Tứ phủ công đồng

Tín ngưỡng Tứ Phủ là tín ngưỡng dân gian thuần Việt đã bao gồm lịch sử xuất hiện, vạc triển hơn ngàn năm tại Việt Nam. Tục thờ hệ thống thần linc Tứ Phủ thể hiện đặc sắc đời sống chổ chính giữa linch của người Việt xưa với ni, là một đường nét đẹp văn hóa tinch thần đặc trưng riêng rẽ bao gồm của dân tộc. Để tất cả cái nhìn toàn diện và đưa ra tiết về tín ngưỡng chổ chính giữa linc phủ khắp đời sống dân chúng đất Việt, sau đây Oản Cô Tâm sẽ hệ thống toàn bộ những vị thần linc Tứ Phủ bao gồm sản phẩm vị với phương châm của từng vị thánh.

Bạn đang xem: Tứ phủ công đồng


NỘI DUNG

5 4. Hội đồng Quan Lớn11 10. Tứ Phủ Thánh Cô15 14. Hệ thống các vị Thánh phối thờ cùng Tứ Phủ

“Tín ngưỡng thờ Mẫu” cùng “Tín ngưỡng Tam Tứ Phủ” có giống nhau?

Theo quan điểm của tác giả cuốn sách “Tín ngưỡng Tam Tứ Phủ với thờ thánh ở Việt Nam”, rất nhiều người thường tuyệt nhầm lẫn về nhị khái niệm này. Về cơ bản “Tín ngưỡng thờ Mẫu” và “Tín ngưỡng Tam Tứ Phủ” bao gồm phần giống nhau nhưng, tín ngưỡng thờ Mẫu bao gồm phần rộng hơn.

Cụ thể, lớp tín ngưỡng thờ Mẫu phủ rộng khắp miền Bắc Trung Nam Việt Nam, tồn tại dưới nhiều hình thức không giống nhau.

Tại miền Bắc, bắt nguồn từ tục thờ Nữ thần gồm nguồn gốc xa xưa từ thời tiền sử, tới thời phong kiến một số nữ thần được cung đình hóa với lịch sử hóa để trở thành các Mẫu thần tương ứng thế kỷ 15 trở về trước với việc phong thần của triều đình phong kiến với danh xưng như Quốc Mẫu, Vương Mẫu, Thánh Mẫu,…

Từ thế kỷ 15 trở đi, hình thức thờ mẫu Tam Tứ Phủ được định hình với phạt triển với sự xuất hiện của thánh mẫu Liễu Hạnh, mẫu Thượng Ndở người, Mẫu Thoải, … cùng các vị thánh không giống thuộc hệ thống thần linch Tứ Phủ.

Ở Trung Bộ, hình thức thờ Mẫu thể hiện qua hình thức thờ Nữ thần cùng mẫu thần như Tứ Vị Thánh Nương, Bà Ngũ Hành, Thiên Y A Na.

Ở Nam Bộ, tục thờ Mẫu thần và Nữ thần ít ví dụ hơn với các vị thần được thờ phụng như Bà Ngũ Hành, Tứ Vị Thánh Nương, Bà Chúa Lộc, Bà Tổ Cô, …

Bên cạnh đó, không giống tín ngưỡng thờ Mẫu, tín ngưỡng Tam Tứ Phủ còn thờ những nam thần không giống như các vị vua phụ vương, ông vua, quan tiền hoàng, thánh cậu, … Sự xen kẽ số lượng nam giới thần với số lượng nữ thần đồng đều mang lại thấy Tam Tứ Phủ bao gồm sự đồng đều, hài hòa về âm cùng dương.

Như vậy, với hệ thống các vị thần linch được thờ tự tại thần điện Việt Nam, gọi là Tín ngưỡng Tam Tứ Phủ tuyệt Tứ Phủ gồm phần chính xác hơn.

Vậy cụ thể hệ thống các vị thần linh bao gồm những ai? Bạn đọc thuộc theo dõi và quan sát vào nội dung sau đây.

1. Bồ Tát

Nhiều người thường mang lại rằng Tứ Phủ Vạn Linh trọn vẹn không tương quan đến Đạo Phật. Trái ngược lại, Đạo Phật lại tất cả vị trí quan lại trọng trong hệ thống Tứ Phủ. Thường thấy tại những ngôi đền thuộc Tứ Phủ thường đặt tượng thờ Bồ Tát thờ tự, cung kính. Bên cạnh đó trong những bài văn khấn Tứ Phủ cũng thỉnh đến Bồ Tát.

*
*
Ảnh hệ thống thần linch Tứ Phủ

Khi dưng lễ Bồ Tát yêu cầu chuẩn bị thức lễ ctốt, nếu tất cả hoa thì cần là những loại hoa gồm màu sắc trang trọng như hoa huệ, hoa sen, …

Xem “Quan Âm Bồ Tát bao gồm vào hệ thống Tam Tứ Phủ không?” bỏ ra tiết TẠI ĐÂY.

2. Đức Vua Cha

Đức Vua Cha là những vị thần đứng đầu bốn miền: Trời – Đất – Núi – Nước trong vũ trụ. Các ngài gồm quyền năng tối linh, ra lệnh cho các vị thần không giống. Các ngài bao gồm đền thờ riêng biệt. Tại những ngôi đền không giống, ngài có ban thờ riêng nhưng ko phải tại vị trí cao nhất. Bởi vị trí cao nhất, theo quan lại niệm thờ tự tại đền điện Việt Nam, thì vị trí này là hậu cung luôn luôn là nơi thờ Tam tòa Thánh Mẫu.

Các vị Đức Vua Cha đại thánh bao gồm:

3. Thánh Mẫu

Thánh Mẫu bao gồm 4 vị thánh mẫu bao gồm quyền phép tối cao theo Tứ Phủ Vạn Linch với 3 vị thánh mẫu xuất xắc Tam Tòa Thánh Mẫu theo Công đồng Tam Phủ. Giống như Đức Vua Cha, mỗi vị thánh mẫu có quyền phép phụ trách rưới mỗi vùng riêng rẽ biệt gồm vùng trời, núi rừng, vùng nước với vùng đất. Tại những ngôi đền trên đất Bắc, Tam Tòa Thánh Mẫu được thờ tự phổ biến với được đặt tại vị trí cao nhất với cung kính nhất tại cấm cung giỏi hậu cung. Các mẫu thường tất cả gồm những thánh cô theo hầu với góp việc (Tứ Phủ Thánh Cô sẽ được nêu ở mục sau). Nếu dâng lễ tốt hầu thánh mẫu thường tất cả nhiều quy tắc phức tạp hơn những vị thánh khác. Bạn đọc tsay đắm khảo cụ thể tại mỗi bài bác đọc viết đưa ra tiết về mỗi vị thánh mẫu.

Tứ Phủ Thánh Mẫu bao gồm các vị:

Tam Tòa Thánh Mẫu là 3 trong 4 vị thánh mẫu bên trên gồm:

4. Hội đồng Quan Lớn

“Năm dinch quan liêu lớn, mười dinh các quan” là câu văn khấn để thỉnh hội đồng quan liêu lớn bao gồm 10 vị tôn quan tiền gồm công góp Vua Cha Bát Hải Động Đình đánh giặc ngoại xâm thời vua Hùng Vương thứ 18. Các ngài vậy mặt Mẫu cai quản 4 cõi Thiên Địa Thủy Nhạc.

Tuy nhiên, vào hệ thống thần linc Tam Tứ Phủ lại chia nhỏ ra những vị thuộc Ngũ Vị Tôn Quan và những vị thuộc Lục Phủ Tôn Ông. Có thể bởi tại một số bản thần tích nói rằng Ngũ Vị Tôn Ông là nhỏ của Ngọc Hoàng Thượng Đế giáng hạ cùng một cơ hội vào nước Nam làm cho 5 trong 10 vị tướng của Vua Cha Bát Hải Động Đình để giúp Vua Cha đánh thắng giặc ngoại xâm bên trên 8 cửa biển thời Hùng Vương thứ 18.

Còn 5 vị tướng còn lại của Vua Cha Bát Hải Động Đình được xếp vào mặt hàng Lục Phủ Tôn Ông, từ quan liêu đệ Lục đến Quan Đệ Thập và ít được thờ tại các đền thờ thuộc Tứ Phủ. Trong đó, Quan Điều Thất và Quan Triệu Tường thường tốt được thỉnh về đồng sau sản phẩm Ngũ Vị Tôn Quan.

4.1 Ngũ Vị Tôn Quan

1. Đệ Nhất Tôn Quan quyền cai Thiên Phủ – Danh hiệu: Quan Lớn Đệ Nhất Thượng Thiên, Đệ Nhất Tôn Ông, Đức Thánh Cả – Màu sắc đại diện: Màu đỏ

2. Đệ Nhị Tôn Quan quyền cai rừng núi Lâm Cung – Danh hiệu: Quan Thanh hao Tra Giám Sát, Quan Lớn Đệ Nhị Thượng Nngu – Màu sắc đại điện: màu xanh da trời lá.

3.Đệ Tam Tôn Quan quản cai miền sông nước – Danh hiệu: Quan Lớn Đệ Tam – Màu sắc đại điện: màu trắng.

4.Đệ Tứ Tôn Quan quyền cai đất bằng – Danh hiệu: Quan Đệ Tứ Khâm Sai quyền cai Tứ Phủ – Màu sắc đại diện: màu xoàn.

5. Đệ Ngũ Tôn Quan quản cai Sông Trạng rỡ – Danh hiệu Quan Lớn Tuần Tma lanh – Màu sắc đại diện: màu sắc lam, xanh nhạt hoặc tím than.

Xem thêm: Đền Thờ Tổ Nghiệp Nhưng Nhà Ở Lại "Xập Xệ" Không Thể Tin Nổi

4.2 Lục Phủ Tôn Ông

6. Quan Lớn Đệ Lục – Màu sắc đại diện: color đỏ.

7. Quan Lớn Đệ Thất – Danh hiệu: Quan Điều Thất – Màu sắc đại diện: màu đỏ

8. Quan Lớn Đệ Bát Đồng Bằng Sông Diêm – Màu sắc đại diện: color kim cương.

9. Quan Lớn Đệ Thập Triệu Tường – Danh hiệu: Quan Hoàng Triệu – Màu sắc đại diện: color tiến thưởng.

5. Quan Nam Tào – Bắc Đẩu

Quan Nam Tào – Bắc Đẩu là các vị thần canh chừng những ngôi sao sáng vào hai cquan tài sao Nam Tào và Bắc Đẩu. Các ngài không xuất hiện trong nghi thức hầu đồng và cũng không tồn tại đền thờ riêng. Tuy nhiên, những ngài được phối thờ tại nhiều đền điện thuộc hệ thống thần linch Tứ Phủ với hiện chưa gồm màu sắc sắc đại diện.

1. Quan Nam Tào

2. Quan Bắc Đẩu

6. Nhị Vị Quỳnh Quế Công Chúa

Quỳnh Hoa Công Chúa và Quế Hoa Công Chúa là nhì vị hầu cận Mẫu Thượng Thiên hay Tam Tòa thánh mẫu được gọi phổ biến là Nhị vị Quỳnh Quế Công Chúa.

“Ban mang đến chúa ở chầu bà Liễu tiên

Vâng lệnh truyền sớm trưa chầu trực”

Tuy nhiên, trong nghi thức hầu đồng hiện nay không có những giá chỉ Chầu Quỳnh Chầu Quế.

7. Thập Nhị Vị Chầu Bà

Thập nhị vị Chầu Bà còn được nhân gian gọi là thập nhị Tiên nương. Đây là mặt hàng vị gồm mười hai vị chầu bà cai quản khắp vùng bốn phương tám hướng trải từ vùng rừng đến vùng nước. Các vị đều được coi là hóa trang, người phục vụ trực tiếp của Tứ Vị Thánh Mẫu. Nhân dân thường coi Tứ Vị Chầu Bà là đại diện mang đến thần linh Tứ Phủ. Dù vậy, số lượng các vị thánh mẫu tăng lên nhỏ số 12.

Một số vị Chầu Bà thường về giáng đồng phải được bé nhang đệ tử biết rõ về thần tích, rõ ràng về nơi thờ tự riêng biệt. Một số Chầu Bà thì bị hạn chế về mặt lên tiếng tra cứu hiểu.

Hệ thống Thập Nhị Vị Chầu Bà gồm:

Chầu Đệ Nhất Thượng Thiên (Thiên phủ) – Màu sắc đại diện: màu sắc đỏChầu Chín Cửu Tỉnh – Màu sắc đại diện: color đỏ (một số nơi là màu sắc hồng)Chầu Bản Đền – Danh hiệu: Thủ Điện Công Chúa – Màu sắc đại diện: màu sắc hồng, màu xanh lá cây hoặc màu trắng.

8. Thập Vị Ông Hoàng

Dưới mặt hàng Chầu Bà là Thập Vị Ông Hoàng. Thập vị Ông Hoàng đều tất cả gốc tích là đàn ông Vua Cha Bát Hải Động Đình, tuy nhiên những thần tích Thập Vị Ông Hoàng thường được địa phương hóa cơ mà gắn với một nhân vật lịch sử thường là các danh tướng có công dẹp loạn cứu nước, đóng góp vào công cuộc knhì sáng, mở mang đất nước, giúp đỡ quần chúng ổn định cuộc sống. Trong số 10 ông thì tất cả bố ông thường về giáng đồng gồm Ông Hoàng Bơ, Ông Hoàng Bẩy, Ông Hoàng Mười. Bởi vậy, đây cũng là bố ông vua được dân chúng biết đến nhiều hơn cả so với những Ông Hoàng còn lại.

Ông Hoàng Cả (Thiên Phủ) – Danh hiệu Ông Hoàng Quận/ Lê Lợi – Màu sắc đại diện: màu sắc đỏ.Ông Hoàng Tư (Địa Phủ) – Danh hiệu: Ông Hoàng Khâm Sai – Màu sắc đại diện: màu sắc vàng.Ông Hoàng Năm – Màu sắc đại diện: màu xanh ngọc

9. Bát Bộ Sơn Trang

Bát Bộ Sơn Trang là 8 vị tướng Sơn Trang hầu cận mẫu Thượng Nlẩn thẩn. Con số 8 đại diện đến 8 phương trời đất. Chúa Sơn Trang ngự ở giữa tám vị đại diện cho vị thánh mẫu ở trung trung ương trời đất.

Tương truyền, các vị này là 8 vị tướng phù góp An Dương Vương giữ nước. Đồng thời các vị cũng hiển linch giúp Hai Bà Trưng cùng những đời vua về sau.

10. Tứ Phủ Thánh Cô

Tứ Phủ Thánh Cô là những vị thánh cô hầu cận những vị Thánh mẫu hoặc những Chầu. Người ta thường gồm lời tấu để cô kêu cố kỉnh lạy đỡ trước cửa Thánh Mẫu để Mẫu chứng đến lòng thành của bé nhang đệ tử.

Cô Bảy Klặng Giao (Nhạc Phủ) – Màu sắc đại diện: màu sắc tím hoặc chàm xanh.Cô Mười Mỏ Ba (Nhạc Phủ) hoặc Cô Mười Đồng Mỏ – Màu sắc đại diện: color vàng

10.1 Cô Bản Đền Bản Cảnh

Cô Bản Đền Bản Cảnh là tiên cô không thuộc sản phẩm chủ yếu thống trong hệ thống thần linc Tứ Phủ. Tại mỗi đền, người ta thường bao gồm ban thờ cô (cô nhỏ bé bản đền). Danh xưng cô sẽ được đặt theo thương hiệu của ngôi đền đó. Cô được hầu đồng sau giá chỉ cô bé nhỏ, y phục phụ thuộc vào từng vùng.

Cô Nhất Vân Đình là tiên cô bản địa vùng đất Ứng HòaCô Cả Bắc Ninch với color áo tứ thân gray clolor khi ngự về đồngCô Bé SapaCô Bé Minch LươngCô Bé Thạch BànCô Bé Chín Tư – Cô Bé Lục CungCô Bé Cây XanhCô Bé Tân AnCô Bé Xương Rồng – Cô Bé Xương LongCô Bé Bắc NgaCô Bé Mỏ ThanCô Bé Đen với màu áo ngự về đồng là màu sắc đen hồngCô Bé Đèo KẻngCô Bé Nguyệt HồCô Bé Đồng Đăng

11. Thập Nhị Cô Sơn Trang

Thập nhị cô sơn trang gồm 12 thánh cô theo hầu cận mẫu Thượng Ndở hơi. Danh xưng những cô được quần chúng gọi theo thương hiệu của từng địa phương như Cô Cả Núi Dùm, Cô Đôi Bắc Lệ, Cô Bơ Thượng Nngây ngô, … tất cả đều tương quan đến những vùng đất tất cả núi non trùng điệp. Đôi Lúc các cô vẫn giá chỉ ngự trong những nghi thức hầu đồng cùng có y phục khác biệt.

Cô Cả Núi Dùm với màu áo ngự về đồng là màu xanh lá và khăn áo giống với Cô Đôi Cam ĐườngCô Đôi Bắc LệCô Năm Đồng TiềnCô Sáu Đồi NgangCô Bảy Tuim QuangCô Tám Thượng NgànCô Chín Thượng Ndại với màu sắc áo về đồng là blue color láCô Mười Suối Ngang với màu áo ngự về đồng là màu xanh da trời lamCô Mười Một Đồng NhânCô Mười Hai Thượng Ngàn

12. Tứ Phủ Thánh Cậu

Tứ Phủ Thánh Cậu là các phụ tá của các Ông Hoàng. Các cậu là những người chết trẻ, từ 1 – 9 tuổi và hiển linh thành các nhỏ bé Thánh. Trong những vị Thánh Cậu thì chỉ bao gồm 4 vị được cắt cử đi chấm linch nhận đồng với loan giá ngự đồng gồm Cậu Cả Thượng Thiên, Cậu Đôi Thượng Nngây ngô, Cậu Bơ Thoải Cung và Cậu Bé. Cậu Bơ với Cậu Bé là nhì thánh cậu thường xuất hiện tại tất cả các buổi hầu đồng.

Cậu Hoàng Đôi (Nhạc Phủ) – Màu sắc đại diện: màu xanh lá cây láCậu Hoàng Tư – Màu sắc đại diện: color vàngCậu Quận Đồi Ngang – Màu sắc đại diện: màu sắc đỏCậu Bé Bản Đền (Nhạc Phủ) – Màu sắc đại diện: greed color.

13. Hạ Ban

Hạ Ban gồm những vị thánh là Quan Ngũ Hổ cùng Xà Thần. Các vị được đặt ban thờ ở phía dưới điện thờ Mẫu. Quan Ngũ Hổ cùng Xà Thần cũng có giá hầu nhưng phải những thầy đồng cựu gồm căn thật mới hầu được.

14. Hệ thống những vị Thánh phối thờ cùng Tứ Phủ

14.1 Hệ thống Mẫu Thần

Mẫu Thần là những vị mẫu bà được quần chúng tôn xưng, thờ phụng, lập đền thờ vì chưng tất cả công lao lớn đối với việc cải thiện đời sống quần chúng. #.

14.2 Công đồng Trần Triều

Tín ngưỡng thờ Công Đồng Trần Triều, đứng đầu là Đức Thánh Trần, là tín ngưỡng dân gian của người Việt, được sinh ra qua quá trình thánh hóa, thần hóa những nhân vật lịch sử bao gồm thật thời bên Trần. Những người tất cả công lớn vào cuộc chống chiến 3 lần chống quân Nguyên ổn Mông, giữ yên nước đơn vị. Trong đó, người được quần chúng. # ghi nhớ công ơn nhất với tôn sùng nhất đó chính là Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn. Trong trọng điểm thức người dân, ông là người phù hộ đến sự nghiệp chống giặc ngoại xâm, bảo vệ đất nước, thời bình, ông bảo hệ quốc thái dân an, góp quần chúng. # diệt trừ ma tà, chữa bệnh, ban tài vạc lộc.

Công đồng Trần Triều gồm các vị thánh:

1. Đức Đại Vương Trần Triều – Danh hiệu: Đức Thánh Trần, Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn – Màu đại diện: màu sắc đỏ

2. Vương Phụ – An Sinc Vương Trần Liễu.

3. Vương Mẫu – Thuận Thiên Hoàng Hậu và Thiên Đạo Quốc Mẫu

4. Phu nhân – Thiên Thành Công Chúa/ Nguim Từ Quốc Mẫu

5. Tứ Vị Vương Tử – nam nhi Đức Thánh Trần – Màu đại diện: màu đỏ – gồm những vị thánh:

+ Đức Thánh Cả

+ Đức Thánh Phó

+ Đức Thánh Tam

+ Đức Thánh Tứ

6. Nhị Vị Vương Cô

+ Vương Cô Đệ Nhất – Màu đại diện:color đỏ

+ Vương Cô Đệ Nhị – Màu đại diện: màu sắc quà hoặc xanh lá

7. Lục Tướng Trần Triều – Màu sắc đại diện: màu đỏ

+ Phạm Ngũ Lão

+ Yết Kiêu

+ Dã Tượng

+ Nghĩa Xuyên tướng quân

+ Hùng Thắng tướng quân

+ Huyền Quang tướng quân

+ Đức Ông Tả Hữu

8. Vương Tôn

+ Cô Bé Cửa Suốt – Màu sắc đại diện: màu sắc trắng

+ Cậu Bé Cửa Đông – Màu sắc đại diện: color tiến thưởng hoặc trắng

9. Ngũ Hổ Đại Tướng:gần tương tự hạ ban trong hệ thống thần linch Tứ Phủ

14.3 Hệ thống Nữ Thần

Giống với Tứ Phủ Ông Hoàng, xuất xắc hệ thống Mẫu thần, các vị nữ thần được phối thờ thuộc Tứ Phủ là những vị chúa bà xuất thân từ quần chúng. # nhưng sau này trở thành nhân vật lớn, có cần lao đóng góp cho đất nước, thường góp công trong các trận chiến dẹp giặc xâm lăng tại các đời vua khác biệt được nhân dân biết ơn, kính cẩn với lập đền thờ cung phụng mãi về sau.

Xem thêm: Văn Khấn Ông Công Ông Táo Ngày 23 Tháng Chạp, Văn Khấn Ông Công Ông Táo 23 Tháng Chạp

Chúa Long GiaoChúa Bà Thừa Thiên Công Chúa

14.4 Hệ thống Nam Thần

Hệ thống Nam thần gồm các vị thần tất cả thần tích nghiêng nhiều yếu tố huyền huyễn thể hiện ước mơ, mong ước sức mạnh chống lại thiên tai, lũ lụt, bảo vệ cuộc sống bình an, êm ấm của quần chúng địa phương.


Chuyên mục: Kiến Thức