Hóa học lớp 11 Bài 44 – Anđehit – Xeton

Có phải bạn đang tìm kiếm chủ đề về => Hóa học lớp 11 Bài 44 – Anđehit – Xeton phải ko Nếu đúng tương tự thì mời bạn xem nó ngay tại đây. Xem …

Có phải bạn đang tìm kiếm chủ đề về => Hóa học lớp 11 Bài 44 – Anđehit – Xeton phải ko Nếu đúng tương tự thì mời bạn xem nó ngay tại đây. Xem thêm các bài tập khác tại đây => Giáo dục

Nội dung

  • 1 Bài 1 trang 203 SGK Hóa 11
  • 2 Bài 2 trang 203 SGK Hóa 11
  • 3 Bài 3 trang 203 SGK Hóa 11
  • 4 Bài 4 trang 203 SGK Hóa 11
  • 5 Bài 5 trang 203 SGK Hóa 11
  • 6 Bài 6 trang 203 SGK Hóa 11
  • 7 Bài 7 trang 203 SGK Hóa 11
  • 8 Bài 8 trang 204 SGK Hóa 11
  • 9 Bài 9 trang 204 SGK Hóa 11
  • 10 Tính chất của Anđehit và xeton: Tính chất hóa học, vật lí, Điều chế, Ứng dụng
  • 11 B. XETON
  • 12 Tính chất của Anđehit: Tính chất hóa học, vật lí, Điều chế, Ứng dụng
  • 13 2. Danh pháp
  • 14 3. Tính chất vật lý
  • 15 4. Tính chất hóa học
  • 16 5. Điều chế, ứng dụng
  • 17 Tính chất của Xeton: Tính chất hóa học, vật lí, Điều chế, Ứng dụng
  • 18 2. Danh pháp
  • 19 3. Tính chất vật lý
  • 20 4. Tính chất hóa học
  • 21 5. Điều chế, ứng dụng

Bài 1 trang 203 SGK Hóa 11

Bài 1 (trang 203 SGK Hóa 11): Thế nào là anđehit? Viết công thức cấu tạo của các anđehit có công thức phân tử C4H8O và gọi tên chúng.

Lời giải:

– Khái niệm anđehit: Anđehit là những hợp chất hữu mà lại phân tử có nhóm -CH=O liên kết trực tiếp với nguyên tử cacbon(1) hoặc nguyên tử hiđro.

Xem thêm:   Từ láy là gì? Tác dụng của từ láy? Phân biệt từ láy và từ ghép

Bạn đang xem: Hóa học lớp 11 Bài 44 – Anđehit – Xeton

((1): Nguyên tử cacbon này có thể của gốc hiđrocacbon hoặc của nhóm -CHO khác.)

– CTCT của anđehit có công thức phân tử C4H8O

bai 1 trang 203 sgk hoa 11 1

Bài 2 trang 203 SGK Hóa 11

Bài 2 (trang 203 SGK Hóa 11): Viết các phương trình hóa học để chứng tỏ rằng, anđehit vừa có tính oxi hóa vừa có tính khử.

Lời giải:

Trong (1), anđehit vào vai trò là chất oxi hoá

Trong (2), anđehit vào vai trò là chất khử.

Bài 3 trang 203 SGK Hóa 11

Bài 3 (trang 203 SGK Hóa 11): Hoàn thành dãy chuyển hóa sau bằng các phương trình hóa hoc:

Metan → metyl clorua → metanol → metanal → axit fomic

Lời giải:

– Phương trình hóa học của dãy chuyển hóa:

bai 3 trang 203 sgk hoa 11 1

Bài 4 trang 203 SGK Hóa 11

Bài 4 (trang 203 SGK Hóa 11): Cho 1,0 ml dung dịch fomanđehit 5% và 1,0 ml dung dịch NaOH 10,0% vào ống thử, sau đó thêm tiếp từng giọt dung dịch CuSO4và lắc đều cho tới lúc xuất hiện kết tuả. Đun nóng phần dung dịch phía trên, thấy có kết tủa màu đỏ gạch của Cu2O. Giảng giải hiện tượng thí nghiệm và viết phương trình hóa học.

Lời giải:

– Lúc nhỏ dung dịch CuSO4 vào thì có kết tủa xanh xuất hiện:

2NaOH + CuSO4 → Cu(OH)2↓ + Na2SO4

– Lúc đun nóng phần trên ống thử trên ngọn lửa đèn cồn thì có kết tủa đỏ gạch xuất hiện:

HCHO + 4Cu(OH)2 + 2NaOH → Na2CO3 + 2 Cu2O↓đỏ gạch + 6H2O

Bài 5 trang 203 SGK Hóa 11

Bài 5 (trang 203 SGK Hóa 11): Cho 50,0 gam dung dịch anđehit axetic tác dụng với dung dịch AgNO3 trong NH3 (đủ) thu được 21,6 gam Ag kết tủa. Tính nồng đồ % của anđehit axetic trong dung dịch đã dùng.

Lời giải:

CH3CHO + 2AgNO3 + 3NH3 + H2O → CH3COONH4 + 2Ag↓ + 2NH4NO3

Từ phương trình ta có:

bai 5 trang 203 sgk hoa 11

Bài 6 trang 203 SGK Hóa 11

Bài 6 (trang 203 SGK Hóa 11): Ghi Đ (đúng) hoặc S (sai) vào ô trống kế bên các câu sau:

a. Anđehit là hợp chất chỉ có tính khử.

b. Anđehit cộng hidro tạo thành ancol bậc một.

c. Anđehit tác dụng với dung dịch bạc nitrat trong ammoniac sinh ra bạc kim loại.

d. Anđehit no, đơn chức, mạch hở có công thức phân tử tổng quát CnH2nO.

e. Lúc tác dụng với hidro, xeton bị khử thành ancol bậc II.

Lời giải:

a. S vì andehit có cả tính khử và tính oxi hóa

b. Đ vì RCHO + H2 → RCH2OH

c. Đ vì RCH=O + 2AgNO3 + H2O + 3NH3 → RCOONH4 + 2NH4NO3 + 2Ag

d. Đ vì CTTQ của anđ no đơn chứa mạch hở: CnH2nO

e. Đ vì R1-CO-R2 + H2 → R1-CH(OH)-R2

Bài 7 trang 203 SGK Hóa 11

Bài 7 (trang 203 SGK Hóa 11): Cho 8,0 gam hỗn hợp hai anđehit kế tiếp nhau trong dãy đồng đẳng của anđehit no, đơn chức, mạch hở tác dụng với bạc nitrat trong dung dịch ammoniac (lấy dư) thu được 32,4 gam bạc kết tủa. Xác định công thức phân tử, viết công thức cấu tạo và gọi tên các anđehit.

Lời giải:

Trường hợp 1: Hai anđehit là HCHO và CH3CHO

Ta có:

bai 7 trang 203 sgk hoa 11 1

Trường hợp 2: Hỗn hợp hai anđehit ko chứa HCHO.

Gọi công thức chung của anđehit là

bai 7 trang 203 sgk hoa 11 1 1

bai 7 trang 203 sgk hoa 11 2 1

Theo phương trình:

bai 7 trang 203 sgk hoa 11 3

⇒ hai anđehit là : CH3CHO (etanal) và C2H5CHO (etanal)

Bài 8 trang 204 SGK Hóa 11

Bài 8 (trang 204 SGK Hóa 11): Oxi hóa ko hoàn toàn etilen (có xúc tác) để điều chế anđehit axetic thu được hỗn hợp X. Dẫn 2,24 lít khí X (quy về đktc) vào một lượng dư dung dịch bạc nitrat trong NH3 tới lúc phản ứng hoàn toàn thấy có 16,2 gam bạc kết tủa.

a. Viết phương trình hóa học của các phản ứng xảy ra.

b. Tính hiệu suất của quá trình oxi hóa etilen.

Lời giải:

Phương trình phản ứng:

   2CH2=CH2 + O2 → 2CH3CHO        (1)

Hỗn hợp X gồm: CH2=CH2 và CH3CHO

   CH3CHO + H2O + 2AgNO3 + 3NH3 → CH3COONH4 + 2Ag↓ + 2NH4NO3        (2)

Theo phương trình (2):

bai 8 trang 204 sgk hoa 11 4 1

nC2H4 lúc đầu = nC2H4 pư + nC2H4 trong X = 0,075 + 0,025 = 0,1 mol

bai 8 trang 204 sgk hoa 11 4 2

Bài 9 trang 204 SGK Hóa 11

Bài 9 (trang 204 SGK Hóa 11): Hợp chất X no, mạch hở có phần trăm khối lượng C và H tuần tự bằng 66,67% và 11,11% còn lại là O. tỉ số hơi của X so với oxi bằng 2,25

a. Tìm công thức phân tử của X

b. X ko tác dụng với dung dịch AgNO3 trong NH3 nhưng lúc tác dụng với hidro sinh ra X1. X1 tác dụng được với natri giải phóng hidro. Viết công thức cấu tạo va gọi tên của hợp chất X?

Lời giải:

a) Ta có:

%O = 100% – %C – %H = 100% – 66,67% – 11,11% = 22,22%

⇒ MX = 2,25.32 = 72

Gọi công thức phân tử của X là CxHyOz

Ta có tỉ số:

bai 9 trang 204 sgk hoa 11

⇒ Công thức đơn giản nhất của X là C4H8O

Gọi công thức phân tử của X là (C4H8O)n

⇒ MX = (4.12 + 8 + 16)n = 72n = 72 ⇒ n = 1

⇒ Công thức phân tử của X là C4H8O

b) X ko tác dụng được với dung dịch AgNO3 trong NH3, lúc tác dụng với hiđro sinh ra X1, X1 tác dụng natri giải phóng hiđro ⇒ X là xeton

CTCT và tên gọi của X là:

bai 9 trang 204 sgk hoa 11 1

Tính chất của Anđehit và xeton: Tính chất hóa học, vật lí, Điều chế, Ứng dụng

I. Khái niệm, cấu trúc, phân loại, danh pháp

1. Đặc điểm cấu tạo, phân loại

    a. Cấu tạo

    – Công thức tổng quát của anđehit là: R(CHO)m (m ≥ 1).

    R có thể là H hoặc gốc hiđrocacbon và đặc thù có hợp chất CHO-CHO, trong đó m = 2, R ko có.

    – Công thức của anđehit no đơn chức, mạch thẳng:

CnH2n+1CHO (n ≥ 0)

    – Trong phân tử anđehit có nhóm chức -CHO liên kết với gốc R có thể no hoặc ko no.

    b. Phân loại

    – Dựa vào đặc điểm cấu tạo gốc hidrocacbon:

        + Anđehit no.

        + Anđehit ko no.

        + Anđehit thơm.

    – Dựa vào số nhóm –CHO:

        + Anđehit đơn chức.

        + Anđehit đa chức.

ly thuyet andehit 1

CH2=CH-CH=O propenal: Anđehit ko no.

        C6H5-CH=O benzanđehit: Anđehit thơm.

        O=CH-CH=O anđehit oxalic: Anđehit đa chức.

2. Danh pháp

    – Tên thay thế: Tên hiđrocacbon no tương ứng với mạch chính + al.

    – Tên thông thường: anđehit + tên axit tương ứng.

ly thuyet andehit 2

ly thuyet andehit va

II. Tính chất vật lý

    – Ở điều kiện thường, các anđehit đầu dãy là các chất khí và tan rất tốt trong nước. Các anđehit tiếp theo là các chất lỏng hoặc rắn, độ tan giảm lúc phân tử khối tăng.

    – Nhiệt độ sôi của anđehit thấp hơn của rượu tương ứng vì giữa các phân tử anđehit ko có liên kết hidro.

    – Dung dịch bão hòa của anđehit fomic (37 – 40%) được gọi là fomalin.

III. Tính chất hóa học

1. Phản ứng cộng

ly thuyet andehit 3

2. Phản ứng oxi hóa

    a. Tác dụng với ion bạc trong dung dịch amoniac

ly thuyet andehit va xeton 1

Phản ứng trên còn được gọi là phản ứng tráng bạc.

    Hay:

ly thuyet andehit va xeton 2

Nhận xét: Anđehit vừa trình bày tính oxi hóa vừa trình bày tính khử.

    b. Tác dụng với brom và kali pemanganat

    Anđehit rất dễ bị oxi hoá, nó làm mất thuốc nước brom, dung dịch kali pemanganat và bị oxi hoá thành axit cacboxylic, ví dụ:

RCH=O + Br+ H2O → R-COOH + 2HBr

    * Chú ý: Đối với HCHO phản ứng xảy ra như sau:

HCH=O + 2Br2 + H2O → CO2 + 4HBr

3. Phản ứng ở gốc hidrocacbon

    Nguyên tử hiđro ở kế bên nhóm cacbonyl để tham gia phản ứng.

    Ví dụ:

ly thuyet andehit va xeton 3

IV. Ứng dụng và điều chế

1. Điều chế

    – Từ ancol: Oxi hóa ancol bậc I.

ly thuyet andehit va xeton 4

– Fomanđehit được điều chế trong công nghiệp bằng cách oxi hoá metanol nhờ oxi ko khí ở 600ºC – 700ºC với xúc tác là Cu hoặc Ag:

ly thuyet andehit 4

– Từ hiđrocacbon:

ly thuyet andehit va xeton 5

2. Ứng dụng

    – Fomanđehit:

        + Fomanđehit được dùng chủ yếu để sản xuất poli(phenolfomanđehit) (làm chất dẻo) và còn được dùng trong tổng hợp phẩm nhuộm, dược phẩm.

        + Dung dịch 37- 40% fomanđehit trong nước gọi là fomalin (còn gọi là fomol) được dùng để ngâm xác động vật, thuộc da, tẩy uế, sát trùng, …

    – Axetanđehit: Axetanđehit chủ yếu được dùng để sản xuất axit axetic.

B. XETON

I. Khái niệm, cấu trúc, phân loại, danh pháp

1. Đặc điểm cấu tạo

    Xeton là những hợp chất hữu mà lại phân tử có nhóm C=O liên kết trực tiếp với hai nguyên tử cacbon.

    Công thức tổng quát:

ly thuyet xeton 1

Trong đó R, R’ là gốc hiđrocacbon có thể giống hoặc không giống nhau.

    Ví dụ:

ly thuyet xeton 2

2. Danh pháp

    Theo IUPAC, tên thay thế của xeton gồm tên của hiđrocacbon tương ứng ghép với đuôi on, mạch chính chứa nhóm >C=O, đánh số 1 từ đầu gần nhóm đó. Tên gốc – chức của xeton gồm tên hai gốc hiđrocacbon đính với nhóm >C=O và từ xeton. Ví dụ:

ly thuyet xeton 3

II. Tính chất vật lý

    – Axeton là chất lỏng, các xeton khác là chất rắn, thường có mùi thơm.

    – Axeton tan vô hạn trong nước, các xeton khác có độ tan giảm dần lúc mạch cacbon tăng.

    – Axeton dùng làm dung môi và vật liệu đầu để tổng hợp một số chất hữu cơ.

III. Tính chất hóa học

1. Cùng với hidro tạo rượu bậc 2

ly thuyet xeton 4

2. Cùng với bisunfit tạo kết tủa

ly thuyet xeton 5

3. Khó bị oxi hóa

    Xeton ko bị oxi hóa bởi dung dịch AgNO3/NH3 (ko tráng gương) hoặc Cu(OH)2 nhưng có thể bị oxi hóa mạnh thì bị cắt mạch cacbon.

4. Tác dụng với amin

ly thuyet xeton 6

5. Phản ứng ở gốc hiđrocacbon

    Nguyên tử hiđro ở kế bên nhóm cacbonyl dễ tham gia phản ứng.

    Ví dụ:

ly thuyet xeton 7

IV. Ứng dụng và điều chế

1. Điều chế

    – Từ ancol: oxi hóa ko hoàn toàn ancol bậc II.

ly thuyet andehit va xeton 6

 – Oxi hoá cumen rồi chế hoá với axit sunfuric thu được axeton cùng với phenol.

ly thuyet xeton 8

2. Ứng dụng

    Axeton có khả năng hoà tan tốt nhiều chất hữu cơ và cũng dễ dàng được giải phóng ra khỏi các dung dịch đó (do ts thấp) nên được dùng làm dung môi trong sản xuất nhiều loại hoá chất, kể cả một số polime.

    Axeton còn dùng làm chất đầu để tổng hợp ra nhiều chất hữu cơ quan trọng khác như clorofom, iođofom, bisphenol-A, …

Tính chất của Anđehit: Tính chất hóa học, vật lí, Điều chế, Ứng dụng

1. Đặc điểm cấu tạo, phân loại

a/ Cấu tạo

– Công thức tổng quát của anđehit là: R(CHO)m (m ≥ 1)

R có thể là H hoặc gốc hiđrocacbon và đặc thù có hợp chất CHO-CHO, trong đó m = 2, R ko có.

– Công thức của anđehit no đơn chức, mạch thẳng:

        CnH2n+1CHO (n ≥ 0)

– Trong phân tử anđehit có nhóm chức -CHO liên kết với gốc R có thể no hoặc ko no.

b/ Phân loại:

– Dựa vào đặc điểm cấu tạo gốc hidrocacbon:

    + Anđehit no

    + Anđehit ko no

    + Anđehit thơm

– Dựa vào số nhóm –CHO

    + Anđehit đơn chức

    + Anđehit đa chức

ly thuyet andehit 1 1

CH2=CH-CH=O propenal: Anđehit ko no

        C6H5-CH=O benzanđehit: Anđehit thơm

        O=CH-CH=O anđehit oxalic: Anđehit đa chức

2. Danh pháp

– Tên thay thế: Tên hiđrocacbon no tương ứng với mạch chính + al

– Tên thông thường: anđehit + tên axit tương ứng.

ly thuyet andehit 2 1

Anđehit Tên thay thế Tên thông thường

HCH=O

CH3CH=O

CH3CH2CH=O

(CH3)2CHCH2CH=O

CH3CH=CHCH=O

metanal

etanal

propanal

3-metylbutanal

but-2-en-1-al

fomanđehit (anđehit fomic)

axetanđehit (anđehit axetic)

Propionanđehit (anđehit propionic)

isovaleranđehit (anđehit isovaleric)

crotonanđehit (anđehit crotonic)

3. Tính chất vật lý

– Ở đk thường, các anđehit đầu dãy là các chất khí và tan rất tốt trong nước. Các anđehit tiếp theo là các chất lỏng hoặc rắn, độ tan giảm lúc phân tử khối tăng.

– Nhiệt độ sôi của anđehit thấp hơn của rượu tương ứng vì giữa các phân tử anđehit ko có liên kết hidro.

– Dung dịch bão hòa của anđehit fomic (37 – 40%) được gọi là fomalin.

4. Tính chất hóa học

a. Phản ứng cộng hiđro

ly thuyet andehit 3 1

b. Phản ứng oxi hóa ko hoàn toàn

        HCHO + 2AgNO3 + H2O + 3NH3 −→ H-COONH4 + 2NH4NO3 + 2Ag

TQ: R-CH=O + 2AgNO3 + H2O + 3NH3 −→ R-COONH4 + 2NH4NO3 + 2Ag

Pư trên còn được gọi là pư tráng bạc.

Hay: 2CH3-CH=O + O2 −tº, xt→ 2CH3-COOH

        2R-CHO + O2 −tº, xt→ 2R-COOH

Nhận xét: Anđehit vừa trình bày tính oxi hóa vừa trình bày tính khử.

c. Tác dụng với brom và kali pemanganat

Anđehit rất dễ bị oxi hoá, nó làm mất thuốc nước brom, dung dịch kali pemanganat và bị oxi hoá thành axit cacboxylic, ví dụ :

        RCH=O + Br+ H2O → R-COOH + 2HBr

* Chú ý : Đối với HCHO phản ứng xảy ra như sau :

        HCH=O + 2Br2 + H2O → CO2 + 4HBr

5. Điều chế, ứng dụng

a. Điều chế

– Từ ancol: Oxi hóa ancol bậc I.

        R-CH2OH + CuO −→ R-CHO + H2O + Cu

– Fomanđehit được điều chế trong công nghiệp bằng cách oxi hoá metanol nhờ oxi ko khí ở 600ºC – 700ºC với xúc tác là Cu hoặc Ag :

ly thuyet andehit 4 1

– Từ hiđrocacbon

        CH4 + O2 −tº, xt→ HCHO + H2O

        2CH2=CH2 + O2 −tº, xt→ 2CH3-CHO

        CH CH + H2O −HgSO4→ CH3-CHO

b. Ứng dụng

– Fomanđehit :

    Fomanđehit được dùng chủ yếu để sản xuất poli(phenolfomanđehit) (làm chất dẻo) và còn được dùng trong tổng hợp phẩm nhuộm, dược phẩm.

    Dung dịch 37- 40% fomanđehit trong nước gọi là fomalin (còn gọi là fomol) được dùng để ngâm xác động vật, thuộc da, tẩy uế, sát trùng…

– Axetanđehit : Axetanđehit chủ yếu được dùng để sản xuất axit axetic.

Tính chất của Xeton: Tính chất hóa học, vật lí, Điều chế, Ứng dụng

1. Đặc điểm cấu tạo

Xeton là những hợp chất hữu mà lại phân tử có nhóm C=O liên kết trực tiếp với hai nguyên tử cacbon.

Công thức tổng quát:

ly thuyet xeton 1 1

Trong đó R, R’ là gốc hiđrocacbon có thể giống hoặc không giống nhau.

Ví dụ:

ly thuyet xeton 2 1

2. Danh pháp

Theo IUPAC, tên thay thế của xeton gồm tên của hiđrocacbon tương ứng ghép với đuôi on, mạch chính chứa nhóm >C=O, đánh số 1 từ đầu gần nhóm đó. Tên gốc – chức của xeton gồm tên hai gốc hiđrocacbon đính với nhóm >C=O và từ xeton. Ví dụ :

ly thuyet xeton 3 1

3. Tính chất vật lý

– Axeton là chất lỏng, các xeton khác là chất rắn, thường có mùi thơm.

– Axeton tan vô hạn trong nước, các xeton khác có độ tan giảm dần lúc mạch cacbon tăng.

– Axeton dùng làm dung môi và vật liệu đầu để tổng hợp một số chất hữu cơ.

4. Tính chất hóa học

a. Cùng với hidro tạo rượu bậc 2

ly thuyet xeton 4 1

b. Cùng với bisunfit tạo kết tủa

ly thuyet xeton 5 1

c. Khó bị oxi hóa

Xeton ko bị oxi hóa bởi dung dịch AgNO3/NH3 (ko tráng gương) hoặc Cu(OH)2 nhưng có thể bị oxi hóa mạnh thì bị cắt mạch cacbon.

d. Tác dụng với amin

ly thuyet xeton 6 1

e. Phản ứng ở gốc hiđrocacbon

Nguyên tử hiđro ở kế bên nhóm cacbonyl dễ tham gia phản ứng.

Ví dụ :

ly thuyet xeton 7 1

5. Điều chế, ứng dụng

a. Điều chế

– Từ ancol: oxi hóa ko hoàn toàn ancol bậc II.

    R-CH(OH)-R1 + CuO −→ R-CO-R1 + Cu + H2O

    CH3-CH(OH)-CH3 + CuO −→ CH3-CO-CH3 + Cu + H2O

– Oxi hoá cumen rồi chế hoá với axit sunfuric thu được axeton cùng với phenol

ly thuyet xeton 8 1

b. Ứng dụng

Axeton có khả năng hoà tan tốt nhiều chất hữu cơ và cũng dễ dàng được giải phóng ra khỏi các dung dịch đó (do thấp) nên được dùng làm dung môi trong sản xuất nhiều loại hoá chất, kể cả một số polime.

Axeton còn dùng làm chất đầu để tổng hợp ra nhiều chất hữu cơ quan trọng khác như clorofom, iođofom, bisphenol-A,…

Đăng bởi: cungdaythang.com

Phân mục: Giáo dục