Soạn bài Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành Long

Có phải bạn đang tìm kiếm chủ đề về => Soạn bài Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành Long phải ko? Nếu đúng tương tự thì mời bạn xem nó ngay tại đây. Xem …

Có phải bạn đang tìm kiếm chủ đề về => Soạn bài Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành Long phải ko? Nếu đúng tương tự thì mời bạn xem nó ngay tại đây. Xem thêm các tài liệu về giáo dục, học tập khác tại đây => Giáo dục, học tập

Lặng lẽ Sa Pa là câu chuyện về những con người lao động thầm lặng vẫn ngày đêm góp sức cho non sông. Soạn bài Lặng lẽ Sa Pa hôm nay sẽ cùng các em tìm hiểu cụ thể về nhân vật anh thanh niên, bác họa sĩ già, cô kĩ sư trẻ và cuộc gặp mặt bất thần giữa họ, qua đó thấy được nội dung, tư tưởng của truyện.

Soạn bài Lặng lẽ Sa Pa, siêu ngắn 1

Bố cục:

– Phần 1 (từ đầu tới “Kìa, anh ta kia”): Anh thanh niên qua lời kể của bác lái xe.
– Phần 2 (tiếp theo tới “ko có vật gì như thế”): Cuộc gặp mặt, trò chuyện giữa ông họa sĩ, cô kĩ sư và anh thanh niên.
– Phần 3 (đoạn còn lại): Cuộc chia tay giữa ba người.
Hướng dẫn soạn bài

Câu 1:
Lặng lẽ Sa Pa có một tình tiết đơn giản. Chỉ là cuộc hội ngộ giữa bốn người: ông hoạ sĩ già, cô kĩ sư mới tốt nghiệp, bác lái xe và anh thanh niên phụ trách trạm khí tượng trên núi Yên Sơn. Tác giả ko hề cho biết tên của các nhân vật. Qua cuộc hội ngộ của những con người “ko có tên” đấy, xuất hiện chân dung con người lao động thầm lặng, trên cái nền lặng lẽ thơ mộng của Sa Pa. Câu chuyện về cuộc hội ngộ chỉ diễn ra trong vòng ba mươi phút, người hoạ sĩ chỉ kịp phác thảo bức chân dung của chàng thanh niên, của những con người đang góp sức tuổi xuân, ngày đêm lặng lẽ làm việc thì đã xuất hiện rõ nét. Chân dung đấy xuất hiện trước hết qua sự giới thiệu của bác lái xe vui tính, qua sự quan sát, cảm nhận, suy ngẫm nhà nghề của bác hoạ sĩ, qua sự cảm nhận của cô gái trẻ và qua sự tự hoạ của chàng trai.

Câu 2:
Anh thanh niên là nhân vật chính của truyện. Nhân vật này ko xuất hiện ở đầu truyện nhưng chỉ xuất hiện trong cuộc gặp mặt với ông họa sĩ, cô gái trẻ, bác lái xe lúc xe của họ ngừng lại nghỉ. Nhân vật anh thanh niên xuất hiện qua suy nghĩ thẩm định của các nhân vật khác như bác lái xe, ông họa sĩ, cô kỹ sư. Tức là hình ảnh anh thanh niên được soi rọi từ nhiều phía, làm nổi trội những nét đẹp đáng yêu, đáng mến. Anh vượt qua mọi khó khăn gian truân để hoàn thành nhiệm vụ. Ta hãy xem hoàn cảnh sống và làm việc của anh : Anh sống một mình trên núi cao hai nghìn sáu trăm mét, quanh năm suốt tháng với cỏ cây muông thú. Công viêc của anh là: “Đo gió, đo mưa, đo nắng, tính mây, đo chấn động của mặt đất, tham gia vào việc dự đoán thời tiết hằng ngày phục vụ sản xuất, phục vụ đấu tranh”. Chàng trai đấy có những phẩm chất thật đáng quý:
– Anh là một người có suy nghĩ đẹp: Anh có quan niệm đúng mực về hạnh phúc, về lẽ sống. “Lúc ta làm việc ta với công việc là đôi, sao lại gọi là một mình được, huống chi việc của cháu găn liền với bao anh em đồng chí dưới kia. Công việc của cháu gian truân thế đấy nhưng nếu cất nó đi thì cháu buồn tới chết mất”. Chàng trai đấy quan niệm về hạnh phúc với đẹp làm sao! Hạnh phúc là lúc anh được “Góp phần phát hiện một đám mây khô giúp ko quân ta bắn rơi tàu bay Mỹ trên cầu Hàm Rồng”. Anh thú nhận “Từ hôm đấy cháu sống thật hạnh phúc”. Đấy, với anh hạnh phúc là thế, là được góp sức cho cuộc đời.
– Anh có hành động đẹp: Anh vượt qua khó khăn gian truân, sống một mình trên đỉnh núi cao trong sự lẻ loi tuyệt đối để làm nhiệm vụ một cách tự giác, có kết quả cao. Ta tưởng tượng cảnh “Một giờ sáng”, trời mưa tuyết, trong cái yên lặng rợn người của Sa Pa “Một mình anh xách đèn đi ra vườn để đo chấn động của vỏ quả đất trên máy, báo về “nhà” góp phần dự đoán thời tiết trong ngày”. Đây là công việc yêu cầu phải tỉ mỉ, có ý thức trách nhiệm cao.
– Anh có lối sống đẹp:
+ Chỉ có một mình trên đỉnh núi cao anh vẫn tổ chức sắp xếp cuộc sống ngăn nắp chủ động. Anh là làm đẹp nơi mình bằng cách trồng hoa. Ko chỉ có thế, anh còn nuôi gà, tự học, tự đọc sách ngoài giờ làm việc.
+ Anh sống rất thật tình linh hoạt, quan tâm tới mọi người, khát khao được nói chuyện với mọi người, quý trọng tình cảm của người khác. Anh gửi quà cho vợ bác lái xe như một lẽ thường, anh xúc động lúc có khách lên thăm. Con người đấy cũng luôn khiêm tốn và thành thực, lúc nào anh cũng cảm thấy những đóng góp của mình là nhỏ nhỏ. Vì vậy lúc ông họa sĩ muốn vẽ chân dung anh, anh đã giới thiệu những người khác đáng khâm phục hơn.
Tương tự, dù anh chỉ xuất hiện trong một khoảng khắc ngắn của truyện, ta cũng đã có thể tưởng tượng ra chân dung một nhân vật với những nét đẹp trong suy nghĩ, hành động, tình cảm, cách sống. Anh là người rất tiêu biểu cho từng lớp thanh niên trong cuộc xây dựng non sông ở nơi khó khăn gian truân.

Câu 3:
Người đọc có thể dễ dàng nhận thấy trong Lặng lẽ Sa Pa, nhân vật hầu như chỉ lặng lẽ nghe và suy ngẫm. Đó là người hoạ sĩ. Trước chàng trẻ trai trung yêu đời, hiểu và yêu công việc thầm lặng của mình, người hoạ sĩ nhìn thấy rằng Sa Pa, cái tên nhưng chỉ nghe tới “người ta đã nghĩ tới chuyện ngơi nghỉ”, có những con người làm việc và lo nghĩ cho non sông. Thoạt đầu, đáp lại lời bác lái xe, người hoạ sĩ nói: “Thích chứ, thích lắm. Thế nào tôi cũng về ở hẳn đấy. Tôi đã định thế. Nhưng hiện giờ chưa phải lúc”. Sau lúc gặp, được nghe chàng thanh niên nói, được chứng kiến và hiểu cuộc sống của những con người đang làm việc thực sự, góp sức thực sự, quan niệm của người hoạ sĩ đã thay đổi. Lúc chia tay, người hoạ sĩ già còn chụp lấy tay người thanh niên lắc mạnh và nói: “Cứng cáp rồi tôi sẽ trở lại. Tôi ở với anh mấy hôm được chứ?” Đây ko chỉ là sự thay đổi trong cái nhìn về Sa Pa nhưng còn là sự thay đổi trong quan niệm của một nghệ sĩ về cuộc sống, về cái đẹp.

Câu 4:
a. Chất trữ tình của tác phẩm toát lên từ vẻ đẹp của tự nhiên Sa Pa thơ mộng là “Những rặng đào, những đàn bò lang, cổ có đeo chuông ở các đồng cỏ trong thung lũng”. Đó là vẻ đẹp kỳ lạ của “Nắng khởi đầu len tới, đốt cháy rừng cây. Những cây thông chỉ cao quá đầu, rung tít trong nắng những ngón tay bằng bạc dưới cái nhìn bao che của những cây từ kinh thỉnh thoảng nhô cái đầu màu hoa cà lên trên màu xanh của rừng”. Đó là cảnh “Mây bị nắng xua, luồn cả và gầm xe”. Rồi thì “những bông hoa đơn, thược dược vàng, tím, đỏ, hồng phấn, tổ ong, mọc ngay giữa mùa hè”, “nắng mạ bạc con đèo, đốt cháy rừng cây, hừng hực như một bó đuốc lớn…

b. Chất trữ tình toát lên từ vẻ đẹp tâm hồn của những con người trong truyện :
+ Anh thanh niên có suy nghĩ, lối sống, hành động đẹp như thơ.
+ Tâm hồn cô kỹ sư trẻ bừng dậy một tình cảm lớn lao xinh xắn lúc gặp ánh sáng xinh xắn từ cuộc sống, tâm hồn anh thanh niên chiếu rọi. Cả ấn tượng hàm ơn khó tả dạt lên trong lòng cô gái, ko phải chỉ vì bó hoa anh thanh niên tặng nhưng còn vì “Một bó hoa này khác nữa, bó hoa của những hào hứng, mộng mơ tình cờ anh thêm cho cô. Và còn vì một cái gì đó nữa lúc cô chưa kịp nghĩ kỹ”.
+ Ông họa sĩ bừng lên khát khao sáng tác, trân trọng xúc động trước anh thanh niên.

c. Tác dụng : Chất trữ tình tạo nên sự thu hút đặc thù của tác phẩm làm cho truyện như một bài thơ. Chất thơ bàng bạc tron toàn truyện, từ phong cảnh xinh xắn thơ mộng của tự nhiên vùng núi cao tới hình ảnh những người đang sống, làm việc trong cái lặng lẽ nhưng ko hề cô độc bởi sự gắn bó của họ với cuộc đời, với mọi người, với non sông. Tạo ko khí thân tình cho tác phẩm tăng lên ý nghĩa và vẻ đẹp của sự vật, con người rất bình dị được mô tả trong truyện, làm chủ đề tư tưởng của truyện được bộc lỗ rõ nét và thâm thúy.

Câu 5:
Truyện Lặng lẽ Sa Pa ngợi ca những con người vô danh, hằng ngày khiêm nhượng, lặng lẽ góp sức hết mình cho Tổ quốc một cách thầm lặng. Trong số những con người đó nổi trội lên hình ảnh anh thanh niên làm công việc khí tượng, tự giác vượt mọi khó khăn, hoàn thành nhiệm vụ và sống đẹp, đem lại thú vui cho mọi người.

Luyện tập
Câu hỏi (trang 190 SGK): Cảm tưởng về một trong hai nhân vật: anh thanh niên, ông họa sĩ.

Nhân vật anh thanh niên:
Anh thanh niên làm công việc khí tượng kiêm vật lí địa cầu, một mình sống trên đỉnh Yên Sơn cao hơn hai nghìn sáu trăm mét, nhưng nỗi lẻ loi ko làm phai nhạt ở anh tấm lòng yêu sống sáng sủa, trái tim nhạy cảm, luôn yêu quý mọi người. Anh còn là con người đầy trách nhiệm và niềm say mê với công việc, sống thầm lặng để góp sức. Anh là một con người dù vô danh, ko người nào biết mặt đặt tên, một con người sống cuộc sống bình dị nhưng có tâm hồn, trái tim vô cùng xinh xắn, đáng mến.

Ý nghĩa – Nhận xét
– Qua đoạn trích, học trò cảm thu được từ những nhân vật trong tác phảm, nhất là nhân vật anh thanh niên vẻ đẹp bình dị của những con người lao động cùng ý nghĩa cua những công việc thầm lặng nhưng họ đang làm.
– Học trò biết phân tích nghệ thuật xây dựng tình huống truyện, cách dẫn dắt câu chuyện tự nhiên, có sự liên kết giữa tự sự, trữ tình với bình luận của tác giả Nguyễn Thành Long.

Xem tiếp các bài soạn để học tốt môn Ngữ Văn lớp 9

– Soạn bài Ôn tập phần Tiếng Việt
– Soạn bài Viết bài tập làm văn số 3 – Văn tự sự

Soạn bài Lặng lẽ Sa Pa, siêu ngắn 2

Câu 1: Truyện ngắn này có tình tiết đơn giản, chỉ tập trung vào cuộc gặp mặt tình cờ của cô kĩ sư, ông họa sĩ và anh thanh niên làm khí tượng. Tạo ra tình huống gặp mặt, tác giả để cho nhân vật chính xuất hiện trong con mắt các nhân vật khác. Đây là bức chân dung những con người vô danh, lặng thầm góp sức cho non sông. Bức chân dung đấy, nổi trội là chân dung anh thanh niên làm khí tượng qua thẩm định của bác lái xe, ông họa sĩ, cô kĩ sư, qua hành động hái hoa, tặng quà, ko đi tiễn của anh (vì tới giờ « ốp »)

Câu 2 : Phân tích nhân vật anh thanh niên.
a. Vị trí của nhân vật và cách mô tả của tác giả :
– Truyện Lặng lẽ Sa Pa đưa ra bốn nhân vật : bác lái xe, ông họa sĩ, cô kĩ sư mới ra trường và anh thanh niên ở trạm khí tượng trên đỉnh Yên Sơn cao hai nghìn sáu trăm mét. Anh thanh niên là nhân vật chính của truyện, nhân vật này ko xuất hiện ngay từ đầu truyện nhưng chỉ xuất hiện trong cuộc gặp mặt giữa các nhân vật kia với anh, lúc xe của họ ngừng lại nghỉ. Nhân vật đấy chỉ xuất hiện trong giây khắc, đủ để các nhân vật khác kịp ghi nhận một ấn tượng, một « kí họa chân dung » về anh rồi dường như anh lại khuất lấp vào trong mây mù ngút ngàn và cái lặng lẽ muôn thuở của núi cao Sa Pa. Nhân vật anh thanh niên xuất hiện để cho mọi người cảm thu được rằng « Trong cái lặng im của Sa Pa […], Sa Pa nhưng chỉ nghe ten, người ta đã nghĩ tới chuyện ngơi nghỉ, có những con người làm việc và lo nghĩ tương tự cho non sông ».
– Nhân vật anh thanh niên được xuất hiện qua sự nhìn nhận , suy nghĩ, thẩm định của các nhân vật khác : bác lái xe, ông họa sĩ, cô gái. Qua cách nhìn và xúc cảm của mỗi người, hình ảnh anh thanh niên thêm rõ nét và đáng mến hơn.

b. Những nét đẹp của nhân vật
– Hoàn cảnh sống và làm việc : một mình trên đỉnh núi cao, quanh năm suốt tháng giữa cỏ cây và mây núi Sa Pa. Công việc của anh là « đo gió, đo mưa, đo nắng, tính mây, đo chấn động mặt đất, dự vào việc báo trước thời tiết hằng ngày, phục vụ sản xuất, phục vụ đấu tranh ». Công việc đấy yêu cầu phải tỉ mỉ, xác thực và có ý thức trách nhiệm cao (nửa đêm, đúng giờ « ốp » thì dù mưa tuyết, lạnh buốt thế nào cũng phải trở dậy ra ngoài trời làm thuê việc đã quy định).
Nhưng cái gian truân nhất là phải vượt qua được sự lẻ loi, vắng vẻ, quanh năm suốt tháng một mình trên đỉnh núi cao ko một bóng người – một hoàn cảnh thật đặc thù.
– Cái gì đã giúp anh vượt qua được hoàn cảnh đấy ?
+ Trước hết đó là ý thức về công việc của mình và lòng yêu nghề, thấy được công việc thầm lặng đấy là có ích cho cuộc sống, cho mọi người. Lúc được biết là một lần do phát hiện kịp thời một đám mây khô nhưng anh đã góp phần vào thắng lợi của ko quân ta bắn rơi nhiều tàu bay Mĩ trên bầu trời Hàm Rồng, anh thấy mìn « thật hành phúc ».
+ Anh đã có những suy nghĩ thật đúng và thâm thúy về công việc đối với cuộc sống con người : “…lúc ta làm việc, ta với công việc là đôi, sao gọi là một mình được? Huống chi công việc của cháu gắn với việc của bao anh em, đồng chí dưới kia. Công việc của cháu gian truân thế đấy, chứ cất nó đi, cháu buồn tới chết mất.”
+ Cuộc sống của anh ko lẻ loi, buồn tẻ còn vì anh có một nguồn vui khác nữa ngoài công việc – đó là thú vui đọc sách nhưng anh thấy như lúc nào cũng có người bạn để trò chuyện.
+ Anh tổ chức, sắp xếp cuộc sống một mình ở trạm khí tượng thật ngăn nắp, chủ động : nào trồng hoa, nào nuôi gà, tự học và đọc sách ngoài giờ làm việc.
– Ở người thanh niên đấy còn có những nét tính cách và phẩm chất rất đáng mến nữa: sự linh hoạt, thật tình, rất quý trọng tình cảm của con người, khát khao được gặp mặt, trò chuyện với mọi người (tình thân của anh với bác lái xe, thái độ quan tâm, chu đáo, sự cảm động, vui tươi của anh lúc có khách xa tới thăm bất thần…). Anh còn là người khiêm tốn, thành thực cảm thấy công việc và những đóng góp của mình chỉ là nhỏ nhỏ. Lúc ông họa sĩ muốn vẽ chân dung anh, anh nhiệt thành giới thiệu với ông những người khác đáng cảm phục hơn nhiều (ông kĩ sư ở vườn rau Sa Pa, anh cán bộ nghiên cứu lập bản đồ sét).
Tóm lại, chỉ bằng một số cụ thể và chỉ cho xuất hiện trong khoảnh khắc của truyện, tác giả đã phác họa được chân dung nhân vật chính với những nét đẹp về ý thức, tình cảm, cách sống và những suy nghĩ về cuộc sống, về ý nghĩa của công việc.

Xem thêm:   Chỉ tiêu tuyển sinh Đại học Y dược Thái Nguyên 2022, 2021

Câu 3 : Nhân vật ông họa sĩ
– Tuy ko dùng cách kể từ thứ bậc nhất, nhưng hầu như người kể chuyện đã nhập vào cái nhìn và suy nghĩ của nhân vật ông họa sĩ để quan sát và mô tả từ cảnh tự nhiên tới nhân vật chính của truyện – người thanh niên.
– Ngay từ những phút đầu gặp anh thanh niên, bằng sự từng trải nghề nghiệp và niềm khát khao của người nghệ sĩ đi tìm nhân vật của nghệ thuật, ông đã xúc động và bối rối : « Vì họa sĩ đã bắt gặp một điều thật ra ông vẫn ước ao được biết, ôi, một nét thôi đủ khẳng định một tâm hồn, khơi gợi một ý sáng tác… ».
– Ông họa sĩ muốn ghi lại hình ảnh anh thanh niên bằng nét bút kí họa, và « Người đàn ông đấy đáng yêu thật, nhưng làm cho ông nhọc quá. Với những điều làm cho người ta suy nghĩ về anh. Và về những điều anh suy nghĩ… ».
– Những xúc cảm và suy tư của nhân vật ông họa sĩ về người thanh niên và về những điều khác nữa (ví dụ về nghệ thuật với cả sức mạnh và sự bất lực của nó, về mảnh đất Sa Pa…) được gợi lên từ câu chuyện của anh thanh niên đã làm cho chân dung nhân vật chính thêm sáng đẹp và chứa đựng những chiều sâu tư tưởng.

——————-HẾT——————–

Cảnh ngày xuân là bài học nổi trội trong Bài 6 của chương trình học theo SGK Ngữ Văn 9, học trò cần Soạn bài Cảnh ngày xuân, đọc trước nội dung, trả lời câu hỏi trong SGK.

https://thuthuat.taimienphi.vn/soan-bai-lang-le-sa-pa-38300n.aspx

Từ khoá liên quan:

huong dan soan bai lang le sa pa

, soan van bai lang le sa pa, soan bai lang le sa pa cua nguyen thanh long,