước, TS Frank Proschan có buổi biểu hiện “Hiểu về những định nghĩa và bí quyết tiếp cận bao gồm so với di sản văn hóa truyền thống phi đồ vật thể trong Công ước 2003 Về bảo vệ di tích văn hóa truyền thống phi đồ thể”. Ông vẫn nêu gần như điểm then chốt nhất lúc ứng xử với di tích văn hóa phi vật dụng thể và Việc nên đọc chính xác đa số khái niệm được UNESCO đưa ra tất cả liên quan chủ đề này.


Hiểu đúng về chủ sở hữu cùng “cấp” của di tích văn hóa phi thiết bị thể

Công ước 2003 xác định, những xã hội, đội tín đồ và trong một vài trường thích hợp là những cá thể - những người dân thực hành một diễn đạt văn hóa nào kia - và chỉ còn chúng ta cơ mà thôi - new rất có thể là những người thừa nhận nó là một trong những thành phần cấu thành di sản văn hóa phi đồ gia dụng thể của họ, và chỉ bọn họ bắt đầu hoàn toàn có thể xác minh được giá trị của nó. UNESCO đã không áp dụng lại các từ bỏ “di tích quả đât của nhân loại” vào Công ước 1972 (Về bảo vệ di sản văn hóa với thiên nhiên thế giới), rứa vào kia, nhấn mạnh vấn đề rằng di sản văn hóa truyền thống phi đồ gia dụng thể thuộc về xã hội cùng team tín đồ cụ thể.

Di sản văn hóa phi đồ vật thể ở trong về cộng đồng, và chỉ còn thuộc về cộng đồng, không trực thuộc về non sông, bên nước, dân tộc, xuất xắc nhân loại cũng giống như toàn nhân loại. Dù có được UNESCO ghi vào “Danh sách Di sản văn hóa truyền thống phi thứ thể cần bảo đảm an toàn khẩn cấp” hoặc “Danh sách Di sản văn hóa truyền thống phi thứ thể thay mặt của nhân loại” thì nó vẫn thuộc về cộng đồng của nó và không biến chuyển “di tích cụ giới”, tốt gia tài của quả đât nói thông thường. Công ước 2003 cũng rất không nguy hiểm lúc luôn luôn sử dụng các trường đoản cú “di tích văn hóa phi vật miêu tả bao gồm bên trên lãnh thổ của một non sông thành viên” nhưng không sử dụng các từ “di tích của đất nước thành viên”. Cụm từ bỏ “of humanity” (của nhân loại) chỉ là nguyên tố phụ/bé dại khi nói về di tích văn hóa truyền thống phi trang bị thể còn chỉ ngụ ý rằng: Tất cả di tích văn hóa phi vật thể số đông là vì bé người sáng tạo và tái sản xuất chứ đọng không phải được thực hành bởi vì một chiếc (hoặc con) gì không giống. Chữ “của” (Lúc viết di sản văn hóa truyền thống phi đồ vật thể “của” địa phương, “của” đất nước hình chữ S, “của” nhân loại…) tránh việc (được) gọi nhằm chỉ sự cài cơ mà yêu cầu hiểu đúng bản chất “di tích đó hiện diện ở chỗ đó”.

Một quan niệm không đúng khác có thể thấy rõ vào Việc thường xuyên thực hiện không nên tự “xếp hạng” (ranking) lúc nói về các di sản văn hóa truyền thống phi trang bị thể. Với các di tích (trang bị thể), chúng ta thường bắt gặp bí quyết biểu đạt như “di tích lịch sử quốc gia” với “di tích lịch sử non sông đặc biệt” dẫu vậy Công ước 2003 của UNESCO chưng quăng quật bài toán xếp thứ hạng các di tích văn hóa phi thiết bị thể thành một hệ thống máy bậc, phân chia cao - phải chăng. Tất cả di sản văn hóa phi đồ vật thể phần đa đồng đẳng bởi di sản văn hóa truyền thống phi đồ vật thể nào thì cũng đều sở hữu quý hiếm so với cộng đồng, nhóm bạn, cá nhân trí tuệ sáng tạo ra chúng. Không thể coi di sản của tín đồ này có quý giá rộng di sản của bạn không giống với vẫn phạm sai lầm khi xếp thứ hạng di tích văn hóa truyền thống phi đồ gia dụng thể theo “khoảng quan liêu trọng” của nó. Người người mẹ nào thì cũng nghĩ về con mình là đứa tthấp đẹp tuyệt vời nhất, xuất sắc độc nhất vô nhị, ngoan ngoãn tuyệt nhất, và không tín đồ làm sao bên phía ngoài lại dám liều lĩnh khước từ Đánh Giá kia của người mẹ. Di sản văn hóa truyền thống phi thứ thể là đông đảo người con ý thức của cộng đồng, trong bé mắt cộng đồng của nó cũng tương tự người con trong đôi mắt của bạn người mẹ vậy.

UNESCO chỉ “ghi danh”, không “công nhận”

Một định nghĩa khác được sử dụng không đúng phổ cập rằng UNESCO “công nhận” Di sản văn hóa truyền thống phi thứ thể nào kia. Công ước 2003 khẳng định rằng, chỉ bao gồm cộng đồng, đội tín đồ và vào một trong những ngôi trường vừa lòng là các cá nhân tương quan di tích new có thể “công nhận” (recognize) di sản của chính chúng ta. Di sản văn hóa truyền thống phi thiết bị thể chưa phải là một đồ vật nào đấy bên phía ngoài, rất có thể được quan niệm với xác định quý giá do những Chuyên Viên, quan tiền chức công ty nước, hoặc vì một tiến trình bình chọn kỹ thuật như thế nào kia. Ttuyệt vào kia, chính các xã hội, team fan cùng vào một số trường thích hợp là những cá thể - những người dân thực hành thực tế một miêu tả văn hóa như thế nào kia - còn chỉ chúng ta mà lại thôi - mới rất có thể là những người “công nhận” nó là 1 trong những phần tử cấu thành di sản vnạp năng lượng hoá phi vật thể của họ, chỉ bọn họ new hoàn toàn có thể xác minh được giá trị của nó. Mỗi cộng đồng tư tưởng di sản của bản thân mình và đến lượt nó, bao gồm di sản đó lại định nghĩa cộng đồng của chính nó. Nội dung Công ước 2003 cũng đề cập lại nhiều lần rằng, quá trình công nhận một cái nào đấy là di sản văn hóa phi thiết bị thể là quá trình chỉ hoàn toàn có thể diễn ra trong những cộng đồng, chứ cấp thiết vị bạn phía bên ngoài, đến dù là quan tiền chức đơn vị nước, thực hiện mà không có xã hội. Các chuyên gia cũng không có thđộ ẩm quyền quyết định nắm cho 1 cộng đồng vật gì “là” xuất xắc “phải là” di tích của mình. Cũng chỉ các xã hội tương quan new có thể bảo đảm di tích của thiết yếu chúng ta, cùng ước ao công tác làm việc đảm bảo an toàn được thực hiện công dụng thì sự ttê mê gia rộng thoải mái độc nhất có thể của mình là rất cần thiết.

Xem thêm: Bỏ Túi Cách Làm Kẹo Lạc Tại Nhà Ngon, Giòn Tan Như Ngoài Hàng

Trong quan niệm về Di sản văn hóa truyền thống phi đồ gia dụng thể (Điều 2.1 của Công ước), câu hỏi công nhận một chiếc nào đó có phải là một trong những phần di tích văn hóa truyền thống phi đồ thể của chính bản thân mình hay là không là quyền của từng cộng đồng hay nhóm tín đồ. Đúng hơn, đây là trách nhiệm của những cộng đồng, team bạn hoặc cá thể liên quan biểu đạt hoặc tập quán đó. Tất cả gần như gì nhưng mà UNESCO tuyệt Ủy ban Liên chính phủ của Công ước rất có thể làm là “ghi danh” hay có thể nói rằng là chuyển di tích văn hóa truyền thống phi vật dụng thể đó vào trong 1 trong số những danh sách của Công ước.

Sự lầm lẫn này (có vẻ như) bao gồm nền tảng trường đoản cú lỗi dịch không nên vào phiên bản tiếng Việt xác nhận của Công ước 1972. Bản giờ đồng hồ Anh phân tích và lý giải rằng, Ủy ban Di sản nhân loại vẫn xác định những tiêu chuẩn nhưng theo đó phần đa di tích “có giá trị rất nổi bật toàn cầu” hoàn toàn có thể được “đưa vào” (includes) Danh sách Di sản trái đất. Bản giờ Pháp sử dụng tự “ghi danh” - inscribed. Trong lúc ấy, phiên bản giờ đồng hồ Việt lại dịch rằng đấy là các tiêu chuẩn nhằm “công nhận” (recognizing) di tích vào Danh sách Di sản nhân loại. Tương từ, có sự dịch không đúng trong Điều 31 của Công ước 2003 (bạn dạng tiếng Việt). Trong lúc bản tiếng Pháp với tiếng Anh phần nhiều dùng từ “ghi danh” (inscriptions) vào Danh sách đại diện hoặc “chuyển vào” (includes) một trong những các danh sách thì phiên bản giờ đồng hồ Việt dịch thành “công nhận” (recognition) vào Danh sách thay mặt. Với bản dịch như vậy, ý niệm rằng UNESCO “công nhận” di tích văn hóa nói phổ biến hay di tích văn hóa truyền thống phi vật dụng thể dành riêng đã trở yêu cầu vượt phổ cập ngơi nghỉ toàn nước. Với di sản (thứ thể) quả đât, biện pháp cần sử dụng này có thể vẫn đồng ý được, nhưng Công ước 2003 về Di sản văn hóa truyền thống phi đồ thể vẫn nói vô cùng ví dụ rằng, từng di sản văn hóa truyền thống phi thứ thể chỉ có thể được thừa nhận do xã hội hoặc đội người của chính nó.

Một nhiều từ khác nhưng mà UNESCO không khi nào cần sử dụng dẫu vậy lại được thực hiện thường xuyên ở đất nước hình chữ S, sẽ là UNESCO “vinch danh” xuất xắc “tôn vinh” (honors). Cách dùng này còn có vẻ nlỗi không phạm luật tinh thần của Công ước, mặc dù hoàn toàn có thể tạo lầm lẫn. Mục đích của việc ghi danh không phải là vinc danh/tôn vinh tuy nhiên vinch danh/tôn vinch rất có thể là một trong những hiệu quả tự nhiên và thoải mái của việc ghi danh. Đó có thể là việc sau “ghi danh” với là bài toán của xã hội mua di sản.

Tại Việt Nam, còn tồn tại triệu chứng “hạng mục nước nhà về di tích văn hóa truyền thống phi vật thể” bị hiểu rơi lệch thành “danh mục di sản văn hóa truyền thống phi đồ gia dụng thể quốc gia”. Những lỗi diễn tả điều đó không những mở ra trên media đại bọn chúng mà hơn nữa trong các nghiên cứu học tập thuật, thậm chí cả trong số văn uống kiện và website của cơ quan chính phủ. Vì vậy, không chỉ là báo chí truyền thông nhưng mà các học mang, những nhà cai quản phần lớn bắt buộc nỗ lực nhiều hơn nữa nữa để có sự đọc với biểu đạt đúng, nhằm không thể lầm lẫn việc “ghi danh vào danh sách” với Việc “công nhận sống Lever quốc tế” cùng gọi đúng câu hỏi UNESCO “ghi danh” không nhằm mục tiêu sửa chữa sự công nhận của xã hội tương quan, cũng ko liên quan bài toán “vinc danh” xuất xắc “tôn vinh”.

Việc đọc với áp dụng đúng thuật ngữ khôn cùng quan trọng đặc biệt vị 1 trong bốn mục tiêu của Công ước 2003 là “nâng cấp thừa nhận thức sinh sống cung cấp địa phương, giang sơn cùng thế giới về khoảng đặc biệt của di tích văn hóa truyền thống phi thiết bị thể với bài toán đảm bảo an toàn sự tôn trọng lẫn nhau”.

Xem thêm: 12 Cung Hoàng Đạo Có Ý Nghĩa 12 Chòm Sao Là Gì? Cung Hoàng Đạo

TS Frank Proschan (ảnh) là công ty nhân học tập, nhà phân tích văn hóa truyền thống dân gian danh tiếng. Từ năm 2006 cho năm 2015, ông thao tác mang đến UNESCO, cung ứng Việc xúc tiến Công ước năm 2003 Về bảo vệ di sản văn hóa phi thứ thể trên phạm vi toàn cầu. Ông là học tập trả Fulbright 2019 - 20trăng tròn, cộng tác nghiên cứu và phân tích tại Trung trung khu Smithsonian về Đời sống dân gian và di tích văn hóa truyền thống, giáo viên thỉnh giảng của Trường đại học Khoa học tập Xã hội cùng Nhân vnạp năng lượng (nằm trong Đại học Quốc gia Hà Nội).


Chuyên mục: Kiến Thức