Dàn ý cảm nhận bài Bình Ngô đại cáo – Văn mẫu 10 hay nhất

Có phải bạn đang tìm kiếm chủ đề về => Dàn ý cảm nhận bài Bình Ngô đại cáo – Văn mẫu 10 hay nhất phải ko Nếu đúng tương tự thì mời bạn xem nó ngay tại đây. Xem thêm các tài liệu về giáo dục, học tập khác tại đây => Kiến thức lớp 10

Hướng dẫn lập dàn ý Dàn ý cảm nhận bài Bình Ngô đại cáo lớp 10 ngắn gọn, cụ thể, hay nhất. Với các bài dàn ý và văn mẫu được tổng hợp và biên soạn dưới đây, các em sẽ có thêm nhiều tài liệu hữu ích phục vụ cho việc học môn văn. Cùng tham khảo nhé! 

Dàn Ý Cảm Nhận Bài Bình Ngô Đại Cáo 

1. Mở bài

– Giới thiệu chung về tác phẩm Bình Ngô đại cáo

– Nêu xúc cảm và suy nghĩ chung về tác phẩm

2. Thân bài

a) Cảm nhận về phần đầu tác phẩm: Nguyễn Trãi nêu ra luận đề chính nghĩa, tư tưởng nhân nghĩa

– Mệnh đề tư tưởng nhân nghĩa: 

+ “Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân”: Cần phải bảo vệ cuộc sống cho nhân dân, cho dân được sống trong yên bình, hạnh phúc, yên ổn làm ăn 

+ “Quân điếu phạt trước lo trừ bạo”: Xuất phát tự điển cố trong kinh thư, là bậc quân vương thì phải tiêu trừ tham tàn bạo ngược, trừ hại cho dân

=> Ý kiến mới mẻ và tiến bộ: Nhân tức là yêu nước, thương dân, là yêu hòa bình

– Khẳng định sự tồn tại có độc lập chủ quyền của Đại Việt qua năm yếu tố: Có nền văn hiến lâu đời, có cương vực lãnh thổ riêng, có phong tục tập quán riêng, có truyền thống lịch sử riêng, chủ quyền riêng.

+ Các từ ngữ: “Từ trước, vốn xưng, đã lâu, đã chia, cũng khác” => Mang sắc thái khẳng định nhằm nhấn mạnh chân lí ko dời đổi là nước Đại Việt ta là non sông có chủ quyền độc lập. 

=> Nguyễn Trãi hoàn thiện quan niệm về một quốc gia, dân tộc

b) Cảm nhận về phần hai tác phẩm: Bản cáo trạng về tội ác của giặc Minh

 Tác giả đứng trên lập trường của dân tộc, lập trường nhân nghĩa để tố cáo sự tàn bạo của quân thù

– Tố cáo thủ đoạn cướp nước của giặc Minh: Mượn cớ “phù Trần diệt Hồ”, “nhân”, “thừa cơ” 

– Tội ác man rợn của quân thù:

+ Hành động diệt chủng tàn bạo: “Nướng thứ dân… hầm tai vạ”

+ Tàn phá môi trường sống: “nặng thuế khóa… đầm núi”, “tàn hại… cây cối”

+ Coi người dân như những phương tiện để phục dịch, vơ vét sản vật: “Người bị ép… mò ngọc”; “Kẻ… tìm vàng”

=> Giặc Minh đã triệt tiêu toàn thể đường sống của người dân và tội ác của chúng là ko thể dung thứ “Người nào bảo thần nhân chịu được”

– Nghệ thuật rực rỡ trong khổ thơ:

+ Nghệ thuật tương phản, đối lập giữa nhân dân với quân thù: Nhân dân nheo nhóc góa bụa, lao dịch vất vả còn quân thù “Thằng há mồm… chưa chán”.+ Sử dụng hình tượng gợi tả, gợi cảm “trúc Nam Sơn”, “nước Đông Hải” – những cái vô cùng vô tận của tự nhiên để diễn tả tội ác của giặc

+ Giọng văn lúc thống thiết, đau xót, lúc gang thép kết tội quân thù.

c) Cảm nhận về đoạn thơ tái tạo lại quá trình chinh phạt của nghĩa quân Lam Sơn chống quân thù

* Thời đoạn đầu của cuộc khởi nghĩa:

– Phía quân thù:

+ Lực lượng đông đảo

+ “hung đồ ngang dọc”, thỏa sức tác oai tác quái, phô trương thanh thế

– Phía quân ta:

+ Lực lượng mỏng, yếu

+ Thiếu người tài ra giúp nước “Tuấn kiệt… lá mùa thu”, thiếu quân lính, thiếu lương thực

+ Thứ duy nhất có là lòng yêu nước, lòng căm thù quân giặc thâm thúy “Tấm lòng cứu nước… phía tả”

=> Buổi đầu chống thù của nghĩa quân Lam Sơn vô cùng khó khăn, gieo neo nhưng chúng ta có ý thức kiên cường, quật cường, kết đoàn “nhân dân bốn bể một nhà”…

* Vai trò của người lãnh đạo Lê Lợi vô cùng quan trọng:

– Lý tưởng cao đẹp

– Lòng căm thù thâm thúy

– Lòng quyết tâm, coi trọng thiên tài, coi trọng vai trò của nhân dân

– Khả năng thu phục lòng người, tài mưu lược hơn người

* Thời đoạn phản công quyết liệt và giành thắng lợi vẻ vang:

– Tiến đánh các vị trí không giống nhau để giành lại các cứ điểm quan trọng: Tây Kinh, Đông Đô, Ninh Kiều, Tốt Động…

– Kết quả trận chiến:

+ Quân ta: Càng đánh lại càng hăng, tuần tự giành thắng lợi ở các trận chiến, thừa thắng xông lên

+ Quân giặc: Liên tục thua cuộc phải bỏ chạy, “thây chất đầy nội”, “kẻ bêu đầu, kẻ thiệt mạng…”, quân sĩ tan tác, ý thức sa sút, ngoan cố phản công cầu tiếp viện nhưng bị ta đánh cho tơi bời…

– Nghệ thuật trong đoạn thơ này: 

+ Nghệ thuật mô tả giàu chất người hùng ca

+ Sử dụng hình tượng đo bằng sự hùng vĩ, rộng lớn của tự nhiên

+ Sử dụng nhiều động từ, tính từ 

+ Câu văn dài ngắn linh hoạt, nhịp độ nhanh chậm rõ ràng.

d) Cảm nhận về đoạn cuối của tác phẩm: Tuyên bố chiến quả và khẳng định sức mạnh chính nghĩa

– Giọng văn trở thành trầm lắng tuyên bố thắng lợi, khẳng định nền độc lập dân tộc: “Xã tắc từ đây vững chắc… đổi mới”

– Niềm tin về một tương lai tươi sáng: Non sông bước vào kỉ nguyên mới

– Bài học lịch sử: Để vận nước được lâu bền, phải lấy dân làm gốc; lấy tư tưởng nhân nghĩa làm đầu, phải tuân theo “thiên mệnh”; ghi nhớ công lao của ông cha đã hi sinh cho Tổ quốc….

3. Kết bài

– Khẳng định lại trị giá của toàn tác phẩm trong nền văn học dân tộc

– Nêu suy nghĩ, xúc cảm của bản thân. 

Cảm Nhận Bài Bình Ngô Đại Cáo – Bài Mẫu

Bình Ngô đại cáo được mệnh danh là áng thiên cổ hùng văn nghìn đời còn vang mãi, là áng văn chính luận mẫu mực và hơn tất cả nó còn là bản tuyên ngôn độc lập đầy tự hào của dân tộc. Tác phẩm được Nguyễn Trãi theo lệnh Lê Lợi viết vào năm 1428, là tác phẩm văn học có trị giá to lớn, trình bày lòng yêu nước, lòng tự trọng dân tộc, sự kiêu hùng hùng dũng của nhân dân ta trong trận chiến chống quân Minh, đồng thời cũng phản ánh sự tàn bạo của quân thù lúc giày xéo lên mảnh đất quê hương.

Cả bài cáo chia làm 4 phần chính được đánh số số trật tự, mỗi phần bao hàm một nội dung, nhưng bao quát nhất vẫn là tấm lòng yêu nước thật nồng nàn và thâm thúy, cùng ý chí tự cường của nhân dân ta.

Ở phần trước tiên, Nguyễn Trãi đã nêu ra luận đề chính nghĩa, để khẳng định nền độc lập của dân tộc đã tồn tại từ hàng nghìn năm nay, đồng thời nêu lên tư tưởng nhân nghĩa. Những lý luận, luận điểm được Nguyễn Trãi đưa ra một cách thật xác đáng, có dẫn chứng cụ thể. Trước hết ở mệnh đề tư tưởng nhân nghĩa, Nguyễn Trãi cho rằng “Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân”, cần phải bảo vệ cuộc sống của nhân dân, cho nhân dân được sống trong yên bình hạnh phúc, yên ổn làm ăn. “Quân điếu phạt trước lo trừ bạo”, xuất phát tự điển cố trong kinh thư, là bậc quân vương thì phải tiêu trừ tham tàn bạo ngược, trừ hại cho dân. Từ đó, ta thấy được ý kiến mới mẻ và tiến bộ của Nguyễn Trãi, nhân tức là yêu nước, thương dân, là yêu hòa bình. Lần trước tiên nhân dân được xuất hiện trong một bộ văn kiện quan trọng, tầm vóc lịch sử của dân tộc, đây là một bước tiến lớn trong tư tưởng nhân nghĩa của Nguyễn Trãi.

“Như nước Đại Việt ta từ trước,

Vốn xưng nền văn hiến đã lâu,

Núi sông cương vực đã chia,

Phong tục Bắc Nam cũng khác;

Từ Triệu, Đinh, Lý, Trần bao đời xây nền độc lập

Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên xưng đế một phương;

Tuy mạnh yếu có lúc không giống nhau,

Song hào kiệt thời nào cũng có.”

Tiếp tới, tác giả khẳng định sự tồn tại có độc lập chủ quyền của Đại Việt thông qua 5 yếu tố: Có nền văn hiến lâu đời, có cương vực lãnh thổ riêng, có phong tục tập quán riêng, có truyền thống lịch sử riêng, chủ quyền riêng “mỗi bên xưng đế một phương”. Nguyễn Trãi đã hoàn thiện quan niệm về một quốc gia, dân tộc, tiến một bước dài hẳn so bản tuyên ngôn độc lập trước tiên là Nam quốc sơn hà. Ông cũng sử dụng nhiều từ ngữ như: “Từ trước, vốn xưng, đã lâu, đã chia, cũng khác”, đây là những từ ngữ mang sắc thái khẳng định nhằm nhấn mạnh một chân lí ko thể dời đổi là nước Đại Việt ta là non sông có chủ quyền độc lập.

Sang tới đoạn thứ hai, Nguyễn Trãi đi vào vạch rõ những tội ác của giặc Minh, ông đứng trên lập trường của dân tộc, trên lập trường nhân nghĩa để tố cáo sự tàn bạo của quân thù. Trước hết, Nguyễn Trãi đứng trên lập trường dân tộc để tố cáo thủ đoạn cướp nước của giặc Minh, dùng những từ ngữ “nhân” “thừa cơ” để vạch trần luận điệu bịp bợm của nhà Minh “phù Trần diệt Hồ” để che mắt nhân dân ta, nhằm tràn sang xâm lược. Rồi Nguyễn Trãi lại đứng trên lập trường nhân văn, nhân nghĩa, đứng về quyền sống của người dân vô tội để tố cáo chủ trương thống trị phản nhân đạo của quân thù. Chúng đã tàn phá cuộc sống của con người bằng hành động diệt chủng vô cùng tàn bạo “Nướng thứ dân trên ngọn lửa hung tàn/Vùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạ”. Rồi còn tàn phá cả môi trường sống “nặng thuế khóa sạch ko đầm núi”, “tàn hại cả giống côn trùng cây cối”. Chúng còn sử dụng người dân như là những phương tiện để phục dịch, vơ vét sản vật “Người bị ép xuống biển dòng lưng mò ngọc”, “Kẻ bị đem vào núi đãi cát tìm vàng”. Nhân dân vô tội đã hoàn toàn bị triệt tiêu đường sống, khổ ko tả xiết, tội ác của quân Minh khiến trời ko dung đất ko tha. Câu “Người nào bảo thần nhân chịu được?” như một câu hỏi, một lời tố cáo đầy căm thù với quân thù.

Nghệ thuật viết cáo trạng của Nguyễn Trãi ở đây bao gồm nghệ thuật tương phản đối lập giữa nhân dân với quân thù, dân ta thì nheo nhóc, góa bụa, phải lao động phục dịch vất vả, lên chốn rừng sâu nước độc, còn quân thù thì “Thằng há mồm, đứa nhe răng, máu mỡ bấy no nê chưa chán”. Tác giả cũng sử dụng những hình tượng gợi tả và gợi cảm “trúc Nam Sơn” và “nước Đông Hải” dùng cái vô cùng của tự nhiên để mô tả những tội ác nhiều vô số kể của quân Minh. Giọng văn thống thiết đớn đau xót xa lúc nói về thảm cảnh của con dân, có lúc lại gang thép lúc kết tội quân thù.

Tiếp tục soi chân lý vào thực tiễn tác giả lại nói về cuộc khởi nghĩa Lam Sơn chống quân Minh xâm lược, kể lại quá trình chinh phạt đầy gieo neo của nghĩa quân từ buổi đầu tới lúc thắng lợi. Thời đoạn đầu đầy cuộc khởi nghĩa mở đầu với đầy khó khăn và thử thách. Phía quân thù đang mạnh, “hung đồ ngang dọc”, thả sức tác oai tác quái, phô trương thanh thế, còn phía ta thì:

“Tuấn kiệt như sao buổi sớm,

Thiên tài như lá mùa thu,

Việc bôn tẩu thiếu kẻ đỡ đần,

Nơi duy ác hiếm người bàn luận”

“Trông người, người càng vắng bóng, mịt mù như nhìn chốn bể khơi”

“Lúc Linh Sơn lương hết mấy tuần,

Lúc Khôi Huyện quân ko một đội.”

Chúng ta gần như thiếu tất cả, thiếu người tài, thiếu quân lính, thiếu lương thực, thứ có nhiều nhất đó là tấm lòng yêu nước, lòng căm thù quân giặc thâm thúy “Tấm lòng cứu nước, vẫn đăm đăm muốn tiến về đông/Cỗ xe cầu hiền, thường chăm chắm còn dành phía tả”. Từ đó, thấy được sự chênh lệch giữa ta và địch là rất lớn, khó khăn chồng chất lên nghĩa quân Lam Sơn, thế nhưng bằng ý thức kiên cường, quật cường nghĩa quân vẫn có thể vượt qua tất cả và đi tới thắng lợi. Đó là tấm lòng kết đoàn “nhân dân bốn bể một nhà”, “tướng sĩ một lòng phụ tử”, là bộ óc thông minh thông minh, lòng can trường hùng dũng “Thế trận xuất kỳ, lấy yếu chống mạnh/Dùng quân phục kích, lấy ít địch nhiều”.

Trong đoạn thứ hai, Nguyễn Trãi còn nói đến tới vai trò của người lãnh tụ, người nhập vai trò nòng cốt lèo lái cuộc khởi nghĩa đó là Lê Lợi. Người người hùng đã tụ hội đủ những yếu tố của một nhà lãnh tụ lớn lao đó là: Lòng căm thù giặc thâm thúy “ngẫm thù lớn há đội trời chung, căm giặc nước thề ko cùng sống”, có lý tưởng cao đẹp, có lòng quyết tâm, coi trọng thiên tài, coi trọng vai trò của nhân dân biết tập trung sức mạnh dân tộc. Ông còn có khả năng thu phục lòng người, tạo nên khối kết đoàn vững mạnh và một yếu tố ko thể thiếu đó là tài mưu lược hơn người.

Xem thêm:   Cảm nhận bài ca dao Muối ba năm | Ngữ Văn 10

Từ thời đoạn đầu đầy khó khăn của cuộc khởi nghĩa nhưng với vai trò của người lãnh tụ kiệt xuất Lê Lợi, cuộc khởi nghĩa đã có nhiều chuyển biến tốt đẹp, bước vào thời đoạn phản công và giành thắng lợi. Ban sơ đó là nghĩa quân tiến đánh các vị trí không giống nhau ở phía Bắc để giành lại các cứ điểm quan trọng bao gồm các trận: Tây Kinh, Đông Đô, Ninh Kiều, Tốt Động. Với sĩ khí ko ngừng dâng cao “hăng lại càng hăng”, ta liên tục thắng trận, thừa thắng xông lên, quân giặc liên tục thua cuộc phải bỏ chạy, nơi nơi thấy xác “thây chất đầy nội”, kẻ “bêu đầu”, kẻ”thiệt mạng”,tướng giặc vô dụng, quân sĩ thì tan tác. Quân đội ta tuy thấy kẻ địch còn thoi thóp nhưng ko hề đuổi cùng diệt tận nhưng vẫn tha cho tuyến đường sống. Đó thế nhưng chúng lại mưu tính chuyện phản công, cầu tiếp viện, thật ngoan cố hết sức. Chính điều đó đã dẫn tới những trận chặn đánh tiếp theo của nghĩa quân ta ở Chi Lăng, Mã An. Quân giặc có ý định đánh nhanh thắng nhanh, nhưng ý thức giặc đã sa sút, lại gặp sĩ khí quân ta bừng bừng nên sớm phải thất bại, xin hàng. Nghệ thuật mô tả giàu chất người hùng ca, sử dụng những hình tượng đo bằng sự hùng vĩ, rộng lớn của tự nhiên. Dùng nhiều động từ liên tục, tính từ ở mức độ tối đa để tạo thế tương phản của ta và địch, câu văn dài ngắn linh hoạt làm cho nhịp độ bài cáo nhanh chậm rõ ràng, tựa như tiếng ngựa phi, tiếng bước chân chạy hào hùng. Đọc nhưng tưởng như nhìn thấu cả trận chiến phong vân đổi dời.

Phần bốn là phần tuyên bố chiến quả và khẳng định sức mạnh chính nghĩa. Khác với giọng văn dồn dập, tiết tấu nhanh của đoạn 3, ở đây giọng văn lại mang sắc thái trầm lắng, như qua cơn mưa trời lại sáng, yên ả yên bình. “Xã tắc từ đây vững chắc/ Giang sơn từ đây đổi mới”, tuyên bố thắng lợi, khẳng định nền độc lập dân tộc đã được giành lại, vận nước đang lên. Tựa như quẻ Càn, quẻ Khôn trong Kinh Dịch, tựa như quy luật của nhật nguyệt, đó là niềm tin của tác giả vào một tương lai tươi sáng. Từ đây, nước ta chính thức bước vào kỷ nguyên mới, một kỷ nguyên độc lập vững chắc sau hơn 20 năm sống trong cảnh nhọc nhằn. Từ đó, Nguyễn Trãi cũng rút ra những bài học lịch sử thâm thúy, từ quy luật của Càn, Khôn, quy luật của nhật nguyệt giúp ta liên tưởng tới vận mệnh của non sông, cũng có lúc lên lúc xuống, có hưng thịnh thì cũng có lúc suy vong. Để vận nước được lâu bền, ta phải lấy nhân dân làm gốc, lấy tư tưởng nhân nghĩa làm đầu, phải tuân theo “thiên mệnh”, ghi nhớ công lao của ông cha đã hy sinh cho Tổ quốc, đừng vì sống trong cảnh yên bình nhưng quên mất những ngày gian lao.

Bình Ngô đại cáo xứng đáng là bản thiên người hùng ca vô tận, là áng thiên cổ hùng văn, bản tuyên ngôn độc lập xuất sắc lưu danh mãi muôn thuở. Ở đó, trình bày được những tư tưởng nhân nghĩa và tiến bộ của Nguyễn Trãi trong quan niệm về một quốc gia. Tác phẩm vừa là tuyên ngôn khẳng định chủ quyền độc lập dân tộc, đồng thời cũng là tuyên ngôn về quyền sống của con người, nhưng trước đây chưa từng một văn bản nào nói đến tới. Nhân dân ta đã được đẩy lên tầm cao mới nhập vai trò quan trọng trong sự tạo nên non sông, đó là một ý kiến rất tiến bộ và xuất sắc trong nhận thức của đại thi hào dân tộc Nguyễn Trãi.

—/—

Tương tự, THPT Trịnh Hoài Đức đã vừa phân phối những dàn ý cơ bản cũng như một số bài văn mẫu hay Dàn ý cảm nhận bài Bình Ngô đại cáo lớp 10 để các em tham khảo và có thể tự viết được một bài văn mẫu hoàn chỉnh. Chúc các em học tốt môn Ngữ Văn !

THPT Trịnh Hoài Đức

Phân mục: Lớp 10


Xem thông tin chi tiết

Nguồn:cungdaythang.com
Phân mục: Giáo dục

#Dàn #cảm #nhận #bài #Bình #Ngô #đại #cáo #Văn #mẫu #hay #nhất