Phân tích 16 câu đầu bài Tình cảnh lẻ loi học trò giỏi – Văn mẫu 10 hay nhất

Có phải bạn đang tìm kiếm chủ đề về => Phân tích 16 câu đầu bài Tình cảnh lẻ loi học trò giỏi – Văn mẫu 10 hay nhất phải ko Nếu đúng tương tự …

Có phải bạn đang tìm kiếm chủ đề về => Phân tích 16 câu đầu bài Tình cảnh lẻ loi học trò giỏi – Văn mẫu 10 hay nhất phải ko Nếu đúng tương tự thì mời bạn xem nó ngay tại đây. Xem thêm các tài liệu về giáo dục, học tập khác tại đây => Kiến thức lớp 10

Hướng dẫn lập dàn ý và phân tích 16 câu đầu bài Tình cảnh lẻ loi học trò giỏi. Với dàn ý và các bài văn mẫu được tổng hợp và biên soạn dưới đây, mong rằng các em sẽ có thêm nhiều tài liệu hữu ích phục vụ cho việc học môn Ngữ Văn. Cùng tham khảo nhé! 

Dàn ý Phân tích 16 câu đầu bài Tình cảnh lẻ loi học trò giỏi

1. Mở bài 

– Giới thiệu tác giả, tác phẩm, đoạn trích

+ Đặng Trần Côn (ko rõ năm sinh năm mất) quê ở làng Nhân Mục, Thanh Trì, nay thuộc phường Nhân Chính, quận Thanh Xuân, Hà Nội, sống vào thời Lê Trung Hưng.

+ Chinh phụ ngâm của Đặng Trần Côn là tác phẩm viết bằng chữ Hán gây tiếng vang lớn trong giới nho sĩ đương thời với nhiều bản dịch và phỏng dịch Nôm không giống nhau (Đoàn Thị Điểm, Nguyễn Khản, Phan Huy Ích, Bạch Liên Am Nguyễn). Bản hiện hành là bản dịch thành công nhất.

+ Đoạn trích Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ (từ câu 193 tới 216) mô tả những cung bậc và sắc thái không giống nhau của nỗi lẻ loi, buồn khổ ở người chinh phụ khát khao được sống trong tình yêu và hạnh phúc lứa đôi.

– Giới thiệu nói chung 16 câu thơ đầu đoạn trích Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ.

a. Hành động lặp đi lặp lại một cách nhàm chán, vô vị

– “Thầm reo từng bước”: Bước chân lặng lẽ dạo trên hiên vắng.

– “Rủ thác đòi phen”: Vào trong phòng cuốn rèm, buông rèm

→ Hành động lặp lại đi lặp lại một cách vô thức, trình bày sự lần thần, biến động của người chinh phụ

– Chữ “vắng, thưa”: Ko chỉ gợi sự vắng lặng của ko gian nhưng mà còn cho thấy nỗi trống vắng trong lòng người người chinh phụ

b. Thao thức trông ngóng tin chồng

– Ban ngày:

+ Người chinh phụ gửi niềm hi vọng vào tiếng chim thước – loài chim khách báo tin lành.

+ Nhưng thực tiễn “thước chẳng méc tin”: Tin tức chồng vẫn bặt vô âm tín.

– Đêm hôm:

+ Người chinh phụ thao thức cùng ngọn đèn hi vọng đèn biết tin tức về chồng, san sẻ nỗi lòng cùng nàng.

+ Thực tiễn: “Đèn chẳng biết” “lòng thiếp riêng bi thiết” Câu thơ có hình thức đặc thù khẳng định rồi lại phủ định, ngọn đèn có biết cũng như ko vì nó chỉ là vật vô tri ko thể san sẻ nỗi lòng cùng người chinh phụ.

+ So sánh với bài ca dao “khăn thương nhớ người nào”, bài ca dao cũng có xuất hiện hình ảnh ngọn đèn. Nếu “đèn” trong bài ca dao là tri kỉ tri kỉ với người phụ nữ thì ở đây ngọn “đèn” lay lắt lại cứa sâu thêm nỗi đau trong lòng người.

– Hình ảnh so sánh “hoa đèn” và “bóng người”.

+ “Hoa đèn” dầu bấc ngọn đèn, thực tiễn là than. Cũng giống như ngọn đèn cháy hết mình để rồi chỉ con hoa đèn tàn lụi, người phụ nữ đau đáu hết lòng chờ chồng nhưng cuối cùng nhận lại sự lẻ loi, trống vắng.

+ Liên hệ với nỗi lẻ loi của Thúy Kiều sau lúc từ biệt Thúc Sinh trở về với chiếc bóng năm canh:

c. Cảm nhận khác thường của người chinh phụ về ngoại cảnh.

– “Gà gáy”, “sương”, “hòe”: Là những hình ảnh gắn với cuộc sống thôn quê bình dị, yên ả

– Từ láy “eo óc, phơ phất”: Cực tả vẻ hoang vu, ớn lạnh tới kinh rợn của cảnh vật.

→ Dưới con mắt trống vắng lẻ loi cả người chinh phụ, những cảnh vật vốn gắn với cuộc sống yên bình, yên ả nay trở thành khác thường, hoang vu, ớn lạnh. Đó là cách nói tả cảnh để ngụ tình.

d. Cảm nhận khác thường của người chinh phụ về thời kì.

– “Khắc giờ đằng đẵng”, “mối sầu dằng dặc”: Trình bày sự dàn trải của nỗi nhớ triền miên ko dứt.

– Giải pháp so sánh liên kết với các từ láy giàu trị giá gợi hình gợi cảm “dằng dặc, đằng đẵng” cho thấy sự cảm nhận khác thường về thời kì, mỗi phút mỗi giờ ngắn ngủi trôi qua nhưng mà nặng nề như một năm dài, thời kì càng dài mối sầu càng nặng nề hơn.

→ Câu thơ cực tả nỗi lẻ loi tột cùng tột độ trong lòng người chinh phụ

e. Hoạt động gắng gượng gạo duy trì nếp sống hằng ngày.

– Điệp từ “gượng gạo”: nhấn mạnh sự phấn đấu gò ép mình của người chinh phụ

– Tranh chấp giữa lí trí và tình cảm:

+ Đốt hương tìm sự thanh thản nhưng tình cảm lại mê man theo những suy nghĩ viển vông, khắc khoải, những dự cảm chẳng lành

+ Soi gương nhưng chỉ thấy hiện lên đó gương mặt khổ cực đầm đìa nước mắt.

+ Gượng gập gảy đàn sắt đàn cầm để ôn lại kỉ niệm vợ chồng nhưng lại lo lắng có điềm gở. Sự lo lắng ko chỉ cho thấy nỗi lẻ loi nhưng mà còn cho thấy niềm khát khao hạnh phúc lứa đôi của người phụ nữ.

⇒ Tiểu kết:

– Nội dung: Khắc họa tâm trạng lẻ loi, lẻ loi, trống vắng của người phụ nữ, ẩn sau đó thái độ thông cảm, san sớt của tác giả đối với nỗi khổ cực của con người.

– Nghệ thuật:

+ Giọng thơ trầm buồn, khắc khoải, da diết, trầm lắng

+ Khắc họa nội tâm nhân vật tài tình, tinh tế thông qua hành động nhân vật, yếu tố ngoại cảnh, độc thoại nội tâm

+ Các giải pháp tu từ: So sánh, điệp từ, từ láy.

3. Kết bài 

– Nói chung lại trị giá nội dung của đoạn thơ đối với đoạn trích: Khắc họa tâm trạng lẻ loi, lẻ loi, trống vắng của người phụ nữ, ẩn chứa thái độ thông cảm, san sớt của tác giả đối với nỗi khổ cực của con người.

Bài văn Phân tích 16 câu đầu bài Tình cảnh lẻ loi học trò giỏi – Mẫu số 1

Đặng Trần Côn là một tác giả văn học nổi tiếng sống vào khoảng nửa đầu thế kỉ XVIII. Đây là một thời kỳ lịch sử đầy biến động nên của quốc gia trong khi chiến tranh đã làm chia cắt bao gia đình. Có biết bao nhiêu cặp vợ chồng vừa xây dựng hạnh phúc lứa đôi đã phải chia tay để chồng đi chinh chiến phương xa. Từ sự cảm thương với số phận con người trong thời chiến, ông đã viết nên tác phẩm “Chinh phụ ngâm”. Đoạn trích “Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ” là một trong những đoạn trích tiêu biểu nói về tâm trạng lẻ loi, lẻ bóng của người vợ trẻ lúc chồng ra trận vắng nhà.

Ngay từ tám câu thơ đầu, tác giả đã mở ra một tâm trạng lẻ loi, lẻ bóng của người chinh phụ

Dạo hiên vắng thầm gieo từng bước,

Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen.

Ngoài rèm thước chẳng méc tin,

Trong rèm dường đã có đèn biết chăng?

Đèn có biết, dường bằng chẳng biết,

Lòng thiếp riêng bi thiết nhưng mà thôi.

Rầu rĩ nói chẳng nên lời,

Hoa đèn kia với bóng người khá thương!

Nỗi lẻ loi của người chinh phụ đã được trình bày trước hết qua hành động một mình nàng dạo hiên vắng. Buông rèm rồi lại cuốn rèm ko biết bao nhiêu lần. Hành động này trình bày sự bối rối, tâm trạng thất thần nhớ nhung làm cho người phụ nữ còn ko thể kiểm soát được hành động của mình. Đó là tâm trạng hy vọng ngóng chờ, tin tức người chồng phương xa. Nỗi buồn nỗi lẻ loi của người chinh phụ còn được diễn tả qua sự đối bóng của người với ngọn đèn khuya.

Đèn có biết, dường bằng chẳng biết,

Lòng thiếp riêng bi thiết nhưng mà thôi.

Hai câu thơ được tác giả viết hình thức câu hỏi tu từ, trình bày tâm trạng thất vọng của người chinh phụ. Nàng hỏi đèn để mong muốn tìm được một sự đồng cảm, sẻ chia, nhưng rồi tự trả lời rằng đèn ko biết. Hình ảnh ngọn đèn cùng với nỗi lòng của người chinh phụ như càng góp phần khẳng định nỗi buồn triền miên, lẻ loi, ko người nào san sớt.

Đoạn thơ 8 câu cuối có sự chuyển đổi tinh tế để thích hợp với diễn biến tâm trạng của người chinh phụ. Từ những lời tự sự mô tả nội tâm, tới đoạn thơ này có sự liên kết giữa tiếng nói nhân vật và tiếng nói của tác giả.

Gà eo óc gáy sương năm trống,

Hoè phơ phất rủ bóng bốn bên.

Khắc giờ đằng đẵng như niên,

Mối sầu dằng dặc tựa miền bể xa.

Hương gượng gạo đốt, hồn đà mê mải,

Gương gượng gạo soi, lệ lại chứa chan.

Sắt cầm gượng gạo gảy ngón đàn,

Dây uyên kinh đứt, phím loan ngại chùng.

Đoạn thơ này, tác giả chủ yếu sử dụng văn pháp tả cảnh ngụ tình, tức là dùng ngoại cảnh để mô tả tâm trạng nhân vật, dùng cái chủ quan để mô tả cái khách quan. Vì thế, trong bài thời kì vật lí đã trở thành thời kì tâm lí. Tiếng “gà eo óc gáy” là âm thanh báo hiệu năm canh và bóng cây “hòe” u tịch trong đêm nhằm làm tăng ấn tượng vắng vẻ, lẻ loi đáng sợ.

Trong tâm trạng hy vọng mòn mỏi đó người chinh phụ thấy thời kì trôi qua một cách chậm trễ, một khắc một giờ nhưng mà giống như một năm.

Và để xả stress nỗi niềm sầu muộn, người chinh phụ đã biết tìm tới những thú vui tao nhã thường nhật: “soi gương, đốt hương, gãy đàn”. Nhưng tất cả chỉ làm trong sự gượng gạo gạo, miễn cưỡng ngao ngán.

Thành công của đoạn trích này là ở khả năng mô tả tâm lí nhân vật vô cùng tinh tế với văn pháp tả cảnh ngụ tình thân thuộc của văn học trung đại và sử dụng hàng loạt các giải pháp tu từ: câu hỏi tu từ, điệp từ, điệp ngữ…

Chỉ với 16 câu thơ đầu, tác giả đã trình bày được tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ. Toàn thể tác phẩm Chinh phụ ngâm được xem là tiếng kêu thương của người phụ nữ thương nhớ người chồng chinh chiến phương xa.

Bài văn Phân tích 16 câu đầu bài Tình cảnh lẻ loi học trò giỏi – Mẫu số 2

Trong đề tài viết về chiến tranh, người ta thường viết nhiều về những tráng sĩ, những người hùng đã tranh đấu, đã hi sinh vì non sông, quốc gia. Rất ít tác giả viết về hình ảnh những người vợ, những người mẹ mòn mỏi hy vọng tin tức của chồng mình, của con mình. Và có người nào biết được rằng cái sự hy vọng đó dường như là vô vọng, thất vọng bởi lẽ: “Kim cổ chinh chiến kỉ nhân hồi”.

Thông cảm trước cảnh buồn khổ của những người chinh phụ, Đặng Trần Côn đã sáng tác tác phẩm Chinh phụ ngâm bằng chữ Hán và Đoàn Thị Điểm đã dịch bài thơ này ra chữ Nôm. Trong bản dịch này, có thể thấy xuất sắc nhất là đoạn trích “Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ”. Đặc trưng là 16 câu thơ trước hết.

Ngay những câu đầu của tác phẩm Chinh phụ ngâm, tác giả đã vẻ nên cảnh chia tay giữa người chinh phụ và chinh phu: “Áo chàng đỏ tựa ráng pha, Ngựa chàng sắc trắng như là tuyết in”. Nói như thế có tức là lúc người chồng đã đi chinh chiến nơi biên cửa ải xa xôi, người vợ phải ở nhà. Đó là hoàn cảnh của người chinh phụ trong ngày nay.

Ko những nêu lên hoàn cảnh ngày nay của người chinh phụ, 16 câu thơ đầu còn khắc họa hình ảnh của người vợ trẻ giữa ko gian và thời kì. Về ko gian, tác giả đã vẻ ra trước mắt chúng ta về hiên vắng, ngoài rèm, trong rèm. Đó là ko gian hiu quạnh và vắng vẻ vô cùng.

Ko chỉ thế, thời kì trong đoạn thơ này cũng được vẽ nên, đó là trục thời kì trôi chảy. Các hình ảnh hoa đèn, tiếng gà eo óc đã vẽ nên cái trục thời kì tuần hoàn: từ đêm tới đêm khuya và trời dần trở về sáng. Nói như thế có tức là người chinh phụ đã thức suốt năm canh để hy vọng, trông ngóng và gậm nhắm nỗi lẻ loi, sầu muộn của mình.

Tóm lại, đoạn trích đã cho ta thấy được hình ảnh của người chinh phụ nổi trội giữa ko gian và thời kì. Vậy giữa cái khoảng ko gian quạng vắng, lẻ loi chiếc bóng đấy, giữa cái thời kì lê thê của năm canh đấy người chinh phụ đã làm gì?

Dạo hiên vắng thầm gieo từng bước,

Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen.

Hai câu thơ đầu đã cho chúng ta thấy hình ảnh của người chinh phụ với những hành động thật lạ kì. Người chinh phụ dạo hiên, người chinh phụ ngồi rèm. Thế nhưng, nàng dạo hiên nhưng mà thầm gieo từng bước, nàng ngồi rèm nhưng mà rủ thác đòi phen. Đó là hành động quanh quẩn, được lặp lại nhiều lần. Có thể thấy hành động này thất thường bởi lẽ nàng dạo hiên nhưng mà đếm từng bước chân. Nàng ngồi tước cửa sổ nhưng mà hết hạ rèm xuống rồi kéo rèm lên.

Hành động vô thức đấy cứ lặp đi lặp lại để cho thấy được rõ ràng bên trong người chinh phụ đang chất đầy tâm trạng. Nàng ngồi rèm, nàng dạo hiên ko phải đề hòa mình với tự nhiên, nhưng mà là để trông ngóng một điều gì đó. Có thể thấy, 2 câu thơ đầu đã đặc tả được sự lẻ loi, lẻ loi, vắng bóng cũng như hé mở tâm trạng bên trong của người vợ trẻ này. Nàng đang hy vọng, trông ngóng điều gì nhưng mà lòng thổn thức ko yên. Và tới những câu thơ tiếp theo thì tâm tư của người chinh phụ đã được hé mở:

Ngoài rèm thước chẳng méc tin,

Trong rèm, dường đã có đèn biết chăng?

Cụm từ “thước chẳng méc tin” hé lộ mọi tâm trạng của người chinh phụ. Thì ra người vợ trẻ đấy đang chờ đời con chim thước – con chim báo tin lành, tin của người chồng nơi biên cửa ải xa xôi. Thế nhưng, con chim thước ko tới và người chồng cũng bặt vô âm tín. Tiếp theo đó, tác giả đã sử dụng thủ pháp đối lập giữa ngoài rèm với trong rèm và câu hỏi tu từ: “Trong rèm, dường đã có đèn biết chăng?”. Chính cái thủ pháp đối lập và câu hỏi tu từ, một lần nữa cho chúng ta thấy được cái tâm trạng trách móc, buồn chán của người chinh phụ.

Ngoài ra, ta còn cảm thu được sự vô vọng của người vợ đang mòn mỏi hy vọng tin túc cửa chồng. Những câu thơ đầu vẽ nên tình cảnh của người chinh phụ trong lẻ loi, lẻ loi, vô vọng. Người chinh phụ đấy thật đáng thương biết bao. Và đáng thương hơn nữa lúc nàng chỉ biết làm bạn với ngọn đèn:

Đèn có biết dường bằng chẳng biết,

Lòng thiếp riêng bi thiết nhưng mà thôi.

Với thủ pháp điệp từ: “đèn biết chăng”; “đèn có biết”. Tác giả đã vẻ nên dòng tâm trạng triền miên, day dứt, ko nguôi của người vợ trẻ. Thêm vào đó, với câu hỏi tu từ” đèn có biết dường bằng chẳng biết” như là một nỗi ám ảnh, như là một tiếng lòng thổn thức ko nguôi của người chinh phụ. Hai câu thơ này đã cho ta thấy tâm trạng rầu rĩ, xót xa của người vợ lúc hy vọng mãi nhưng mà chưa có tin tức gì. Ko chỉ thế, 2 câu thơ với câu hỏi tu từ đã tạo nên một dòng chảy tâm trạng triền miên, day dứt.

Và dòng tâm trạng đấy lại trở thành dằng dai hơn nữa, triền miên hơn nữa lúc nó đặt giữa một ko gian và thời kì chẳng bao giờ ngừng và đứt đoạn:

Rầu rĩ nói chẳng nên lời,

Hoa đèn kia với bóng người khá thương.

Bên canh việc sử dụng phép điệp, câu hỏi tu từ, đoạn thơ còn sử dụng nhiều hình ảnh mang tính ước lệ tượng trưng: hoa đèn, bóng người và cạm từ như bi thiếp, rầu rĩ. Với những hình ảnh và cụm từ đấy, tác giả một lầ nữa cho ta thấy sự lẻ loi, sầu muộn. Đặc trưng hình ảnh hoa đèn khiến ta liên tưởng tới những câu ca dao thật hay thậ đẹp về chuyện tình yêu:

Khăn thương nhớ người nào,

Khăn rơi xuống đất.

Khăn thương nhớ người nào,

Khăn vắt lên vai.

Khăn thương nhớ người nào,

Khăn chùi nước mắt.

Đèn thương nhớ người nào,

Nhưng đèn ko tắt.

Mắt thương nhớ người nào,

Mắt ngủ ko yên.

Đêm qua em những lo phiền,

Lo vì một nỗi ko yên một bề…

Cô gái trong bài ca dao hay người vợ trẻ trong chinh phụ ngâm khúc đều phải mòn mỏi từng ngày, từng thắng, từng năm để trông ngóng tin tức của người yêu, người chồng. Ko chỉ thế, hình ảnh hoa đèn và bóng người khá thương còn gợi ta liên tưởng tới chuyện người con gái nam xương của nguyễn dữ. Cả vũ nương trong tác phẩm này và người chinh phụ của đặng trần côn. Cảnh vật trong đoạn trích này vẫn ko thay đổi, nhưng thời kì lại trôi chảy tuần hoàn:

Gà eo óc gáy sương năm trống,

Hoè phơ phất rủ bóng bốn bên.

Cụm từ âm thanh “gà eo óc” đã diễn tả được sự trôi chảy của thời kì. Nếu như ở các câu thơ trước xuất hiện hình ảnh đèn-báo hiệu đã tối, hoa đèn – báo hiệu đã khuya, và cuối cùng là tiếng gà – báo hiệu trời đã sáng. Ko chỉ có âm thanh tiếng gà éo óc nhưng mà còn có cả ko gian qua hình ảnh lá hoè.

Hình ảnh hòe phơ phất rủ bóng bôn bên gợi lên một ko gian vắng lặng, u tịch, hoang vắng. Người xưa đã nói: “Thức đêm mới biết đêm dài”. Phải thức đem mới biết được cái khoảng thời kì đấy trôi qua một cách lê thê. Người chinh phụ đã cảm thu được dòng thời kì trôi chảy:

Xem thêm:   Suy nghĩ về hành động trả thù của Tấm đối với Cám - Văn mẫu 10 hay nhất

Khắc giờ đằng đẵng như niên,

Mối sầu dằng dặc tựa miền biển xa.

Thủ pháp so sánh cùng với các từ láy “đằng đẵng”, “dằng dặc” đã cho chúng ta cảm thu được cái âm điệu sầu não, day dứt của đoạn thơ. Ko chỉ tạo nên cái âm điệu sầu não, tác giả đã sử dụng thủ pháp lấy cảnh ngụ tình để trình bày nỗi lẻ loi, vắng bóng, sầu khổ của người chinh phụ. Nỗi nhớ đấy dài lê thẻ tựa cả một năm.

Ko những dài nhưng mà nỗi nhớ đấy còn rộng, sau tự biên cả rộng lớn. Người nào có thể thấy được bờ bến của biển khơi, người nào có thể thấu được cái lòng đại dương kia tới tận đâu. Tấm lòng của người chinh phụ được ví von với những hình ảnh mang đậm sắc thái biểu cảm như thế.Người chinh phụ phấn đấu tìm mọi cách để vượt ra khỏi vòng vây của cảm giác lẻ loi đáng sợ nhưng vẫn ko sao thoát nổi.

Hương gượng gạo đốt hồn đà mê mải,

Gương gượng gạo soi lệ lại châu chan.

Trong đoạn thơ này tác giả đã liệt kê hàng loạt hành động của người chinh phụ. Người chinh phụ đốt hương,soi gương, gảy đàn. Thế nhưng những hành động đấy đều gượng gạo gạo và miễn cưỡng. Nằng làm đó nhưng đó là hành động của người có xác nhưng mà ko hồn. nàng làm đó nhưng bên trong tư tưởng tâm trí lại nghĩ về điều khác. Người chinh phụ đốt hương cầu mong hạnh phúc gđ, nhưng nàng đốt hương nhưng mà hồn đà mê mãi.

Nàng soi gương nhưng soi gương làm chi, trang điểm làm gì lúc ko có chồng kế bên. Hình ảnh người chinh phụ soi gương khiên ta liên tưởng tới bài thơ Khuê oán của vương xương linh. Trong bài thơ này, tác giả đã khắc họa hình ảnh người chinh phụ trang điểm sau đó lên lầu để ngắm cảnh. Nhưng lên tới lầu mới nghiệm ra nhiều điều:

Hốt kiến mạch đầu dương liễu sắc,

Hối giao phu tế mịch phong hầu.

(Chợt thấy màu dương liễu tươi tốt ở đầu đường,

Bỗng hối hận đã để chồng đi tòng quân để kiếm phong hầu.)

Lúc trong thấy dáng liễu bên đường mới trông thấy thời kì trôi chảy vô tình, nhan sắc của nàng dần tàn phai và người chồng ngày ra đi chưa biết ngày trở về. Nhân vật trữ tình còn gảy đàn. Nàng gảy đàn để tìm tới thú vui tao nha. Mong rằng tiếng đàn kia sẽ làm vơi bớt nỗi muộn phiên. Thế nhưng, gảy đàn nhưng mà lại dây uyên kinh đứt phím loan ngại chùng:

Sắt cầm gượng gạo gảy ngón đàn,

Dây uyên kinh đứt phím loan ngại chùng.

Câu thơ sử dụng điển tích “dây uyên” và “phím loan”. Chính 2 điển tích này đa diễn tả tâm trạng tiếp theo của người chinh phụ. Ko chỉ lẻ loi, ko chỉ lẻ loi, ko chỉ sầu muộn nhưng mà lúc này đây tràn đầy nỗi lo lắng và sợ hãi. Nàng sợ dây uyên….. ngại chùng.sợ điểm gở sẽ tới, sợ vợ chồng chia phôi xa cách.

Người chinh phụ phấn đấu tìm mọi cách để vượt ra khỏi vòng vây của cảm giác lẻ loi đáng sợ nhưng vẫn ko sao thoát nổi. Nàng gắng gượng gạo điểm phấn tô son và dạo đàn cho khuây khỏa nhưng càng lún sâu hơn vào sự vô vọng. Chạm tới đâu cũng là chạm vào nỗi đau, chạm vào tình cảnh lẻ loi đơn chiếc. Lúc Hương gượng gạo đốt thì hồn nàng lại chìm đắm vào nỗi thấp thỏm lo lắng.

Lúc Gương gượng gạo soi thì nàng lại ko cầm được nước mắt bởi vì nhớ gương này mình cùng chồng đã từng chung bóng, bởi vì phải đối diện với hình ảnh đang tàn phai xuân sắc của mình. Nàng cố gảy khúc đàn loan phượng sum vầy thì lại động lòng vì tình cảnh vợ chồng đang chia phôi đôi ngả, đầy những dự cảm chẳng lành: “Dây uyên kinh đứt, phím loan ngại chùng”. Rốt cuộc, người chinh phụ đành ngơ ngẩn trở về với nỗi lẻ loi đang ngất ngư trong lòng mình vậy.

Sắt cầm, uyên ương, loan phượng là những hình ảnh ước lệ tượng trưng cho tình yêu nam nữ, tình nghĩa vợ chồng. Nay vợ chồng xa cách, tất cả đều trở thành vô nghĩa. Hình như người chinh phụ ko dám đụng tới bất kỳ thứ gì vì chúng nhắc nhở tới những ngày sum họp hạnh phúc đã qua và linh cảm tới sự chia Ha lứa đôi trong ngày nay. Tâm thế của nàng thật chông chênh, chơi vơi làm cho cuộc sống trở thành khổ sở, bất an. Mong đợi trong nỗi sợ hãi và vô vọng, nàng chí còn biết gửi thương nhớ theo cơn gió

Với thể thơ song thất lục bát, cách dùng từ, hình ảnh ước lệ, điệp từ điệp ngữ, nghệ thuật mô tả nội tâm, 16 câu thơ đã trình bày một cách tinh tế những cung bậc sắc thái tình cảm không giống nhau của nỗi lẻ loi buồn khổ ở người chinh phụ, luôn khát khao được sống trong hạnh phúc, tình yêu lứa đôi. Đoạn trích còn trình bày tấm lòng mến thương, cảm thong thâm thúy của tác giả với những khát khao hạnh phúc chính đáng của người thiếu phụ, cất lên tiếng kêu nhân đạo, phản đối chiến tranh phi nghĩa.

—/—

Thông qua dàn ý và một số bài văn mẫu Phân tích 16 câu đầu bài Tình cảnh lẻ loi học trò giỏi tiêu biểu được THPT Trịnh Hoài Đức tuyển chọn từ những bài viết xuất sắc của các bạn học trò. Mong rằng các em sẽ có khoảng thời kì vui vẻ và hữu ích lúc học môn Văn!

THPT Trịnh Hoài Đức

Phân mục: Lớp 10