Tổng hợp 4 bài văn phân tích bài thơ “Vội Vàng” hay nhất

Có phải bạn đang tìm kiếm chủ đề về => Tổng hợp 4 bài văn phân tích bài thơ “Vội Vàng” hay nhất phải ko? Nếu đúng tương tự thì mời bạn xem nó ngay tại đây. Xem thêm các Tóp dịch vụ hay khác tại đây => Tóp Dịch Vụ Hay

Bài thơ “Vội vã” mang tới một tình yêu mãnh liệt đối với cuộc đời, sự sống và quan niệm mới mẻ của Xuân Diệu về thời kì. Từng câu thơ trong Vội Vàng đều ẩn chứa những ý nghĩa thâm thúy, cần đọc và thấu hiểu một cách trọn vẹn. Để có thể cảm thu được lời thúc giục sống hết mình cho tuổi xanh đấy, mời các bạn tham khảo những bài phân tích bài thơ “Vội Vàng” hay nhất dưới đây.

Xem Thêm Phân tích bài thơ Từ đấy của Tố Hữu

Xem Thêm Phân Tích tác Phẩm Trao Duyên của Nguyễn Du

Xem thêm Phân Tích Tác Phẩm Viếng Lăng Bác của Viễn phương

Xem Thêm Phân tích đây thôn vỹ dạ của Hàn Mạc tử

1. “Vội Vàng” của Xuân Diệu là một hồn thơ tha thiết, rộn rực và băn khoăn

1.1 Mở bài

Giới thiệu về tác giả, tác phẩm

  • Xuân Diệu là thi sĩ tiêu biểu nhất của phong trào thơ mới năm 1932-1945. Nhà phê bình Hoài Thanh đã viết trong “Thi nhân Việt Nam”: “Với Thế Lữ, thi nhân ta còn nuôi giấc mộng lên tiên, một giấc mộng rất xưa. Xuân Diệu đốt cảnh Bồng Lai và xua người nào nấy về hạ giới”. Bài thơ “Vội vã” là minh chứng cho nhận xét thiên tài đó.

1.2 Thân bài

Phân tích tình yêu tự nhiên của Xuân Diệu

Tôi muốn tắt nắng đi

Cho màu đừng nhạt mất

Tôi muốn buộc gió lại

Cho hương đừng bay đi

  • Bốn câu thơ mở đầu trình bày cái mong ước muốn giữ mãi vẻ đẹp của những chốn trần gian. Rồi thi sĩ cầm tay chúng ta và nô nức giới thiệu những cảnh thật đáng yêu đang phô bày ra trước mắt:

Này đây hoa của đồng nội xanh rì

Này đây lá của cành tơ phơ phất

Của yến oanh này đây khúc tình si

Và này đây ánh sáng chớp hàng mi

Mỗi buổi sớm thần Vui hằng gõ cửa

  • Một bức tranh tuyệt tác của tạo hóa có màu sắc “xanh rì” tươi mát, có âm thanh vui của “khúc tình si” và chứa chan ánh sáng nhẹ như “chớp hàng mi”. Trái đất ta đang sống xác thực là một Thiên đường! Ở thiên đường đó, hình ảnh đáng yêu nhất phải kể tới là:

“ Tháng giêng ngon như một cặp môi gần”

  • Nghệ thuật xưa vốn coi tự nhiên là chuẩn mực của cái đẹp, cho nên Nguyễn Du viết: “Làn thu thủy, nét xuân sơn”.
  • Vẻ đẹp đôi mắt nàng Kiều được so sánh như làn nước mùa thu; lông mày nàng Kiều sánh ngang với nét núi thanh nhã của mùa xuân. Nghệ thuật trong thơ Xuân Diệu thì trái lại, ông ư coi con người là chuẩn của cái đẹp, cho nên mới có câu thơ xuất thần đó đem so sánh tự nhiên với con người. Đây là một phép so sánh vô cùng lạ mắt. Tháng giêng như được biến tấu thành một món ăn để cảm nhận vị ngọt, vừa xa nhưng mà lại gần, cuốn hút khó cưỡng.
  • Đang vui thi sĩ bỗng giật thót:

“Tôi sung sướng. Nhưng vội vã một nửa”.

  • Nhưng chính Xuân Diệu cũng nhìn thấy được sự thực đớn đau với nỗi sợ trong từng dòng thơ của mình. Ko có gì là tồn tại mãi mãi và cả mùa xuân cũng vậy:

           Xuân đương tới tức là xuân đương qua

Xuân còn non tức là xuân sẽ già

Nhưng xuân chết tức là tôi cũng mất

  • Xuân ở đây mang hai nghĩa: mùa xuân – mùa đẹp nhất trong năm, vừa là tuổi xuân – tuổi đẹp nhất của đời người. Cụm từ “Tức là” được lặp lại ba lần như một sự hốt hoảng lúc tác giả hiểu ra một quy luật: tuổi xuân chỉ có một và con người ko thể trẻ mãi đề tận hưởng thú vui sướng tại chốn “vườn trần” này.
  • Thi sĩ cất tiếng hỏi cảnh vật tự nhiên:

Con gió xinh thì thào trong lá biếc

Phải chăng hờn vì nỗi phải bay đi

Chim rộn ràng bỗng đứt tiếng reo thi

Phải chăng sợ độ phai tàn sắp sửa

  • Ko chỉ tác giả nhưng mà ngay chính tự nhiên tươi thắm kia cũng đang tiếc nuối mùa xuân sẽ đi qua, sẽ trôi qua, thời kì một đi ko trở lại.
  • Con người phải làm gì trước quy luật nghiệt ngã đó của tạo hóa? Cái ước mong “tắt nắng”, “buộc gió” hoàn toàn ko thể thực hiện được. Tác giả đã gợi ý cho chúng ta một lối sáng mới mẻ:

           Mau đi thôi! Mùa chưa ngả chiều hôm

Ta muốn ôm

Cả sự sống mới khởi đầu mơn mởn

Ta muốn riết mây đưa và gió lượn

Ta muốn say cánh bướm với tình yêu

Ta muốn thâu trong một cái hôn nhiều

Và non sông, và cây, và cỏ rạng,

Cho chuếnh choáng mùi hương, cho đã đầy ánh sáng,

Cho no nê thanh sắc của thời tươi;

Hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi!”

  • Trong đoạn thơ này, xúc cảm của tác giả đã đạt tới cao trào, nồng thắm nhất, hay nhất trong tác phẩm
  • Tác giả đã tư cách hóa tự nhiên, làm cho tự nhiên hiện lên như một người con gái đẹp đầy quyến rũ. Cách dùng đại từ đã có sự thay đổi. Phần mở đầu tác giả dùng đại từ “tôi” – đại từ nhân xưng số ít. Lúc chuyển sang xúc cảm đồng điệu tâm hồn đối với độc giả, đại từ đấy đã ko còn sự dè dặt và được chuyển sang số nhiều. Sự “vội vã” của thi nhân cũng tăng trưởng dần qua cách sử dụng một loạt động từ: “ôm” đã thân thiết, nhưng “riết” còn mạnh mẽ hơn tới “say” thì đã nồng nàn, và tới “thâu” thì đã thu tất cả mùa xuân, tuổi xanh, tình yêu vào trong tâm hồn mình.
  • Cấu kết đã gói trọn tâm tình của thi nhân:

“Hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi!”

  • Nghệ thuật làm thơ khó nhất là viết câu cuối cùng. Nó phải tăng lên xúc cảm phải chứng tỏ rằng sự vận động của tứ thơ tới đây là hết ko thể viết thêm một câu nào nữa. Xuân Diệu đã thật cao thâm lúc viết câu thơ trên. “Cần” mô tả tột đỉnh của sự cuồng nhiệt, sự nồng thắm của xúc cảm. Câu thơ cảm thán như tiếng kêu lấp đầy sự sung sướng, thỏa mãn trong tâm hồn vì đã “chếch choáng”, “đã đầy”, đã “no nê” khoái cảm của thiên đường trên mặt đất.
  • Ngoài ra, tác giả còn sử dụng nhiều điệp từ: “ta muốn”, “và”, “cho” làm cho nhịp thơ đoạn cuối trở thành dồn dập,diễn tả rất đúng tâm trạng của con người “vội vã”.

1.3 Kết bài

  • Nêu cảm nhận về bài thơ hồn thơ của Xuân Diệu

Tác phẩm này quả là một bài thơ hay, rất tiêu biểu cho phong cách tài hoa, phong tình lãng mạn của Xuân Diệu – thi sĩ mới nhất của phong trào thơ mới. “Vội vã’’ bộc lộ một ý kiến sống lành mạnh. Đó là tình yêu đời, là cách sống hết mình, sống tâm thành vì một cuộc đời đầy ý nghĩa. Quả thực, “Thơ Xuân Diệu là một nguồn sống rào rạt chưa từng thấy ở chốn nước non lặng lẽ này’’ (Hoài Thanh).

2. Phân tích bài thơ “Vội vã” để thấy quan niệm sống của Xuân Diệu

2.1 Mở bài

Giới thiệu về tác giả, tác phẩm

Lầu thơ của Xuân Diệu được xây dựng trên đất của một tấm lòng trần gian. Đã hơn hai mươi năm thi sĩ giã từ cuộc sống và đi vào cõi hư vô, nhưng những tác phẩm trị giá văn học của ông dường như vẫn còn ở lại. Cứ mỗi lần xuân tới, những trái tim non trẻ của các thế hệ học trò lại rung lên những xúc cảm mãnh liệt trước tâm tình của Xuân Diệu gửi gắm với đời trong bài thơ Vội vã. Đó là niềm khát khao giao cảm với đất trời, con người tràn mê đắm của thi nhân, trong mùa xuân diệu kỳ!

Làm thơ xuân vốn là một truyền thống của thi ca Việt Nam, mỗi nét xuân trong thơ ca đều mang một dấu ấn xúc cảm riêng. Nhưng có nhẽ Xuân Diệu chính là người đã đem vào trong mùa xuân tất cả cái rộn rực đắm say của tình yêu. Vội vã chính là lời tâm tình của trái tim tuổi hai mươi đang căng tràn sức sống. 

2.2 Thân bài

Phân tích bài thơ để thấy được quan niệm sống của Xuân Diệu

Bài thơ mở đầu bằng những ước muốn thật kì lạ:

“Tôi muốn tắt nắng đi

Cho màu đừng nhạt mất

Tôi muốn buộc gió lại

Cho hương đừng bay đi”

  • Con người ở giữa ko gian của “nắng” và “hương” này thật lạ! Anh ta ước muốn, yêu cầu những điều vượt ra khỏi quy luật thông thường của tạo hóa.. Nhưng quy luật thời kì vẫn lạnh lùng nghiệt ngã, nắng vẫn chầm chậm trôi về cuối ngày, gió vẫn lang thang hoài ko nghỉ, báo hiệu cho tàn phai và phôi pha sắp sửa khởi đầu. Xuất phát từ góc nhìn của cái tôi chủ quan, chẳng qua Xuân Diệu chỉ muốn diễn giải đầy đủ hơn sự hợp lí của tâm hồn: Giữ trọn vẹn hơn những vẻ đẹp cuộc đời, tận hưởng toàn thể màu sắc và hương vị của sự sống. Trong một ko gian ngập đầy nắng gió đấy, điều thi sĩ “muốn” đã nói lên ý thức về thời kì trong tâm tưởng con người: Nỗi lo sợ trước viễn cảnh chia ly, như có lần Xuân Diệu đã từng chứng kiến: 

   Đương lúc hoàng hôn xuống

   Là giờ viễn khách đi

   Nước đượm màu li biệt

   Trời vương hương biệt ly

     (Viễn khách)

  • Ý niệm về thời kì là nỗi lo sợ cho tương lai “Đời trôi chảy lòng ta ko vĩnh viễn” nên trái tim “thúc giục” thi sĩ bộc bạch nỗi niềm tha thiết với mùa xuân. Trong sự mong đợi của thi sĩ, mùa xuân tới, cùng với hương và sắc, làm bừng lên sức sống của ko gian:

“Của ong bướm này đây tuần tháng mật

Này đây hoa của đồng nội xanh rì

Này đây là của cành tơ phơ phất

Của yến oanh này đây khúc tình si

Và này đây ánh sáng chớp hàng mi

Mỗi buổi sớm thần Vui hằng gõ cửa”

  • Chưa bao giờ, trong thi ca Việt Nam, mùa xuân lại xuất hiện xôn xao, quyến luyến tới thế. Xuân ko còn là bóng vía nhưng mà được hiện hình cụ thể tới từng cụ thể: vẻ đẹp ngọt ngào trong “tuần tháng mật” “của ong bướm”, rực rỡ trong “hoa của đồng nội xanh rì”, mơn mởn trong “lá của cành tơ phơ phất”, mê đắm trong “khúc tình si” “của yến oanh” và ngây ngất thú vui “gõ cửa” cho mọi tâm hồn bừng lên “ánh sáng”. Sức sống của mùa xuân làm vạn vật có vong linh, quấn quít giao cảm tới độ cuồng nhiệt. Bằng những tiếng “này đây” vồn vập, linh hoạt giữa những dòng thơ, tạo nên điệp khúc, Xuân Diệu hào hứng như muốn sờ tận tay, chạm mặt mùa xuân. Bước chuyển của mùa xuân nhờ vậy cũng rõ rệt hơn, bay lên cùng cái nô nức rộn ràng, mê mải trong lòng tác giả, nồng nàn và tinh tế. Tuyệt đỉnh của mê say là một niềm hạnh phúc: Tháng Giêng ngon như một cặp môi gần.
  • Mùa xuân ko còn riêng của đất trời vạn vật nhưng mà đã hoà vào hồn người. Mùa xuân tới với con người như một người yêu, góp hết sự sống của muôn loài lên “cặp môi gần” hiến dâng, đầy thèm muốn của con người. Qua cách cảm của Xuân Diệu, cuối cùng cái đích của sự sống vẫn là con người, chuẩn mực của mọi vẻ đẹp cuộc sống vẫn là con người với tất cả khát khao về hạnh phúc. Hạnh phúc cùng mùa xuân, tận hưởng vị “ngon” của cả một ko gian xuân, thi sĩ đã biểu lộ xúc cảm đỉnh điểm của sự sung sướng. Niềm hạnh phúc trần thế đấy đồng nghĩa với sự sống! Mùa xuân mang đến cho chàng trai Xuân Diệu một niềm ham sống và men say của tình yêu. Nhưng nhịp hoan ca bỗng khựng lại giữa chừng trong một câu thơ tách ra hai thái cực:

   Tôi sung sướng. Nhưng vội vã một nửa

  • Thi sĩ giải nghĩa cái vội vã đấy bằng những dự cảm của tâm hồn. Trước một niềm khoái cảm vô bờ khiến con người như bồng bềnh ngả nghiêng trong cảm giác ngây ngất, linh cảm về một cuộc chia ly đã hiện hình rõ nét:

“Xuân đương tới tức là xuân đương qua

Xuân còn non tức là xuân sẽ già

Nhưng xuân hết tức là tôi cũng mất”

  • Những cái “tức là” đấy gắn liền với triết lý về sự sống đã có tự nghìn xưa, ko phải là một ý niệm mới mẻ. Cách Xuân Diệu một nghìn năm, trong toàn cầu của thơ Đường, ta đã gặp nỗi lòng của một Trần Tử Ngang trước vũ trụ rộng lớn:

   Người nào người trước đã qua

   Người nào người sau chưa lại

   Ngẫm trời đất thật vô cùng

   Riêng lòng đau nhưng mà lệ chảy

     (Bản dịch Đăng U Châu đài ca) 

  • Suy tư đấy có liên quan tới thân phận con người: cái hữu hạn của đời người – cái vô hạn của đất trời. Với Xuân Diệu, lúc mùa xuân đồng nghĩa với tuổi xanh, sự sống, tình yêu, gắn bó với cái tôi yêu đời của thi sĩ, thì chia li đồng nghĩa với cái chết. Trong lúc tương đồng hoá mùa xuân với con người, Xuân Diệu đã sống tới tận cùng cảm giác, yêu tới tận cùng mê say và gửi cả vào mùa xuân khát vọng của một tâm hồn muốn vươn tới cõi vô bờ. Nhưng lúc ý thức về thời kì đi liền với tàn phai và hủy diệt, thi sĩ đã cảm nhận thâm thúy thảm kịch của con người phải chịu sự chi phối của quy luật khách quan. Đó cũng là nỗi niềm chung của con người lúc chôn vùi tuổi xanh trong một cuộc sống đã mất ý nghĩa. “Ngán nỗi xuân đi, xuân lại lại – Mảnh tình san sẻ tí con con”, Hồ Xuân Hương đã chẳng từng than vãn đó sao? Điều đặc trưng là Xuân Diệu ko thu gọn xúc cảm trong nỗi niềm ngao ngán cho riêng bản thân. Thi nhân đã dành hẳn một niềm “bâng khuâng”, “tiếc cả đất trời” để làm nên một cuộc chia ly bi tráng với mùa xuân:

Mùi tháng, năm đều rớm vị chia phôi,

Khắp sông, núi vẫn than thầm tiễn biệt…

Cơn gió xinh thì thào trong lá biếc,

Phải chăng hờn vì nỗi phải bay đi?

Chim rộn ràng bỗng đứt tiếng reo thi,

Phải chăng sợ độ phai tàn sắp sửa?

Chẳng bao giờ, ôi! Chẳng bao giờ nữa…

  • Những cuộc chia ly nổi tiếng trong lịch sử văn học cổ kim có nhẽ cũng chỉ ngùi ngùi tới vậy. Nước sông Dịch lạnh theo nỗi niềm thái tử Đan tiễn đưa Kinh Kha sang sông hành thích bạo chúa, người chinh phụ đưa chồng ra chiến trường “nhủ rồi nhủ lại cầm tay- bước đi một bước giây giây lại ngừng” (Chinh phụ ngâm), tất cả đều cảm động lưu luyến nhưng đó là cảnh chia ly giữa người với người. Tản Đà mượn lời “thề non sông”, “tống biệt”, “cảm thu, tiễn thu” cũng chỉ là mượn cảnh nói người, xúc cảm man mác lặng lẽ. Còn Xuân Diệu đã diễn tả đầy đủ tới từng cụ thể cụ thể ko khí của cuộc chia ly, từ thời kì “tháng năm”, ko gian “núi sông than” tới “cơn gió xinh hờn tủi”, chim “đứt tiếng”… Giác quan lãng mạn cùng hoà với suy tư về bản thân đã khắc hoạ lạ mắt cảm giác tinh tế của thi sĩ. Quang cảnh “rớm vị chia phôi” như san sẻ nỗi niềm của thi nhân, bật thành tiếng than não nuột “chẳng bao giờ, ôi, chẳng bao giờ nữa”, tiếc thương cho vẻ đẹp mùa xuân, tuổi xanh, sự sống một đi ko trở lại.
  • Từ cảnh “trong gặp mặt đã có mầm ly biệt” này trước nỗi lo lắng, linh cảm về sự tàn phai cùng dòng chảy thời kì, có một giao điểm tụ hội tình cảm và lí trí của thi sĩ, trở thành một niềm thôi thúc cháy bỏng:

   Mau đi thôi! Mùa chưa ngả chiều hôm

  • Đó là lời kêu gọi của tình yêu, của ham mê và khát khao vượt ra thực tại đáng buồn để tìm tới mùa xuân. Chính vào lúc tưởng như rợn ngợp trong sự hoang mang, thi sĩ đã vượt lên để trình bày rõ chất Người cao đẹp – tìm về ý nghĩa của sự sống. Ko trở lại quá khứ để hoài niệm, ko tìm kiếm một ngày mai vô vọng, con người ở đây sống cùng thực tại mãnh liệt, dường như cùng với các động tác vội vã cuống quýt kia là sự cuồng nhiệt với đời:

“Ta muốn ôm

Cả sự sống mới khởi đầu mơn mởn;

Ta muốn riết mây đưa và gió lượn,

Ta muốn say cánh bướm với tình yêu,

Ta muốn thâu trong một cái hôn nhiều

Và non sông, và cây, và cỏ rạng,

Cho ngà ngà mùi thơm, cho đã đầy ánh sáng

Cho no nê thanh sắc của thời tươi;

– Hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi!”

  • Tưởng chừng những cái “ta muốn” là sự lặp lại xúc cảm đầu bài thơ. Nhưng đi liền với các cảm giác và hành động ôm, riết, say, thâu, hôn, ngà ngà, đã đầy, no nê, cắn, xúc cảm đã tăng trưởng đầy đủ, trẻ trung trong trạng thái ngây ngất. Từ thái độ thuở đầu còn có chút e sợ tới thái độ vồn vập vội vã, có chút tham lam là cả một sự chuyển hướng của suy tư. Xuân Diệu ko kì vọng nhưng mà muốn chiếm lĩnh sự sống, thâu vào đầy đủ vẻ đẹp cuộc sống, sống thành thật với chính mình, sống hết mình. Thái độ sống đấy đã được thi sĩ tuân thủ suốt cuộc đời mình và ông đã tìm ra ý nghĩa của sự sống trước ranh giới của mất mát, tàn phai và cái chết, thắng lợi nỗi sợ hãi hư vô. Khát khao được sống, được yêu, được giao cảm cùng vũ trụ và cuộc đời, Xuân Diệu đã thắng lợi thời kì, vẫn vẹn nguyên sức sống dồi dào của tuổi hai mươi:

   Trong hơi thở chót dâng trời đất

   Cũng vẫn si tình tới ngất ngư

   (Ko đề – 1983)

2.3 Kết bài

Nêu cảm nhận về tác phẩm

Bài thơ Vội vã đã trình bày tinh tế những giác quan nhạy bén của hồn thơ Xuân Diệu trước mùa xuân, gắn với quan niệm sống của ông về ý nghĩa sự sống đời người. Con Người, với những tính cách và xúc cảm lạ mắt hiện diện trong từng câu chữ, mang nét đặc trưng của giác quan lãng mạn. Bài thơ còn đưa ra một quan niệm sống tích cực: phải biết tận hưởng vẻ đẹp cuộc đời. Hiểu một cách đúng mực quan niệm này có tức là mỗi người cần phải sống hết mình với cuộc sống hôm nay, sôi nổi tâm thành và thiết tha với đời. Chính vẻ đẹp của con người sẽ làm nên vẻ đẹp bất tử cho cuộc đời. Lời nhắn nhủ trong Vội vã cũng là tâm niệm suốt đời của thi sĩ, đã làm ta hiểu hơn về “tấm lòng trần gian” của một người thơ yêu đời mê đắm.

3. Bức tranh thông điệp mùa xuân trong “Vội Vàng” của Xuân Diệu

3.1 Mở bài

Giới thiệu tác giả, tác phẩm

Chưa bao giờ người ta thấy xuất hiện cùng ruột lần một hồn thơ rộng lớn như Thế Lữ, mơ mòng như Lưu Trọng Lư, hùng tráng như Huy Thông, trong sáng như Nguyễn Nhược Pháp, ảo não như Huy Cận, quê mùa như Nguyễn Bính, kì lạ như Chế Lan Viên … và thiết tha, rộn rực, băn khoăn như Xuân Diệu (Thi nhân Việt Nam).

Xuân Diệu đã trình bày đầy đủ nhất cho ý thức tư nhân của cái tôi thơ mới và cũng mang đậm bản sắc riêng. Trong số những bài thơ của ông, chúng ta ko thể ko nhắc tới Vội vã. Bài thơ tiêu biểu cho sự bùng nổ mãnh liệt của cái tôi Xuân Diệu, in dấu khá đậm cho hồn thơ yêu đời, ham sống. Và quan trọng hơn thế nữa, qua Vội vã chúng ta nhìn thấy một quan niệm sống rất mới mẻ – bức thông điệp nhưng mà thi sĩ muốn gửi tới cho người đọc.

pasted image 0 4 1

3.2 Thân bài

  • Vội vã? Cái tên nghe đã rất Xuân Diệu! Đây là một triết lí sống và cũng là tâm thế sống của thi sĩ: Sống nhanh chóng, khẩn trương, mở rộng lòng mình để ôm ghì, thâu tóm tất cả. Đã hơn một lần ta bắt gặp Xuân Diệu lập cập, cuống quýt, thúc giục:

Mau với chứ, vội vã lên với chứ

Em, em ơi, tình non sắp già rồi.

  • Vấn đề thời kì, mùa xuân, tình yêu tuổi xanh luôn túc trực, trở đi trở lại trong nhiều trang thơ của Xuân Diệu. Ở Vội vã ông đã nhìn thấy một thiên đường ngay trên mặt đất, thi sĩ yêu cuộc sống trần thế xung quanh và tìm thấy trong cuộc sống đó biết bao điều quyến rũ, đáng sống và biết tận hưởng những gì nhưng mà cuộc sống tặng thưởng. Đây là một quan niệm sống rất người, mang ý nghĩa tích cực và có trị giá nhân văn thâm thúy. Thi sĩ muốn nhắn nhủ tới người đọc hãy sống hết mình lúc đang còn trẻ tuổi, đừng để thời kì trôi đi phí hoài. Hãy sống gấp gáp để tận hưởng cuộc sống tươi đẹp. Hãy luôn giữ cho mình mùa xuân, tình yêu của tuổi xanh.

Thà một phút huy hoàng rồi chợt tắt

Còn hơn buồn le lói suốt trăm năm.

  • Bức thông điệp nhưng mà Xuân Diệu gửi tới cho người đọc được triển khai qua từng phần của bài thơ, theo mạch xúc cảm trong tâm hồn thi sĩ. Ngay từ đầu chúng ta đã bắt gặp một thái độ sống rất ngông, rất táo tợn.

“Tôi muốn tắt nắng đi

Cho màu đừng nhạt mất

Tôi muốn buộc gió lại

Cho hương đừng bay đi”

  • Ý tưởng tắt nắng, buộc gió quả thực táo tợn, lạ mắt nhưng mà chỉ Xuân Diệu mới nghĩ ra, xuất phát từ lòng yêu cuộc sống, thèm sống Xuân Diệu muốn tắt, buộc nắng và gió cũng là để giữ lại cái đẹp, cái tươi thắm của sự vật, của màu, của hương. Xuân Diệu muốn thời kì là tĩnh tại mặc dù ông ko nhìn đời với con mắt tỉnh. Cái vô lý đó chính là sự khát khao sống tới vô bờ và tột cùng. Thi sĩ muốn níu giữ thời kì, cuộc sống đấy cho riêng mình.
  • Mọi chuyện đều có nguyên do của nó! Xuân Diệu thiết tha với cuộc sống như thế bởi ông đã tìm ra một thiên đường trên mặt đất. Cuộc sống đẹp nhất là cuộc sống trần thế. Với Thế Lữ thi nhân ta còn nuôi giấc mộng lên tiên, một giấc mộng rất xưa. Xuân Diệu đốt cảnh Bồng Lai và xua người nào nấy về hạ giới (Thi nhân Việt Nam). Cuộc sống xung quanh ta là đẹp nhất, vậy thì dại gì nhưng mà ko tận hưởng. Thi sĩ nhìn mùa xuân với tất cả sự say mê, cuồng nhiệt vồn vập:

“Của ong bướm này đây tuần tháng mật

Này đây hoa của đồng nội xanh rì

Này đây là của cành tơ phơ phất

Của yến oanh này đây khúc tình si

  • Này đây., này đây… này đây… Tất cả như đang phơi bày ra trước mắt thi sĩ. Bức tranh tự nhiên đang độ viên mãn, tràn đầy, chứa chan xuân tình, vừa thân thiện thân quen lại vừa mượt nhưng mà đầy sức sống. Xuân Diệu như đang vồn vập, nghiến ngấu, thâu tóm tất cả. Thi sĩ như con ong hút mật lạc vào vườn hoa đầy hương sắc. Với ông cái gì cũng quyến rũ mới lạ. Và bằng cặp mắt xanh non của cái tôi tư nhân Xuân Diệu còn phát xuất hiện toàn cầu này đẹp nhất, mê li nhất vẫn là vì có con người. Con người giữa tuổi xanh và tình yêu. Thi sĩ lấy con người làm thước đo của cái đẹp. Cuộc sống trần thế đẹp nhất vào lúc xuân thì. Và con người chỉ tận hưởng được lúc đang còn trẻ. Song tuổi xanh thì tàn phai theo thời kì, vì thế nhưng mà ông phải sống vội vã, gấp gáp.

Tôi sung sướng. Nhưng vội vã một nửa

Tôi ko chờ nắng hạ mới hoài xuân

  • Thi sĩ tận hưởng cuộc sống một cách gấp gáp, vồn vập bởi một phút giây qua đi vĩnh viễn ko trở lại. Mất mát sẽ tới nếu ta ko chớp thời cơ. Có nhẽ vì thế nhưng mà Xuân Diệu ko chờ mùa hạ tới mới nhớ xuân nhưng mà ôm riết mùa xuân lúc tràn đầy, viên mãn nhất.
  • Ham sống, khát sống, Xuân Diệu càng bàn khoăn hơn trước cuộc đời, thời kì. Ông đã nhìn thấy quy luật tuyến tính của thời kì, chống lại quy luật tuần hoàn của các cụ ngày xưa. Mỗi phút giây qua đi sẽ ko bao giờ trở lại, tuổi xanh cũng chỉ tới một lần. Thi sĩ mở lòng ra để yêu đời, yêu cuộc sống nhưng ko được đời bù đắp, vì thế nhưng mà ông băn khoăn buồn chán cho thân phận của mình. Cảnh vật tự nhiên giờ đây cũng mang đầy tâm trạng buồn chán, bàn khoăn, lo sợ…

Nói làm chi rằng xuân vẫn tuần hoàn

Nếu tuổi xanh chẳng hai lần thắm lại

  • Nhận thức ra quy luật của thời kì, khát khao sống tới mãnh liệt. Xuân Diệu đã ôm ghì lấy cuộc sống, tận hưởng cuộc sống để ko phí hoài đi thời kì, tuổi xanh. Tình yêu cuộc sống lại bùng lên cuồng nhiệt lập cập.

“Ta muốn ôm

Cả sự sống mới khởi đầu mơn mởn;

Ta muốn riết mây đưa và gió lượn,

Ta muốn say cánh bướm với tình yêu,

Ta muốn thâu trong một cái hôn nhiều

Và non sông, và cây, và cỏ rạng,

Cho ngà ngà mùi thơm, cho đã đầy ánh sáng

Cho no nê thanh sắc của thời tươi;

Hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi!”

  • Lòng yêu đời tràn lên một cao trào tình cảm. Hình ảnh thơ tươi mới, đầy sức sống. Và có nhẽ tình yêu cuộc sống của thi sĩ tăng dần theo từng từ muốn, ôm tới riết là đã ghì chặt hơn. Và đã say – sự ngây ngất tới bất tỉnh nhân sự vẫn chưa thỏa lòng – còn muốn thâu tức là muốn thu hết tất cả để có sự hòa nhập làm một. Và cuối cùng là một tiếng kêu của sự cuồng nhiệt chưa bao giờ có trong thơ.

Hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi.

  • Hình ảnh, ngôn từ, nhịp độ của đoạn thơ đã bộc lộ rõ ràng lòng yêu đời cuồng nhiệt khiến thi sĩ phải lập cập, vội vã tới với cuộc sống.
  • Bài thơ là một quan niệm sống khá mới mẻ và táo tợn nhưng mà trước chưa từng có. Lối sống ở đây là lối sống biết tận hưởng một cách chính đáng, biết khẩn trương sống cho ra sống. Tuy nhiên ở Vội vã, tác giả chỉ nhắc đến tới sống thiên về tận hưởng, chạy theo thời kì. Ông kêu gọi mọi người hãy biết yêu và tận hưởng những gì cuộc sống tặng thưởng, hãy tranh thủ thời kì, tuổi xanh sống đầy đủ nhất. Ông đã quên đi nghĩa vụ kêu gọi mọi người phải góp sức cho cuộc đời. Và trong cuộc đời thi sĩ, ông vội vã góp sức chứ ko phải vội vã tận hưởng.

3.3 Kết bài

Nêu cảm nhận về tác phẩm

Học thơ Xuân Diệu, đặc trưng là qua bài thơ Vội vã, ta càng thêm yêu cuộc sống hôm nay và càng góp phần làm cho cuộc sống đó thêm tươi đẹp, ko chỉ vì cuộc sống hôm nay đã đổi mới, đã đẹp hơn nhiều lần so với cuộc sống ngày xưa của Xuân Diệu nhưng mà chủ yếu là ko còn những thảm kịch để thành những băn khoăn trước cuộc đời. Bức thông điệp thi sĩ gửi tới người đọc vẫn còn nguyên trị giá, được bồi đắp thêm qua thời kì và trường tồn vĩnh cửu.

Hãy sống hết mình, góp sức tuổi xanh cho Tổ quốc, nhân dân, đừng phí hoài thời kì. Hãy mở rộng lòng mình để đón nhận tất cả những vang động của cuộc đời. Đó là những gì nhưng mà Xuân Diệu còn giữ lại, nhắn gửi tới với người đọc của mình bức thông điệp xuyên qua thời kì, ko gian, ngự trị muôn thuở trong tâm hồn con người Việt Nam.

4. Triết lý nhân sinh trong bài thơ “Vội Vàng” của Xuân Diệu

4.1 Mở bài

Giới thiệu tác giả, tác phẩm

Hoài Thanh viết “Thơ Xuân Diệu còn là một nguồn sống dào dạt chưa từng có ở chốn nước non lặng lẽ này. Xuân Diệu say đắm tình yêu, say đắm cảnh trời, sống vội vã, sống cuống quýt, muốn tận hưởng cuộc đời ngắn ngủi của mình. Lúc vui cũng như lúc buồn, người đều nồng nàn tha thiết”. Tất cả những nhận định đấy đều hoàn toàn ăn khớp với Vội vã, một trong những tác phẩm hay nhất của Xuân Diệu thời đoạn trước Cách mệnh tháng tám. Thế nhưng có phải người thi sĩ chỉ nông cạn, thèm muốn tận hưởng cho sung sướng cuộc đời đâu, nhưng mà ẩn sau những vần thơ nồng nàn tha thiết đấy là cả một hệ thống những triết lý nhân sinh thâm thúy về mùa xuân, về đời người, về tuổi xanh, là đại diện cho một hồn thơ với tam quan sâu rộng và tinh tế. Điều đấy khiến người đọc thơ lần đầu thì bật cười vì thơ Xuân Diệu bốc đồng và hồn nhiên quá, nhưng đọc lần nữa mới vỡ vạc ra rằng, Xuân Diệu quả thực là một hồn thơ phức tạp và tinh xảo vô cùng, càng đọc thêm người ta mới lại càng thấm thía nỗi suy tư, nỗi khát khao luôn rực cháy trong lòng người.

4.2 Thân bài

  • Giáo sư Nguyễn Đăng Mạnh từng nhận xét về Vội vã và cả tập Thơ thơ những lời rất tâm huyết: “Đây là tiếng nói của một tâm hồn yêu đời, yêu sống tới cuồng nhiệt. Nhưng đằng sau những tình cảm đấy, có một quan niệm nhân sinh mới chưa thấy trong thơ ca truyền thống”. Triết lý nhân sinh trong Vội vã bắt nguồn từ bức tranh cuộc sống muôn màu muôn vẻ, là tổng hòa của hai yếu tố mùa xuân và tình yêu. Ông khởi đầu bức tranh đấy bằng những khát khao và ước muốn có phần táo tợn, ngông cuồng, dường như muốn khống chế cả tự nhiên trong bốn câu thơ đầu.

“Tôi muốn tắt nắng đi

Cho màu đừng nhạt mất

Tôi muốn buộc gió lại

Cho hương đừng bay đi”

  • Rồi sau đó mới lại khởi đầu diễn giải cho cái ước muốn khác người đấy bằng một bức tranh tự nhiên mùa xuân căng tràn sức sống, lúc này đây người ta mới vỡ vạc ra rằng hóa ra Xuân Diệu của bốn câu thơ trên không hề khó hiểu, chỉ bởi rằng mùa xuân trong đôi mắt người thi sĩ đẹp quá, khiến ông phải ích kỷ “tắt nắng”, “buộc gió” thậm chí muốn gói những cảm giác tuyệt vời đấy lại rồi giữ riêng mình thưởng thức cho thỏa tấm lòng khát khao.

“Của ong bướm này đây tuần tháng mật

Này đây hoa của đồng nội xanh rì

Này đây là của cành tơ phơ phất

Của yến oanh này đây khúc tình si

Và này đây ánh sáng chớp hàng mi

Mỗi buổi sớm thần Vui hằng gõ cửa

Tháng giêng ngon như một cặp môi gần”

  • Bức tranh mùa xuân hiện lên thông qua cảm nhận chủ quan của người thi sĩ có đầy đủ hương, sắc, và thanh âm, đó là cảnh ong bướm vờn nhau “tuần tháng mật”, cảnh hoa thắm tươi tô điểm “đồng nội xanh rì”, cảnh lá, cành mơn mởn phơ phất thướt tha, mềm mại, cùng với đó là thanh âm ngọt ngào của yến oanh với “khúc tình si”. Và quan trọng nhất mùa xuân ko thể thiếu đi ánh nắng nhàn nhạt, ấm áp phủ lên trên tất thảy, đó là thứ ánh sáng lung linh, rớt trên rèm mi của người con gái, trong trẻo và nhẹ nhõm, đó là thứ ánh sáng tiếp thêm tâm huyết cho tâm hồn người thi sĩ, để thi sĩ thấy càng yêu thêm mùa xuân, yêu thêm cuộc đời. 
  • Đối với Xuân Diệu, mỗi một ngày là một thú vui mới, chỉ cần được sống, được quyện mình với mùa xuân là đủ, chẳng khác nào có “thần Vui hằng gõ cửa” trái tim, thức tỉnh người thi sĩ mau ra tận hưởng cảnh sắc mùa xuân tuyệt đẹp. Có thế mới thấy rằng, quan niệm về cái đẹp của Xuân Diệu tới từ những thứ rất đỗi thân thuộc xung quanh mỗi chúng ta, chẳng cần phải bắt chước cổ nhân ước mơ tới chốn niết bàn cực lạc, vui vầy thú thanh tao, thanh nhã, thoát khỏi chốn trần gian đày cửa ải mới là hạnh phúc. Nhưng đối với thi sĩ hạnh phúc thực sự phải tới từ chính cuộc sống thực tại, nhưng mà ở đó con người phải biết trân trọng, tìm kiếm và cảm nhận vẻ đẹp tiềm tàng trong mỗi một sự vật, sự việc xung quanh chúng ta. Bởi suy cho cùng ta mơ về chốn thần tiên quyến lữ, nhưng có bao giờ đạt mộng ước, cái còn lại chỉ là sự thất vọng, ảo não ê chề, vậy nên hạnh phúc vẫn là nên được xây dựng từ chính cuộc sống thực tại.
  • Nhưng đối với Xuân Diệu mùa xuân ko chỉ đơn giản có thế, mùa xuân nhưng mà thiếu đi chút hương vị của tình yêu thì bức tranh cuộc sống trong thơ ông đã ko còn đúng nghĩa. Đó chính là nét rực rỡ và cũng là triết lý nhân sinh khác của riêng Xuân Diệu, mùa xuân và tình yêu là hai khái niệm song hành. Ta nhận thấy rằng, dẫu có vẻ như tác giả chỉ đang thuần tuý tả cảnh mùa xuân bằng một giọng thơ hào hứng, sôi nổi, bằng sự tinh tế của giác quan, nhưng ẩn sâu trong đó chính là vẻ đẹp của tình yêu. Ong bướm say đắm bên nhau, ngọt ngào như mật, tựa đôi tình lữ chìm trong khoảnh khắc tân hôn, hoa với cỏ nơi đồng nội cũng có thứ hạnh phúc êm đềm, lá với cành có thứ tình yêu phong tình, lãng mạn, yến với anh nên thơ với “khúc tình si” ngọt ngào, hạnh phúc, còn riêng người thi sĩ dành cho mình mối tương tư với người thiếu nữ dưới nắng xuân, tươi trẻ, dạt dào sức sống. 
  • Có thể thấy, cảnh vật mùa xuân ngập tràn tình yêu và hồn người thi sĩ lại càng chẳng bao giờ thiếu vắng tình yêu, ngoài xúc cảm lứa đôi thì nổi trội nhất vẫn là tình yêu với tự nhiên với cuộc sống một cách tha thiết, nồng nàn. Thậm chí có đôi phần mãnh liệt nên mới có liên tưởng thú vị “Tháng Giêng ngon như một cặp môi gần”, ngoài sự chuyển đổi xúc cảm từ giác quan, ta còn nhận thấy rằng Xuân Diệu đang so sánh mùa xuân với tình yêu, đang so sánh tự nhiên với con người, nhưng mà đúng ra đó ko phải là so sánh nhưng mà là sự liên kết, tương quan chặt chẽ, là quan niệm của Xuân Diệu về mùa xuân, tình yêu và cuộc sống.
  • Nếu mười câu thơ đầu chính là đại diện cho vẻ ngoài của của một hồn thơ sôi nổi, đắm say và yêu đời tha thiết, thì phần thơ tiếp theo lại chính là những gì thâm thúy nhất trong tâm hồn Xuân Diệu. Nhưng ở đó ta thấy được những triết lý nhân sinh, những dẫn luận đầy tinh tế về mùa xuân, cuộc đời và quy luật của tạo hóa. Xuân Diệu chuyển từ xúc cảm bề nổi sang xúc cảm suy tư cũng tựa như một bản nhạc có khúc cao trào nhất, rồi dần chậm rãi đủ để thấm sâu vào hồn người, và trong Vội vã cái khoảnh khắc giao thoa đấy nằm gọn ở hai câu thơ.

“Tôi sung sướng nhưng vội vã một nửa

Tôi ko chờ nắng hạ mới hoài xuân”

  • Mạch thơ vốn đang vồn vã, yêu đời bỗng khựng lại, có thể nói dường như cả đoạn thơ sau là dùng để diễn giải cho một câu “Tôi ko chờ nắng hạ mới hoài xuân”, có gì nhưng mà thi sĩ phải vội vã tới thế, có gì nhưng mà khiến một kẻ đang sung sướng ngây ngất phải cắt đôi cái phần sung sướng đấy để “vội vã một nửa”? Đó là bởi Xuân Diệu đã ngộ ra quy luật tàn nhẫn của tạo hóa.

“Xuân đương tới tức là xuân đương qua

Xuân còn non tức là xuân sẽ già

Nhưng xuân hết tức là tôi cũng mất

Lòng tôi rộng nhưng lượng trời cứ chật

Ko cho dài thời trẻ của nhân gian

Nói làm chi rằng xuân vẫn tuần hoàn

Nếu tuổi xanh chẳng hai lần thắm lại

Còn trời đất nên chẳng còn tôi mãi

Nên bâng khuâng tôi tiếc cả đất trời”

  • Tự nhiên, cụ thể là mùa xuân luôn có quy luật của mình đó là quy luật của thời kì, một năm 3 tháng mùa xuân, mỗi năm xuân đi rồi xuân tới, thế nhưng mùa xuân của con người nào có được tương tự. Y Vân viết rằng: “Anh ơi có bao nhiêu? 60 năm cuộc đời, 20 năm đầu, sung sướng ko bao lâu, 20 năm sau, sầu vương cao vời vợi, 20 năm cuối là bao?”, tính ra con người đâu có được bao nhiêu mùa xuân, tất cả thoáng qua trong chớp mắt, một kiếp người cuối cùng cũng trở thành cát bụi, ko tái sinh, ko tuần hoàn. Đó đã là quy luật ko thể thay đổi của tạo hóa, ko một người nào có thể chống lại bước đi lạnh lùng, tuyến tính của thời kì, mặc dù nó quá tàn nhẫn và xót xa. 
  • Thế nên với Xuân Diệu cuộc đời ngắn ngủi chưa đầy trăm năm đấy không thể nào khiến ông toại nguyện, ông luôn có một nỗi ám ảnh thâm thúy với thời kì và xoành xoạch luyến tiếc vô cùng cái quang cảnh nhân gian, luyến tiếc cuộc đời, đặc trưng là luyến tiếc mùa xuân theo cả nghĩa đen và nghĩa bóng. Vậy còn lý do gì nhưng mà Xuân Diệu ko vội vã, ko khát khao, ko ích kỷ nắm giữ, tận hưởng cuộc đời lúc còn có thể? Từ quy luật của thời kì của tạo hóa Xuân Diệu đã mở ra một triết lý nhân sinh mới mẻ cho riêng mình, điều đấy trình bày rất rõ ràng trong những câu thơ cuối.

“Ta muốn ôm

Cả sự sống mới khởi đầu mơn mởn;

Ta muốn riết mây đưa và gió lượn,

Ta muốn say cánh bướm với tình yêu,

Ta muốn thâu trong một cái hôn nhiều

Và non sông, và cây, và cỏ rạng,

Cho ngà ngà mùi thơm, cho đã đầy ánh sáng

Cho no nê thanh sắc của thời tươi;

– Hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi!”

  • Quay lại với nhịp thơ dồn dập, vội vã, Xuân Diệu ra sức thúc giục “Mau đi thôi! Mùa chưa ngả chiều hôm”, đi để nhưng mà thưởng thức hết những gì tuyệt vời của cuộc sống trước lúc mùa xuân tàn, trước lúc cuộc đời tàn. Có thể thấy rằng tới đây sau lúc đã nhận thức một cách rõ ràng quy luật tạo hóa thì cái khát khao tận hưởng cuộc sống, tình yêu cuộc sống của thi sĩ lại càng trở thành mãnh liệt, say đắm và nồng nàn, thậm chí là hoang dại với cấu kết “Hỡi xuân hồng ta muốn cắn vào ngươi”. Đó chính là xúc cảm thực của thi nhân, trước những thứ vô hình nhưng mà ta một lòng khát khao thì cái sự chiếm hữu lại càng tăng lên gấp bội, có nhẽ rằng Xuân Diệu đang muốn trình bày chủ quyền với mùa xuân hoặc thỉnh thoảng ông muốn nuốt “xuân hồng” vào bụng để vĩnh viễn được ở bên nó, tận hưởng cho thỏa thích cũng là điều có thể lý giải. 
  • Tóm lại rằng, triết lý nhân sinh của Xuân Diệu chỉ nằm vỏn vẹn trong mấy chữ: Hãy tận hưởng bằng tất cả tâm hồn và thể xác lúc còn có thể!

4.3 Kết bài

Nêu cảm nhận về tác giả, tác phẩm

Xuân Diệu là một hồn thơ trẻ muôn thuở, với sức thông minh mãnh liệt, dồi dào và dai sức ông đã đóng cho nền văn học Việt Nam những tác phẩm có trị giá nhân văn thâm thúy. Đặc thù trong Vội vã người ta thấy được những triết lý nhân sinh mới mẻ về cái đẹp, về thời kì, và về cuộc đời thật đáng trân trọng, xuất phát từ một hồn thơ với tầm nhân sinh quan, trị giá quan, toàn cầu quan toàn diện và tinh tế vô cùng. Phải nói rằng yêu thơ Xuân Diệu, đọc thơ Xuân Diệu ta dường như thấy mình trẻ ra ko biết bao nhiêu tuổi đời.

Xuân Diệu chính là một giọng thơ yêu đời. Ông đã mang sự vồn vập thấm vào từng câu từng chữ. Nhịp thơ mạnh, điệp từ tuôn trào lập cập tất cả đều tạo nên một hơi thở sôi nổi, mãnh liệt chưa từng có trong thơ ca.

Blog Nguyễn Tuấn Hùng


Thông tin thêm

Tổng hợp 4 bài văn phân tích bài thơ “Vội Vàng” hay nhất

Tổng hợp 4 bài văn phân tích bài thơ “Vội Vàng” hay nhất -

Bài thơ “Vội vã” mang tới một tình yêu mãnh liệt đối với cuộc đời, sự sống và quan niệm mới mẻ của Xuân Diệu về thời kì. Từng câu thơ trong Vội Vàng đều ẩn chứa những ý nghĩa thâm thúy, cần đọc và thấu hiểu một cách trọn vẹn. Để có thể cảm thu được lời thúc giục sống hết mình cho tuổi xanh đấy, mời các bạn tham khảo những bài phân tích bài thơ “Vội Vàng” hay nhất dưới đây.

Xem Thêm Phân tích bài thơ Từ đấy của Tố Hữu

Xem Thêm Phân Tích tác Phẩm Trao Duyên của Nguyễn Du

Xem thêm Phân Tích Tác Phẩm Viếng Lăng Bác của Viễn phương

Xem Thêm Phân tích đây thôn vỹ dạ của Hàn Mạc tử

1. “Vội Vàng” của Xuân Diệu là một hồn thơ tha thiết, rộn rực và băn khoăn

1.1 Mở bài

Giới thiệu về tác giả, tác phẩm

  • Xuân Diệu là thi sĩ tiêu biểu nhất của phong trào thơ mới năm 1932-1945. Nhà phê bình Hoài Thanh đã viết trong “Thi nhân Việt Nam”: “Với Thế Lữ, thi nhân ta còn nuôi giấc mộng lên tiên, một giấc mộng rất xưa. Xuân Diệu đốt cảnh Bồng Lai và xua người nào nấy về hạ giới”. Bài thơ “Vội vã” là minh chứng cho nhận xét thiên tài đó.

1.2 Thân bài

Phân tích tình yêu tự nhiên của Xuân Diệu

Tôi muốn tắt nắng đi

Cho màu đừng nhạt mất

Tôi muốn buộc gió lại

Cho hương đừng bay đi

  • Bốn câu thơ mở đầu trình bày cái mong ước muốn giữ mãi vẻ đẹp của những chốn trần gian. Rồi thi sĩ cầm tay chúng ta và nô nức giới thiệu những cảnh thật đáng yêu đang phô bày ra trước mắt:

Này đây hoa của đồng nội xanh rì

Này đây lá của cành tơ phơ phất

Của yến oanh này đây khúc tình si

Và này đây ánh sáng chớp hàng mi

Mỗi buổi sớm thần Vui hằng gõ cửa

  • Một bức tranh tuyệt tác của tạo hóa có màu sắc “xanh rì” tươi mát, có âm thanh vui của “khúc tình si” và chứa chan ánh sáng nhẹ như “chớp hàng mi”. Trái đất ta đang sống xác thực là một Thiên đường! Ở thiên đường đó, hình ảnh đáng yêu nhất phải kể tới là:

“ Tháng giêng ngon như một cặp môi gần”

  • Nghệ thuật xưa vốn coi tự nhiên là chuẩn mực của cái đẹp, cho nên Nguyễn Du viết: “Làn thu thủy, nét xuân sơn”.
  • Vẻ đẹp đôi mắt nàng Kiều được so sánh như làn nước mùa thu; lông mày nàng Kiều sánh ngang với nét núi thanh nhã của mùa xuân. Nghệ thuật trong thơ Xuân Diệu thì trái lại, ông ư coi con người là chuẩn của cái đẹp, cho nên mới có câu thơ xuất thần đó đem so sánh tự nhiên với con người. Đây là một phép so sánh vô cùng lạ mắt. Tháng giêng như được biến tấu thành một món ăn để cảm nhận vị ngọt, vừa xa nhưng mà lại gần, cuốn hút khó cưỡng.
  • Đang vui thi sĩ bỗng giật thót:

“Tôi sung sướng. Nhưng vội vã một nửa”.

  • Nhưng chính Xuân Diệu cũng nhìn thấy được sự thực đớn đau với nỗi sợ trong từng dòng thơ của mình. Ko có gì là tồn tại mãi mãi và cả mùa xuân cũng vậy:

           Xuân đương tới tức là xuân đương qua

Xuân còn non tức là xuân sẽ già

Nhưng xuân chết tức là tôi cũng mất

  • Xuân ở đây mang hai nghĩa: mùa xuân – mùa đẹp nhất trong năm, vừa là tuổi xuân – tuổi đẹp nhất của đời người. Cụm từ “Tức là” được lặp lại ba lần như một sự hốt hoảng lúc tác giả hiểu ra một quy luật: tuổi xuân chỉ có một và con người ko thể trẻ mãi đề tận hưởng thú vui sướng tại chốn “vườn trần” này.
  • Thi sĩ cất tiếng hỏi cảnh vật tự nhiên:

Con gió xinh thì thào trong lá biếc

Phải chăng hờn vì nỗi phải bay đi

Chim rộn ràng bỗng đứt tiếng reo thi

Phải chăng sợ độ phai tàn sắp sửa

  • Ko chỉ tác giả nhưng mà ngay chính tự nhiên tươi thắm kia cũng đang tiếc nuối mùa xuân sẽ đi qua, sẽ trôi qua, thời kì một đi ko trở lại.
  • Con người phải làm gì trước quy luật nghiệt ngã đó của tạo hóa? Cái ước mong “tắt nắng”, “buộc gió” hoàn toàn ko thể thực hiện được. Tác giả đã gợi ý cho chúng ta một lối sáng mới mẻ:

           Mau đi thôi! Mùa chưa ngả chiều hôm

Ta muốn ôm

Cả sự sống mới khởi đầu mơn mởn

Ta muốn riết mây đưa và gió lượn

Ta muốn say cánh bướm với tình yêu

Ta muốn thâu trong một cái hôn nhiều

Và non sông, và cây, và cỏ rạng,

Cho chuếnh choáng mùi hương, cho đã đầy ánh sáng,

Cho no nê thanh sắc của thời tươi;

Hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi!”

  • Trong đoạn thơ này, xúc cảm của tác giả đã đạt tới cao trào, nồng thắm nhất, hay nhất trong tác phẩm
  • Tác giả đã tư cách hóa tự nhiên, làm cho tự nhiên hiện lên như một người con gái đẹp đầy quyến rũ. Cách dùng đại từ đã có sự thay đổi. Phần mở đầu tác giả dùng đại từ “tôi” – đại từ nhân xưng số ít. Lúc chuyển sang xúc cảm đồng điệu tâm hồn đối với độc giả, đại từ đấy đã ko còn sự dè dặt và được chuyển sang số nhiều. Sự “vội vã” của thi nhân cũng tăng trưởng dần qua cách sử dụng một loạt động từ: “ôm” đã thân thiết, nhưng “riết” còn mạnh mẽ hơn tới “say” thì đã nồng nàn, và tới “thâu” thì đã thu tất cả mùa xuân, tuổi xanh, tình yêu vào trong tâm hồn mình.
  • Cấu kết đã gói trọn tâm tình của thi nhân:

“Hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi!”

  • Nghệ thuật làm thơ khó nhất là viết câu cuối cùng. Nó phải tăng lên xúc cảm phải chứng tỏ rằng sự vận động của tứ thơ tới đây là hết ko thể viết thêm một câu nào nữa. Xuân Diệu đã thật cao thâm lúc viết câu thơ trên. “Cần” mô tả tột đỉnh của sự cuồng nhiệt, sự nồng thắm của xúc cảm. Câu thơ cảm thán như tiếng kêu lấp đầy sự sung sướng, thỏa mãn trong tâm hồn vì đã “chếch choáng”, “đã đầy”, đã “no nê” khoái cảm của thiên đường trên mặt đất.
  • Ngoài ra, tác giả còn sử dụng nhiều điệp từ: “ta muốn”, “và”, “cho” làm cho nhịp thơ đoạn cuối trở thành dồn dập,diễn tả rất đúng tâm trạng của con người “vội vã”.

1.3 Kết bài

  • Nêu cảm nhận về bài thơ hồn thơ của Xuân Diệu

Tác phẩm này quả là một bài thơ hay, rất tiêu biểu cho phong cách tài hoa, phong tình lãng mạn của Xuân Diệu – thi sĩ mới nhất của phong trào thơ mới. “Vội vã’’ bộc lộ một ý kiến sống lành mạnh. Đó là tình yêu đời, là cách sống hết mình, sống tâm thành vì một cuộc đời đầy ý nghĩa. Quả thực, “Thơ Xuân Diệu là một nguồn sống rào rạt chưa từng thấy ở chốn nước non lặng lẽ này’’ (Hoài Thanh).

2. Phân tích bài thơ “Vội vã” để thấy quan niệm sống của Xuân Diệu

2.1 Mở bài

Giới thiệu về tác giả, tác phẩm

Lầu thơ của Xuân Diệu được xây dựng trên đất của một tấm lòng trần gian. Đã hơn hai mươi năm thi sĩ giã từ cuộc sống và đi vào cõi hư vô, nhưng những tác phẩm trị giá văn học của ông dường như vẫn còn ở lại. Cứ mỗi lần xuân tới, những trái tim non trẻ của các thế hệ học trò lại rung lên những xúc cảm mãnh liệt trước tâm tình của Xuân Diệu gửi gắm với đời trong bài thơ Vội vã. Đó là niềm khát khao giao cảm với đất trời, con người tràn mê đắm của thi nhân, trong mùa xuân diệu kỳ!

Làm thơ xuân vốn là một truyền thống của thi ca Việt Nam, mỗi nét xuân trong thơ ca đều mang một dấu ấn xúc cảm riêng. Nhưng có nhẽ Xuân Diệu chính là người đã đem vào trong mùa xuân tất cả cái rộn rực đắm say của tình yêu. Vội vã chính là lời tâm tình của trái tim tuổi hai mươi đang căng tràn sức sống. 

2.2 Thân bài

Phân tích bài thơ để thấy được quan niệm sống của Xuân Diệu

Bài thơ mở đầu bằng những ước muốn thật kì lạ:

“Tôi muốn tắt nắng đi

Cho màu đừng nhạt mất

Tôi muốn buộc gió lại

Cho hương đừng bay đi”

  • Con người ở giữa ko gian của “nắng” và “hương” này thật lạ! Anh ta ước muốn, yêu cầu những điều vượt ra khỏi quy luật thông thường của tạo hóa.. Nhưng quy luật thời kì vẫn lạnh lùng nghiệt ngã, nắng vẫn chầm chậm trôi về cuối ngày, gió vẫn lang thang hoài ko nghỉ, báo hiệu cho tàn phai và phôi pha sắp sửa khởi đầu. Xuất phát từ góc nhìn của cái tôi chủ quan, chẳng qua Xuân Diệu chỉ muốn diễn giải đầy đủ hơn sự hợp lí của tâm hồn: Giữ trọn vẹn hơn những vẻ đẹp cuộc đời, tận hưởng toàn thể màu sắc và hương vị của sự sống. Trong một ko gian ngập đầy nắng gió đấy, điều thi sĩ “muốn” đã nói lên ý thức về thời kì trong tâm tưởng con người: Nỗi lo sợ trước viễn cảnh chia ly, như có lần Xuân Diệu đã từng chứng kiến: 

   Đương lúc hoàng hôn xuống

   Là giờ viễn khách đi

   Nước đượm màu li biệt

   Trời vương hương biệt ly

     (Viễn khách)

  • Ý niệm về thời kì là nỗi lo sợ cho tương lai “Đời trôi chảy lòng ta ko vĩnh viễn” nên trái tim “thúc giục” thi sĩ bộc bạch nỗi niềm tha thiết với mùa xuân. Trong sự mong đợi của thi sĩ, mùa xuân tới, cùng với hương và sắc, làm bừng lên sức sống của ko gian:

“Của ong bướm này đây tuần tháng mật

Này đây hoa của đồng nội xanh rì

Này đây là của cành tơ phơ phất

Của yến oanh này đây khúc tình si

Và này đây ánh sáng chớp hàng mi

Mỗi buổi sớm thần Vui hằng gõ cửa”

  • Chưa bao giờ, trong thi ca Việt Nam, mùa xuân lại xuất hiện xôn xao, quyến luyến tới thế. Xuân ko còn là bóng vía nhưng mà được hiện hình cụ thể tới từng cụ thể: vẻ đẹp ngọt ngào trong “tuần tháng mật” “của ong bướm”, rực rỡ trong “hoa của đồng nội xanh rì”, mơn mởn trong “lá của cành tơ phơ phất”, mê đắm trong “khúc tình si” “của yến oanh” và ngây ngất thú vui “gõ cửa” cho mọi tâm hồn bừng lên “ánh sáng”. Sức sống của mùa xuân làm vạn vật có vong linh, quấn quít giao cảm tới độ cuồng nhiệt. Bằng những tiếng “này đây” vồn vập, linh hoạt giữa những dòng thơ, tạo nên điệp khúc, Xuân Diệu hào hứng như muốn sờ tận tay, chạm mặt mùa xuân. Bước chuyển của mùa xuân nhờ vậy cũng rõ rệt hơn, bay lên cùng cái nô nức rộn ràng, mê mải trong lòng tác giả, nồng nàn và tinh tế. Tuyệt đỉnh của mê say là một niềm hạnh phúc: Tháng Giêng ngon như một cặp môi gần.
  • Mùa xuân ko còn riêng của đất trời vạn vật nhưng mà đã hoà vào hồn người. Mùa xuân tới với con người như một người yêu, góp hết sự sống của muôn loài lên “cặp môi gần” hiến dâng, đầy thèm muốn của con người. Qua cách cảm của Xuân Diệu, cuối cùng cái đích của sự sống vẫn là con người, chuẩn mực của mọi vẻ đẹp cuộc sống vẫn là con người với tất cả khát khao về hạnh phúc. Hạnh phúc cùng mùa xuân, tận hưởng vị “ngon” của cả một ko gian xuân, thi sĩ đã biểu lộ xúc cảm đỉnh điểm của sự sung sướng. Niềm hạnh phúc trần thế đấy đồng nghĩa với sự sống! Mùa xuân mang đến cho chàng trai Xuân Diệu một niềm ham sống và men say của tình yêu. Nhưng nhịp hoan ca bỗng khựng lại giữa chừng trong một câu thơ tách ra hai thái cực:

   Tôi sung sướng. Nhưng vội vã một nửa

  • Thi sĩ giải nghĩa cái vội vã đấy bằng những dự cảm của tâm hồn. Trước một niềm khoái cảm vô bờ khiến con người như bồng bềnh ngả nghiêng trong cảm giác ngây ngất, linh cảm về một cuộc chia ly đã hiện hình rõ nét:

“Xuân đương tới tức là xuân đương qua

Xuân còn non tức là xuân sẽ già

Nhưng xuân hết tức là tôi cũng mất”

  • Những cái “tức là” đấy gắn liền với triết lý về sự sống đã có tự nghìn xưa, ko phải là một ý niệm mới mẻ. Cách Xuân Diệu một nghìn năm, trong toàn cầu của thơ Đường, ta đã gặp nỗi lòng của một Trần Tử Ngang trước vũ trụ rộng lớn:

   Người nào người trước đã qua

   Người nào người sau chưa lại

   Ngẫm trời đất thật vô cùng

   Riêng lòng đau nhưng mà lệ chảy

     (Bản dịch Đăng U Châu đài ca) 

  • Suy tư đấy có liên quan tới thân phận con người: cái hữu hạn của đời người – cái vô hạn của đất trời. Với Xuân Diệu, lúc mùa xuân đồng nghĩa với tuổi xanh, sự sống, tình yêu, gắn bó với cái tôi yêu đời của thi sĩ, thì chia li đồng nghĩa với cái chết. Trong lúc tương đồng hoá mùa xuân với con người, Xuân Diệu đã sống tới tận cùng cảm giác, yêu tới tận cùng mê say và gửi cả vào mùa xuân khát vọng của một tâm hồn muốn vươn tới cõi vô bờ. Nhưng lúc ý thức về thời kì đi liền với tàn phai và hủy diệt, thi sĩ đã cảm nhận thâm thúy thảm kịch của con người phải chịu sự chi phối của quy luật khách quan. Đó cũng là nỗi niềm chung của con người lúc chôn vùi tuổi xanh trong một cuộc sống đã mất ý nghĩa. “Ngán nỗi xuân đi, xuân lại lại – Mảnh tình san sẻ tí con con”, Hồ Xuân Hương đã chẳng từng than vãn đó sao? Điều đặc trưng là Xuân Diệu ko thu gọn xúc cảm trong nỗi niềm ngao ngán cho riêng bản thân. Thi nhân đã dành hẳn một niềm “bâng khuâng”, “tiếc cả đất trời” để làm nên một cuộc chia ly bi tráng với mùa xuân:

Mùi tháng, năm đều rớm vị chia phôi,

Khắp sông, núi vẫn than thầm tiễn biệt…

Cơn gió xinh thì thào trong lá biếc,

Phải chăng hờn vì nỗi phải bay đi?

Chim rộn ràng bỗng đứt tiếng reo thi,

Phải chăng sợ độ phai tàn sắp sửa?

Chẳng bao giờ, ôi! Chẳng bao giờ nữa…

  • Những cuộc chia ly nổi tiếng trong lịch sử văn học cổ kim có nhẽ cũng chỉ ngùi ngùi tới vậy. Nước sông Dịch lạnh theo nỗi niềm thái tử Đan tiễn đưa Kinh Kha sang sông hành thích bạo chúa, người chinh phụ đưa chồng ra chiến trường “nhủ rồi nhủ lại cầm tay- bước đi một bước giây giây lại ngừng” (Chinh phụ ngâm), tất cả đều cảm động lưu luyến nhưng đó là cảnh chia ly giữa người với người. Tản Đà mượn lời “thề non sông”, “tống biệt”, “cảm thu, tiễn thu” cũng chỉ là mượn cảnh nói người, xúc cảm man mác lặng lẽ. Còn Xuân Diệu đã diễn tả đầy đủ tới từng cụ thể cụ thể ko khí của cuộc chia ly, từ thời kì “tháng năm”, ko gian “núi sông than” tới “cơn gió xinh hờn tủi”, chim “đứt tiếng”… Giác quan lãng mạn cùng hoà với suy tư về bản thân đã khắc hoạ lạ mắt cảm giác tinh tế của thi sĩ. Quang cảnh “rớm vị chia phôi” như san sẻ nỗi niềm của thi nhân, bật thành tiếng than não nuột “chẳng bao giờ, ôi, chẳng bao giờ nữa”, tiếc thương cho vẻ đẹp mùa xuân, tuổi xanh, sự sống một đi ko trở lại.
  • Từ cảnh “trong gặp mặt đã có mầm ly biệt” này trước nỗi lo lắng, linh cảm về sự tàn phai cùng dòng chảy thời kì, có một giao điểm tụ hội tình cảm và lí trí của thi sĩ, trở thành một niềm thôi thúc cháy bỏng:

   Mau đi thôi! Mùa chưa ngả chiều hôm

  • Đó là lời kêu gọi của tình yêu, của ham mê và khát khao vượt ra thực tại đáng buồn để tìm tới mùa xuân. Chính vào lúc tưởng như rợn ngợp trong sự hoang mang, thi sĩ đã vượt lên để trình bày rõ chất Người cao đẹp – tìm về ý nghĩa của sự sống. Ko trở lại quá khứ để hoài niệm, ko tìm kiếm một ngày mai vô vọng, con người ở đây sống cùng thực tại mãnh liệt, dường như cùng với các động tác vội vã cuống quýt kia là sự cuồng nhiệt với đời:

“Ta muốn ôm

Cả sự sống mới khởi đầu mơn mởn;

Ta muốn riết mây đưa và gió lượn,

Ta muốn say cánh bướm với tình yêu,

Ta muốn thâu trong một cái hôn nhiều

Và non sông, và cây, và cỏ rạng,

Cho ngà ngà mùi thơm, cho đã đầy ánh sáng

Cho no nê thanh sắc của thời tươi;

– Hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi!”

  • Tưởng chừng những cái “ta muốn” là sự lặp lại xúc cảm đầu bài thơ. Nhưng đi liền với các cảm giác và hành động ôm, riết, say, thâu, hôn, ngà ngà, đã đầy, no nê, cắn, xúc cảm đã tăng trưởng đầy đủ, trẻ trung trong trạng thái ngây ngất. Từ thái độ thuở đầu còn có chút e sợ tới thái độ vồn vập vội vã, có chút tham lam là cả một sự chuyển hướng của suy tư. Xuân Diệu ko kì vọng nhưng mà muốn chiếm lĩnh sự sống, thâu vào đầy đủ vẻ đẹp cuộc sống, sống thành thật với chính mình, sống hết mình. Thái độ sống đấy đã được thi sĩ tuân thủ suốt cuộc đời mình và ông đã tìm ra ý nghĩa của sự sống trước ranh giới của mất mát, tàn phai và cái chết, thắng lợi nỗi sợ hãi hư vô. Khát khao được sống, được yêu, được giao cảm cùng vũ trụ và cuộc đời, Xuân Diệu đã thắng lợi thời kì, vẫn vẹn nguyên sức sống dồi dào của tuổi hai mươi:

   Trong hơi thở chót dâng trời đất

   Cũng vẫn si tình tới ngất ngư

   (Ko đề – 1983)

2.3 Kết bài

Nêu cảm nhận về tác phẩm

Bài thơ Vội vã đã trình bày tinh tế những giác quan nhạy bén của hồn thơ Xuân Diệu trước mùa xuân, gắn với quan niệm sống của ông về ý nghĩa sự sống đời người. Con Người, với những tính cách và xúc cảm lạ mắt hiện diện trong từng câu chữ, mang nét đặc trưng của giác quan lãng mạn. Bài thơ còn đưa ra một quan niệm sống tích cực: phải biết tận hưởng vẻ đẹp cuộc đời. Hiểu một cách đúng mực quan niệm này có tức là mỗi người cần phải sống hết mình với cuộc sống hôm nay, sôi nổi tâm thành và thiết tha với đời. Chính vẻ đẹp của con người sẽ làm nên vẻ đẹp bất tử cho cuộc đời. Lời nhắn nhủ trong Vội vã cũng là tâm niệm suốt đời của thi sĩ, đã làm ta hiểu hơn về “tấm lòng trần gian” của một người thơ yêu đời mê đắm.

3. Bức tranh thông điệp mùa xuân trong “Vội Vàng” của Xuân Diệu

3.1 Mở bài

Giới thiệu tác giả, tác phẩm

Chưa bao giờ người ta thấy xuất hiện cùng ruột lần một hồn thơ rộng lớn như Thế Lữ, mơ mòng như Lưu Trọng Lư, hùng tráng như Huy Thông, trong sáng như Nguyễn Nhược Pháp, ảo não như Huy Cận, quê mùa như Nguyễn Bính, kì lạ như Chế Lan Viên … và thiết tha, rộn rực, băn khoăn như Xuân Diệu (Thi nhân Việt Nam).

Xuân Diệu đã trình bày đầy đủ nhất cho ý thức tư nhân của cái tôi thơ mới và cũng mang đậm bản sắc riêng. Trong số những bài thơ của ông, chúng ta ko thể ko nhắc tới Vội vã. Bài thơ tiêu biểu cho sự bùng nổ mãnh liệt của cái tôi Xuân Diệu, in dấu khá đậm cho hồn thơ yêu đời, ham sống. Và quan trọng hơn thế nữa, qua Vội vã chúng ta nhìn thấy một quan niệm sống rất mới mẻ – bức thông điệp nhưng mà thi sĩ muốn gửi tới cho người đọc.

pasted image 0 4 1

3.2 Thân bài

  • Vội vã? Cái tên nghe đã rất Xuân Diệu! Đây là một triết lí sống và cũng là tâm thế sống của thi sĩ: Sống nhanh chóng, khẩn trương, mở rộng lòng mình để ôm ghì, thâu tóm tất cả. Đã hơn một lần ta bắt gặp Xuân Diệu lập cập, cuống quýt, thúc giục:

Mau với chứ, vội vã lên với chứ

Em, em ơi, tình non sắp già rồi.

  • Vấn đề thời kì, mùa xuân, tình yêu tuổi xanh luôn túc trực, trở đi trở lại trong nhiều trang thơ của Xuân Diệu. Ở Vội vã ông đã nhìn thấy một thiên đường ngay trên mặt đất, thi sĩ yêu cuộc sống trần thế xung quanh và tìm thấy trong cuộc sống đó biết bao điều quyến rũ, đáng sống và biết tận hưởng những gì nhưng mà cuộc sống tặng thưởng. Đây là một quan niệm sống rất người, mang ý nghĩa tích cực và có trị giá nhân văn thâm thúy. Thi sĩ muốn nhắn nhủ tới người đọc hãy sống hết mình lúc đang còn trẻ tuổi, đừng để thời kì trôi đi phí hoài. Hãy sống gấp gáp để tận hưởng cuộc sống tươi đẹp. Hãy luôn giữ cho mình mùa xuân, tình yêu của tuổi xanh.

Thà một phút huy hoàng rồi chợt tắt

Còn hơn buồn le lói suốt trăm năm.

  • Bức thông điệp nhưng mà Xuân Diệu gửi tới cho người đọc được triển khai qua từng phần của bài thơ, theo mạch xúc cảm trong tâm hồn thi sĩ. Ngay từ đầu chúng ta đã bắt gặp một thái độ sống rất ngông, rất táo tợn.

“Tôi muốn tắt nắng đi

Cho màu đừng nhạt mất

Tôi muốn buộc gió lại

Cho hương đừng bay đi”

  • Ý tưởng tắt nắng, buộc gió quả thực táo tợn, lạ mắt nhưng mà chỉ Xuân Diệu mới nghĩ ra, xuất phát từ lòng yêu cuộc sống, thèm sống Xuân Diệu muốn tắt, buộc nắng và gió cũng là để giữ lại cái đẹp, cái tươi thắm của sự vật, của màu, của hương. Xuân Diệu muốn thời kì là tĩnh tại mặc dù ông ko nhìn đời với con mắt tỉnh. Cái vô lý đó chính là sự khát khao sống tới vô bờ và tột cùng. Thi sĩ muốn níu giữ thời kì, cuộc sống đấy cho riêng mình.
  • Mọi chuyện đều có nguyên do của nó! Xuân Diệu thiết tha với cuộc sống như thế bởi ông đã tìm ra một thiên đường trên mặt đất. Cuộc sống đẹp nhất là cuộc sống trần thế. Với Thế Lữ thi nhân ta còn nuôi giấc mộng lên tiên, một giấc mộng rất xưa. Xuân Diệu đốt cảnh Bồng Lai và xua người nào nấy về hạ giới (Thi nhân Việt Nam). Cuộc sống xung quanh ta là đẹp nhất, vậy thì dại gì nhưng mà ko tận hưởng. Thi sĩ nhìn mùa xuân với tất cả sự say mê, cuồng nhiệt vồn vập:

“Của ong bướm này đây tuần tháng mật

Này đây hoa của đồng nội xanh rì

Này đây là của cành tơ phơ phất

Của yến oanh này đây khúc tình si

  • Này đây., này đây… này đây… Tất cả như đang phơi bày ra trước mắt thi sĩ. Bức tranh tự nhiên đang độ viên mãn, tràn đầy, chứa chan xuân tình, vừa thân thiện thân quen lại vừa mượt nhưng mà đầy sức sống. Xuân Diệu như đang vồn vập, nghiến ngấu, thâu tóm tất cả. Thi sĩ như con ong hút mật lạc vào vườn hoa đầy hương sắc. Với ông cái gì cũng quyến rũ mới lạ. Và bằng cặp mắt xanh non của cái tôi tư nhân Xuân Diệu còn phát xuất hiện toàn cầu này đẹp nhất, mê li nhất vẫn là vì có con người. Con người giữa tuổi xanh và tình yêu. Thi sĩ lấy con người làm thước đo của cái đẹp. Cuộc sống trần thế đẹp nhất vào lúc xuân thì. Và con người chỉ tận hưởng được lúc đang còn trẻ. Song tuổi xanh thì tàn phai theo thời kì, vì thế nhưng mà ông phải sống vội vã, gấp gáp.

Tôi sung sướng. Nhưng vội vã một nửa

Tôi ko chờ nắng hạ mới hoài xuân

  • Thi sĩ tận hưởng cuộc sống một cách gấp gáp, vồn vập bởi một phút giây qua đi vĩnh viễn ko trở lại. Mất mát sẽ tới nếu ta ko chớp thời cơ. Có nhẽ vì thế nhưng mà Xuân Diệu ko chờ mùa hạ tới mới nhớ xuân nhưng mà ôm riết mùa xuân lúc tràn đầy, viên mãn nhất.
  • Ham sống, khát sống, Xuân Diệu càng bàn khoăn hơn trước cuộc đời, thời kì. Ông đã nhìn thấy quy luật tuyến tính của thời kì, chống lại quy luật tuần hoàn của các cụ ngày xưa. Mỗi phút giây qua đi sẽ ko bao giờ trở lại, tuổi xanh cũng chỉ tới một lần. Thi sĩ mở lòng ra để yêu đời, yêu cuộc sống nhưng ko được đời bù đắp, vì thế nhưng mà ông băn khoăn buồn chán cho thân phận của mình. Cảnh vật tự nhiên giờ đây cũng mang đầy tâm trạng buồn chán, bàn khoăn, lo sợ…

Nói làm chi rằng xuân vẫn tuần hoàn

Nếu tuổi xanh chẳng hai lần thắm lại

  • Nhận thức ra quy luật của thời kì, khát khao sống tới mãnh liệt. Xuân Diệu đã ôm ghì lấy cuộc sống, tận hưởng cuộc sống để ko phí hoài đi thời kì, tuổi xanh. Tình yêu cuộc sống lại bùng lên cuồng nhiệt lập cập.

“Ta muốn ôm

Cả sự sống mới khởi đầu mơn mởn;

Ta muốn riết mây đưa và gió lượn,

Ta muốn say cánh bướm với tình yêu,

Ta muốn thâu trong một cái hôn nhiều

Và non sông, và cây, và cỏ rạng,

Cho ngà ngà mùi thơm, cho đã đầy ánh sáng

Cho no nê thanh sắc của thời tươi;

Hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi!”

  • Lòng yêu đời tràn lên một cao trào tình cảm. Hình ảnh thơ tươi mới, đầy sức sống. Và có nhẽ tình yêu cuộc sống của thi sĩ tăng dần theo từng từ muốn, ôm tới riết là đã ghì chặt hơn. Và đã say – sự ngây ngất tới bất tỉnh nhân sự vẫn chưa thỏa lòng – còn muốn thâu tức là muốn thu hết tất cả để có sự hòa nhập làm một. Và cuối cùng là một tiếng kêu của sự cuồng nhiệt chưa bao giờ có trong thơ.

Hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi.

  • Hình ảnh, ngôn từ, nhịp độ của đoạn thơ đã bộc lộ rõ ràng lòng yêu đời cuồng nhiệt khiến thi sĩ phải lập cập, vội vã tới với cuộc sống.
  • Bài thơ là một quan niệm sống khá mới mẻ và táo tợn nhưng mà trước chưa từng có. Lối sống ở đây là lối sống biết tận hưởng một cách chính đáng, biết khẩn trương sống cho ra sống. Tuy nhiên ở Vội vã, tác giả chỉ nhắc đến tới sống thiên về tận hưởng, chạy theo thời kì. Ông kêu gọi mọi người hãy biết yêu và tận hưởng những gì cuộc sống tặng thưởng, hãy tranh thủ thời kì, tuổi xanh sống đầy đủ nhất. Ông đã quên đi nghĩa vụ kêu gọi mọi người phải góp sức cho cuộc đời. Và trong cuộc đời thi sĩ, ông vội vã góp sức chứ ko phải vội vã tận hưởng.

3.3 Kết bài

Nêu cảm nhận về tác phẩm

Học thơ Xuân Diệu, đặc trưng là qua bài thơ Vội vã, ta càng thêm yêu cuộc sống hôm nay và càng góp phần làm cho cuộc sống đó thêm tươi đẹp, ko chỉ vì cuộc sống hôm nay đã đổi mới, đã đẹp hơn nhiều lần so với cuộc sống ngày xưa của Xuân Diệu nhưng mà chủ yếu là ko còn những thảm kịch để thành những băn khoăn trước cuộc đời. Bức thông điệp thi sĩ gửi tới người đọc vẫn còn nguyên trị giá, được bồi đắp thêm qua thời kì và trường tồn vĩnh cửu.

Hãy sống hết mình, góp sức tuổi xanh cho Tổ quốc, nhân dân, đừng phí hoài thời kì. Hãy mở rộng lòng mình để đón nhận tất cả những vang động của cuộc đời. Đó là những gì nhưng mà Xuân Diệu còn giữ lại, nhắn gửi tới với người đọc của mình bức thông điệp xuyên qua thời kì, ko gian, ngự trị muôn thuở trong tâm hồn con người Việt Nam.

4. Triết lý nhân sinh trong bài thơ “Vội Vàng” của Xuân Diệu

4.1 Mở bài

Giới thiệu tác giả, tác phẩm

Hoài Thanh viết “Thơ Xuân Diệu còn là một nguồn sống dào dạt chưa từng có ở chốn nước non lặng lẽ này. Xuân Diệu say đắm tình yêu, say đắm cảnh trời, sống vội vã, sống cuống quýt, muốn tận hưởng cuộc đời ngắn ngủi của mình. Lúc vui cũng như lúc buồn, người đều nồng nàn tha thiết”. Tất cả những nhận định đấy đều hoàn toàn ăn khớp với Vội vã, một trong những tác phẩm hay nhất của Xuân Diệu thời đoạn trước Cách mệnh tháng tám. Thế nhưng có phải người thi sĩ chỉ nông cạn, thèm muốn tận hưởng cho sung sướng cuộc đời đâu, nhưng mà ẩn sau những vần thơ nồng nàn tha thiết đấy là cả một hệ thống những triết lý nhân sinh thâm thúy về mùa xuân, về đời người, về tuổi xanh, là đại diện cho một hồn thơ với tam quan sâu rộng và tinh tế. Điều đấy khiến người đọc thơ lần đầu thì bật cười vì thơ Xuân Diệu bốc đồng và hồn nhiên quá, nhưng đọc lần nữa mới vỡ vạc ra rằng, Xuân Diệu quả thực là một hồn thơ phức tạp và tinh xảo vô cùng, càng đọc thêm người ta mới lại càng thấm thía nỗi suy tư, nỗi khát khao luôn rực cháy trong lòng người.

4.2 Thân bài

  • Giáo sư Nguyễn Đăng Mạnh từng nhận xét về Vội vã và cả tập Thơ thơ những lời rất tâm huyết: “Đây là tiếng nói của một tâm hồn yêu đời, yêu sống tới cuồng nhiệt. Nhưng đằng sau những tình cảm đấy, có một quan niệm nhân sinh mới chưa thấy trong thơ ca truyền thống”. Triết lý nhân sinh trong Vội vã bắt nguồn từ bức tranh cuộc sống muôn màu muôn vẻ, là tổng hòa của hai yếu tố mùa xuân và tình yêu. Ông khởi đầu bức tranh đấy bằng những khát khao và ước muốn có phần táo tợn, ngông cuồng, dường như muốn khống chế cả tự nhiên trong bốn câu thơ đầu.

“Tôi muốn tắt nắng đi

Cho màu đừng nhạt mất

Tôi muốn buộc gió lại

Cho hương đừng bay đi”

  • Rồi sau đó mới lại khởi đầu diễn giải cho cái ước muốn khác người đấy bằng một bức tranh tự nhiên mùa xuân căng tràn sức sống, lúc này đây người ta mới vỡ vạc ra rằng hóa ra Xuân Diệu của bốn câu thơ trên không hề khó hiểu, chỉ bởi rằng mùa xuân trong đôi mắt người thi sĩ đẹp quá, khiến ông phải ích kỷ “tắt nắng”, “buộc gió” thậm chí muốn gói những cảm giác tuyệt vời đấy lại rồi giữ riêng mình thưởng thức cho thỏa tấm lòng khát khao.

“Của ong bướm này đây tuần tháng mật

Này đây hoa của đồng nội xanh rì

Này đây là của cành tơ phơ phất

Của yến oanh này đây khúc tình si

Và này đây ánh sáng chớp hàng mi

Mỗi buổi sớm thần Vui hằng gõ cửa

Tháng giêng ngon như một cặp môi gần”

  • Bức tranh mùa xuân hiện lên thông qua cảm nhận chủ quan của người thi sĩ có đầy đủ hương, sắc, và thanh âm, đó là cảnh ong bướm vờn nhau “tuần tháng mật”, cảnh hoa thắm tươi tô điểm “đồng nội xanh rì”, cảnh lá, cành mơn mởn phơ phất thướt tha, mềm mại, cùng với đó là thanh âm ngọt ngào của yến oanh với “khúc tình si”. Và quan trọng nhất mùa xuân ko thể thiếu đi ánh nắng nhàn nhạt, ấm áp phủ lên trên tất thảy, đó là thứ ánh sáng lung linh, rớt trên rèm mi của người con gái, trong trẻo và nhẹ nhõm, đó là thứ ánh sáng tiếp thêm tâm huyết cho tâm hồn người thi sĩ, để thi sĩ thấy càng yêu thêm mùa xuân, yêu thêm cuộc đời. 
  • Đối với Xuân Diệu, mỗi một ngày là một thú vui mới, chỉ cần được sống, được quyện mình với mùa xuân là đủ, chẳng khác nào có “thần Vui hằng gõ cửa” trái tim, thức tỉnh người thi sĩ mau ra tận hưởng cảnh sắc mùa xuân tuyệt đẹp. Có thế mới thấy rằng, quan niệm về cái đẹp của Xuân Diệu tới từ những thứ rất đỗi thân thuộc xung quanh mỗi chúng ta, chẳng cần phải bắt chước cổ nhân ước mơ tới chốn niết bàn cực lạc, vui vầy thú thanh tao, thanh nhã, thoát khỏi chốn trần gian đày cửa ải mới là hạnh phúc. Nhưng đối với thi sĩ hạnh phúc thực sự phải tới từ chính cuộc sống thực tại, nhưng mà ở đó con người phải biết trân trọng, tìm kiếm và cảm nhận vẻ đẹp tiềm tàng trong mỗi một sự vật, sự việc xung quanh chúng ta. Bởi suy cho cùng ta mơ về chốn thần tiên quyến lữ, nhưng có bao giờ đạt mộng ước, cái còn lại chỉ là sự thất vọng, ảo não ê chề, vậy nên hạnh phúc vẫn là nên được xây dựng từ chính cuộc sống thực tại.
  • Nhưng đối với Xuân Diệu mùa xuân ko chỉ đơn giản có thế, mùa xuân nhưng mà thiếu đi chút hương vị của tình yêu thì bức tranh cuộc sống trong thơ ông đã ko còn đúng nghĩa. Đó chính là nét rực rỡ và cũng là triết lý nhân sinh khác của riêng Xuân Diệu, mùa xuân và tình yêu là hai khái niệm song hành. Ta nhận thấy rằng, dẫu có vẻ như tác giả chỉ đang thuần tuý tả cảnh mùa xuân bằng một giọng thơ hào hứng, sôi nổi, bằng sự tinh tế của giác quan, nhưng ẩn sâu trong đó chính là vẻ đẹp của tình yêu. Ong bướm say đắm bên nhau, ngọt ngào như mật, tựa đôi tình lữ chìm trong khoảnh khắc tân hôn, hoa với cỏ nơi đồng nội cũng có thứ hạnh phúc êm đềm, lá với cành có thứ tình yêu phong tình, lãng mạn, yến với anh nên thơ với “khúc tình si” ngọt ngào, hạnh phúc, còn riêng người thi sĩ dành cho mình mối tương tư với người thiếu nữ dưới nắng xuân, tươi trẻ, dạt dào sức sống. 
  • Có thể thấy, cảnh vật mùa xuân ngập tràn tình yêu và hồn người thi sĩ lại càng chẳng bao giờ thiếu vắng tình yêu, ngoài xúc cảm lứa đôi thì nổi trội nhất vẫn là tình yêu với tự nhiên với cuộc sống một cách tha thiết, nồng nàn. Thậm chí có đôi phần mãnh liệt nên mới có liên tưởng thú vị “Tháng Giêng ngon như một cặp môi gần”, ngoài sự chuyển đổi xúc cảm từ giác quan, ta còn nhận thấy rằng Xuân Diệu đang so sánh mùa xuân với tình yêu, đang so sánh tự nhiên với con người, nhưng mà đúng ra đó ko phải là so sánh nhưng mà là sự liên kết, tương quan chặt chẽ, là quan niệm của Xuân Diệu về mùa xuân, tình yêu và cuộc sống.
  • Nếu mười câu thơ đầu chính là đại diện cho vẻ ngoài của của một hồn thơ sôi nổi, đắm say và yêu đời tha thiết, thì phần thơ tiếp theo lại chính là những gì thâm thúy nhất trong tâm hồn Xuân Diệu. Nhưng ở đó ta thấy được những triết lý nhân sinh, những dẫn luận đầy tinh tế về mùa xuân, cuộc đời và quy luật của tạo hóa. Xuân Diệu chuyển từ xúc cảm bề nổi sang xúc cảm suy tư cũng tựa như một bản nhạc có khúc cao trào nhất, rồi dần chậm rãi đủ để thấm sâu vào hồn người, và trong Vội vã cái khoảnh khắc giao thoa đấy nằm gọn ở hai câu thơ.

“Tôi sung sướng nhưng vội vã một nửa

Tôi ko chờ nắng hạ mới hoài xuân”

  • Mạch thơ vốn đang vồn vã, yêu đời bỗng khựng lại, có thể nói dường như cả đoạn thơ sau là dùng để diễn giải cho một câu “Tôi ko chờ nắng hạ mới hoài xuân”, có gì nhưng mà thi sĩ phải vội vã tới thế, có gì nhưng mà khiến một kẻ đang sung sướng ngây ngất phải cắt đôi cái phần sung sướng đấy để “vội vã một nửa”? Đó là bởi Xuân Diệu đã ngộ ra quy luật tàn nhẫn của tạo hóa.

“Xuân đương tới tức là xuân đương qua

Xuân còn non tức là xuân sẽ già

Nhưng xuân hết tức là tôi cũng mất

Lòng tôi rộng nhưng lượng trời cứ chật

Ko cho dài thời trẻ của nhân gian

Nói làm chi rằng xuân vẫn tuần hoàn

Nếu tuổi xanh chẳng hai lần thắm lại

Còn trời đất nên chẳng còn tôi mãi

Nên bâng khuâng tôi tiếc cả đất trời”

  • Tự nhiên, cụ thể là mùa xuân luôn có quy luật của mình đó là quy luật của thời kì, một năm 3 tháng mùa xuân, mỗi năm xuân đi rồi xuân tới, thế nhưng mùa xuân của con người nào có được tương tự. Y Vân viết rằng: “Anh ơi có bao nhiêu? 60 năm cuộc đời, 20 năm đầu, sung sướng ko bao lâu, 20 năm sau, sầu vương cao vời vợi, 20 năm cuối là bao?”, tính ra con người đâu có được bao nhiêu mùa xuân, tất cả thoáng qua trong chớp mắt, một kiếp người cuối cùng cũng trở thành cát bụi, ko tái sinh, ko tuần hoàn. Đó đã là quy luật ko thể thay đổi của tạo hóa, ko một người nào có thể chống lại bước đi lạnh lùng, tuyến tính của thời kì, mặc dù nó quá tàn nhẫn và xót xa. 
  • Thế nên với Xuân Diệu cuộc đời ngắn ngủi chưa đầy trăm năm đấy không thể nào khiến ông toại nguyện, ông luôn có một nỗi ám ảnh thâm thúy với thời kì và xoành xoạch luyến tiếc vô cùng cái quang cảnh nhân gian, luyến tiếc cuộc đời, đặc trưng là luyến tiếc mùa xuân theo cả nghĩa đen và nghĩa bóng. Vậy còn lý do gì nhưng mà Xuân Diệu ko vội vã, ko khát khao, ko ích kỷ nắm giữ, tận hưởng cuộc đời lúc còn có thể? Từ quy luật của thời kì của tạo hóa Xuân Diệu đã mở ra một triết lý nhân sinh mới mẻ cho riêng mình, điều đấy trình bày rất rõ ràng trong những câu thơ cuối.

“Ta muốn ôm

Cả sự sống mới khởi đầu mơn mởn;

Ta muốn riết mây đưa và gió lượn,

Ta muốn say cánh bướm với tình yêu,

Ta muốn thâu trong một cái hôn nhiều

Và non sông, và cây, và cỏ rạng,

Cho ngà ngà mùi thơm, cho đã đầy ánh sáng

Cho no nê thanh sắc của thời tươi;

– Hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi!”

  • Quay lại với nhịp thơ dồn dập, vội vã, Xuân Diệu ra sức thúc giục “Mau đi thôi! Mùa chưa ngả chiều hôm”, đi để nhưng mà thưởng thức hết những gì tuyệt vời của cuộc sống trước lúc mùa xuân tàn, trước lúc cuộc đời tàn. Có thể thấy rằng tới đây sau lúc đã nhận thức một cách rõ ràng quy luật tạo hóa thì cái khát khao tận hưởng cuộc sống, tình yêu cuộc sống của thi sĩ lại càng trở thành mãnh liệt, say đắm và nồng nàn, thậm chí là hoang dại với cấu kết “Hỡi xuân hồng ta muốn cắn vào ngươi”. Đó chính là xúc cảm thực của thi nhân, trước những thứ vô hình nhưng mà ta một lòng khát khao thì cái sự chiếm hữu lại càng tăng lên gấp bội, có nhẽ rằng Xuân Diệu đang muốn trình bày chủ quyền với mùa xuân hoặc thỉnh thoảng ông muốn nuốt “xuân hồng” vào bụng để vĩnh viễn được ở bên nó, tận hưởng cho thỏa thích cũng là điều có thể lý giải. 
  • Tóm lại rằng, triết lý nhân sinh của Xuân Diệu chỉ nằm vỏn vẹn trong mấy chữ: Hãy tận hưởng bằng tất cả tâm hồn và thể xác lúc còn có thể!

4.3 Kết bài

Nêu cảm nhận về tác giả, tác phẩm

Xuân Diệu là một hồn thơ trẻ muôn thuở, với sức thông minh mãnh liệt, dồi dào và dai sức ông đã đóng cho nền văn học Việt Nam những tác phẩm có trị giá nhân văn thâm thúy. Đặc thù trong Vội vã người ta thấy được những triết lý nhân sinh mới mẻ về cái đẹp, về thời kì, và về cuộc đời thật đáng trân trọng, xuất phát từ một hồn thơ với tầm nhân sinh quan, trị giá quan, toàn cầu quan toàn diện và tinh tế vô cùng. Phải nói rằng yêu thơ Xuân Diệu, đọc thơ Xuân Diệu ta dường như thấy mình trẻ ra ko biết bao nhiêu tuổi đời.

Xuân Diệu chính là một giọng thơ yêu đời. Ông đã mang sự vồn vập thấm vào từng câu từng chữ. Nhịp thơ mạnh, điệp từ tuôn trào lập cập tất cả đều tạo nên một hơi thở sôi nổi, mãnh liệt chưa từng có trong thơ ca.

Blog Nguyễn Tuấn Hùng

[rule_{ruleNumber}]

#Tổng #hợp #bài #văn #phân #tích #bài #thơ #Vội #Vàng #hay #nhất

[rule_3_plain]

#Tổng #hợp #bài #văn #phân #tích #bài #thơ #Vội #Vàng #hay #nhất

[rule_1_plain]

#Tổng #hợp #bài #văn #phân #tích #bài #thơ #Vội #Vàng #hay #nhất

[rule_2_plain]

#Tổng #hợp #bài #văn #phân #tích #bài #thơ #Vội #Vàng #hay #nhất

[rule_2_plain]

#Tổng #hợp #bài #văn #phân #tích #bài #thơ #Vội #Vàng #hay #nhất

[rule_3_plain]

#Tổng #hợp #bài #văn #phân #tích #bài #thơ #Vội #Vàng #hay #nhất

[rule_1_plain]

Tóp dịch vụ hay được Website Cúng Đầy Tháng tổng hợp từ nhiều nguồn review của những người dùng đã sự dung qua dịch vụ, và được nhận định tốt nên quý độc giả yên tâm nhưng mà sử dụng những dịch vụ hay này nhé!

=> Tổng hợp 4 bài văn phân tích bài thơ “Vội Vàng” hay nhất – Dịch vụ uy tín chất lượng hàng đầu hiện nay

Nguồn:cungdaythang.com

#Tổng #hợp #bài #văn #phân #tích #bài #thơ #Vội #Vàng #hay #nhất

Xem thêm:   Bảng Giá & Top 5 Thay Màn Hình Macbook Đà Nẵng